Küresel hava kargo talebi eylülde yüzde 7,7 artarken uçak yakıtı fiyatları bir yılda yüzde 103,4 yükseldi. Taşımacılık şirketlerinin gelirleri maliyet artışına yetişemezken Avrupa-Orta Doğu hattında yük trafiği yüzde 18 daraldı. Artan maliyetler, dış ticaret ve taşımacılık fiyatları açısından risk oluşturuyor.
Murat Ali Oral 30 Ekim 2026 09:53 30 Ekim 2026 09:56 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Küresel hava kargo taşımacılığı, artan ticaret hacmine rağmen yükselen yakıt maliyetlerinin baskısı altında kaldı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliğinin (IATA) 29 Ekim'de açıkladığı verilere göre eylül ayında dünya genelinde hava kargo talebi yıllık yüzde 7,7, uluslararası taşımacılık talebi ise yüzde 8,6 arttı. Aynı dönemde uçak yakıtı fiyatlarının yüzde 103,4 yükselmesi, havayolu şirketlerinin maliyetlerini önemli ölçüde artırdı.
Hava kargo kapasitesindeki artışın yüzde 2,7 ile sınırlı kalması da dikkat çekti. Talebin kapasiteden daha hızlı büyümesi, uçakların yük doluluk oranını yüzde 47,9'a çıkardı. Ancak taşınan yük miktarındaki artış, şirketlerin kazançlarında aynı ölçüde iyileşme yaşandığı anlamına gelmiyor.
Yakıt fiyatları bir yılda yüzde 103,4 arttı
Eylül ayında uçak yakıtının fiyatı bir önceki aya göre yüzde 17,5, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 103,4 yükseldi. Buna karşılık hava kargo taşımacılığında birim gelir artışı yüzde 25,9'da kaldı. Yakıt fiyatlarıyla taşıma gelirleri arasındaki büyük fark, sektörün kârlılığı üzerinde baskı oluşturdu.
IATA Başekonomisti Marie Owens Thomsen, küresel ticaret ve sanayi üretimindeki toparlanmanın hava kargoya olan talebi desteklediğini ancak yüksek yakıt maliyetlerinin taşımacılığı kârlı biçimde sürdürmeyi zorlaştırdığını belirtti. Birliğin değerlendirmesi, sektörün temel sorununun yük bulmak değil, artan giderleri karşılayabilecek gelir elde etmek olduğunu ortaya koydu.
Küresel ticaret hacmi ağustosta yıllık yüzde 3,6 artarken imalat sanayisi üretim endeksi 53,8'e, yeni ihracat siparişleri endeksi ise 51,9'a yükseldi. Her iki gösterge de son beş yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Bu veriler, hava taşımacılığına yönelik talebin ekonomik faaliyetlerden destek almaya devam ettiğini gösterdi.
Avrupa-Orta Doğu hattında yük trafiği yüzde 18 düştü
Küresel hava kargo talebi artarken Orta Doğu bağlantılı taşımacılıkta gerileme devam etti. Avrupa ile Orta Doğu arasındaki yük trafiği eylülde yıllık yüzde 18 azalırken Orta Doğu-Asya hattındaki düşüş yüzde 10,2 oldu. Her iki güzergâhta da daralma yedinci ayına ulaştı.
Buna karşılık Asya ile Kuzey Amerika arasındaki hava kargo taşımacılığı yüzde 17 büyüyerek başlıca ticaret güzergâhları arasında en güçlü performansı gösterdi. Asya içindeki taşımacılık yüzde 10,2, Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki trafik yüzde 9,3 ve Avrupa-Asya hattındaki yük taşımacılığı yüzde 6 arttı.
Orta Doğu bağlantılı hatlarda yaşanan daralma, bölgedeki çatışmalar ve hava sahası kısıtlamalarının taşımacılık üzerindeki etkileriyle birlikte değerlendiriliyor. Alternatif güzergâhlara yönelmek zorunda kalan şirketler için uçuş süresinin uzaması, yakıt tüketimi ve operasyon maliyetleri ek yük oluşturabiliyor.
Kuzey Amerika büyüdü, Avrupa'da kapasite azaldı
Bölgesel verilerde en güçlü talep artışı Kuzey Amerika'da gerçekleşti. Bölgedeki havayolu şirketlerinin hava kargo talebi yüzde 11,8 yükselirken taşıma kapasitesindeki artış yalnızca yüzde 0,8 oldu. Asya-Pasifik bölgesinde ise talep yüzde 8,6, kapasite yüzde 4,9 arttı.
Avrupalı havayolu şirketlerinin taşıdığı yük miktarı yüzde 4,5 artmasına rağmen kapasiteleri yüzde 1,6 azaldı. Orta Doğulu taşıyıcılarda ise talep artışı yüzde 3,8 ile bölgeler arasındaki en düşük düzeyde kalırken kapasite yüzde 7 yükseldi. Bu durum, küresel hava kargo pazarındaki büyümenin bölgelere eşit dağılmadığını gösterdi.
Talebin kapasiteden daha hızlı yükseldiği pazarlarda uçakların doluluk oranları artarken yakıt fiyatlarındaki yükseliş, şirketlerin yeni kapasite oluşturma kararlarını zorlaştırıyor. Özellikle yoğun ticaret güzergâhlarında taşıma fiyatlarına yönelik yukarı yönlü baskının devam etmesi olasılığı öne çıkıyor.
Türk ihracatçısı için taşıma maliyeti riski
Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasındaki konumu, hava kargo taşımacılığındaki gelişmeleri dış ticaret açısından önemli hale getiriyor. Özellikle elektronik ürünler, otomotiv parçaları, ilaçlar ve teslimat süresi kritik olan yüksek değerli ürünlerde hava taşımacılığı kullanılıyor. Küresel yakıt maliyetlerinin yükselmesi, bu ürünlerin uluslararası pazarlara ulaştırılmasında ek maliyet oluşturabilir.
Avrupa-Orta Doğu hattındaki daralma, Türkiye üzerinden gerçekleştirilen aktarmalı taşımacılık açısından da yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Alternatif güzergâh arayışları Türkiye'deki lojistik merkezleri için fırsat oluşturabilse de bunun ne ölçüde gerçekleştiğini gösterecek ülkeye özgü trafik verileri henüz açıklanan küresel raporda yer almıyor.
Havayolu şirketlerinin yüksek yakıt giderlerini taşıma ücretlerine yansıtması durumunda ihracatçıların lojistik maliyetleri artabilir. Ancak taşıma fiyatlarının ne kadar yükseleceği, güzergâh bazında kapasite, rekabet ve müşteri sözleşmelerine bağlı olacak. Yılın son çeyreğinde küresel ticaretin seyriyle birlikte yakıt fiyatları, hava kargo sektörünün en önemli belirleyicileri arasında kalacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
petrol uçak
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.