Birikimlerini değerlendirmek isteyen vatandaşlar, altın ve döviz piyasalarındaki hareketleri takip ediyor. Gram altın, dolar ve euro gibi yatırım araçlarının Türk lirası karşısındaki değer değişimleri tasarruf sahiplerinin kararlarında etkili olurken, yatırımın gerçek getirisi yalnızca alış ve satış fiyatları arasındaki farkla belirlenmiyor. Enflasyon, kur değişimleri, küresel piyasalardaki gelişmeler ve işlem maliyetleri de birikimlerin satın alma gücünü etkiliyor.
ALTIN MI, DÖVİZ Mİ ENFLASYONA KARŞI DAHA AVANTAJLI?
Altın ve dövizin enflasyon karşısındaki performansı, yatırım yapılan döneme göre farklılık gösterebiliyor. Altının Türk lirası cinsinden fiyatında hem uluslararası altın piyasasındaki değişimler hem de döviz kuru etkili oluyor. Dolar ve euro yatırımlarında ise Türk lirası karşısındaki kur hareketleri belirleyici rol oynuyor.
Bu nedenle altın veya dövizin her dönemde enflasyonun üzerinde getiri sağlayacağını söylemek mümkün değil. Karşılaştırmada yatırımın başlangıç ve bitiş tarihleri ile aynı dönemde gerçekleşen fiyat artışlarının dikkate alınması gerekiyor.
PARANIN ARTMASI HER ZAMAN KAZANÇ ANLAMINA GELMİYOR
Bir yatırım aracının fiyatındaki artış, nominal getiri olarak ifade ediliyor. Ancak birikimin satın alma gücünün artıp artmadığını anlamak için enflasyonun da hesaba katılması gerekiyor.
Örneğin 100 bin liralık birikimin bir yıl sonunda yüzde 30 artışla 130 bin liraya ulaştığı, aynı dönemde enflasyonun ise yüzde 40 olduğu varsayıldığında, yatırımcı parasını nominal olarak artırmış olsa da satın alma gücü yaklaşık yüzde 7,1 azalmış oluyor.Bu hesaplama, yatırım araçlarının performansını değerlendirirken yalnızca fiyat yükselişine bakmanın yeterli olmadığını gösteriyor.
GRAM ALTININ FİYATINI NELER BELİRLİYOR?
Türkiye'de gram altının fiyatı üzerinde uluslararası piyasalardaki ons altın fiyatı ve dolar/TL kuru etkili oluyor. Ons altındaki yükseliş, döviz kuru sabit kalsa bile gram altın fiyatını artırabiliyor. Benzer şekilde ons fiyatı değişmese de dolar kurundaki yükseliş gram altının Türk lirası cinsinden değerini etkileyebiliyor.Küresel faiz beklentileri, merkez bankalarının politikaları, jeopolitik gelişmeler ve altına yönelik talep de uluslararası altın fiyatlarında değişimlere neden olabiliyor.
DOLAR VE EURODA GETİRİ NASIL OLUŞUYOR?
Döviz birikimlerinde Türk lirası cinsinden kazanç veya kayıp, alış ve satış tarihleri arasındaki kur değişimine bağlı olarak hesaplanıyor.Dolar ya da euronun Türk lirası karşısında değer kazanması, döviz birikiminin TL karşılığını artırabiliyor. Ancak aynı dönemde tüketici fiyatları daha yüksek oranda yükselmişse döviz yatırımının satın alma gücü azalabiliyor.
Ayrıca dolar ve euronun birbirlerine karşı değer değişimleri de farklı para birimlerinde tutulan birikimlerin performansını etkiliyor.
ALIŞ-SATIŞ FARKI GETİRİYİ ETKİLİYOR
Altın ve döviz işlemlerinde alış ve satış fiyatları arasındaki fark da yatırımcıların dikkate alması gereken unsurlar arasında bulunuyor.Özellikle kısa süreli işlemlerde makas olarak adlandırılan bu fark, elde edilen getiriyi azaltabiliyor. Fiziki altında işçilik maliyetleri, ürün türüne göre değişen fiyat farkları ve işlem yapılan kuruluşun uyguladığı koşullar da sonuç üzerinde etkili olabiliyor.
BİRİKİMİN GERÇEK DEĞERİ NASIL HESAPLANIR?
Enflasyondan arındırılmış getiri, yatırımın nominal getirisi ile aynı dönemdeki fiyat artışları birlikte değerlendirilerek hesaplanıyor.Gerçek getiri oranı şu formülle bulunabiliyor:Reel getiri = [(1 + nominal getiri oranı) / (1 + enflasyon oranı) − 1] × 100Bu hesaplamada oranların ondalık biçimde kullanılması gerekiyor. Örneğin yüzde 30 getiri için 0,30; yüzde 40 enflasyon için 0,40 değeri esas alınıyor.Sonuç pozitifse birikimin satın alma gücü artmış, negatifse azalmış oluyor. Altın ve döviz arasında karşılaştırma yapılırken aynı tarih aralığındaki getirilerin, enflasyonun ve işlem maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.