Savaşlar ticaret yollarını vurdu! Türkiye'den 10 milyar dolarlık hamle

YAYINLAMA 29 Ekim 2026 15:04

GÜNCELLEME 29 Ekim 2026 15:08

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Takip Et

Türkiye, küresel ticaret güzergâhlarında savaşlar ve jeopolitik gerilimler nedeniyle yaşanan aksamalara karşı Asya ile Avrupa arasındaki demiryolu bağlantılarını güçlendirmeye hazırlanıyor.

Japon ekonomi gazetesi Nikkei Asia'nın haberine göre Türkiye, Çin ile Avrupa arasında kendi topraklarından kesintisiz yük taşımacılığı yapılmasını sağlayacak projelere hız verdi. Orta Koridor üzerindeki darboğazların kaldırılması amacıyla yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım planlanıyor.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali kuzeydeki demiryolu güzergâhlarını aksatırken Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki istikrarsızlık da deniz taşımacılığındaki riskleri artırdı. Türkiye, bu gelişmelerin yaşandığı dönemde alternatif ticaret koridorlarını geliştirmeyi hedefliyor.

Boğaz'dan geçen yük kapasitesi 50 milyon tona çıkarılacak

Türkiye'nin demiryolu yatırımları arasında en büyük projelerden biri İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi olacak.

Yaklaşık 8 milyar dolara mal olması beklenen 127 kilometrelik hat, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçerek İstanbul'un iki havalimanını ve Boğaz'ın iki yakasındaki sanayi bölgelerini birbirine bağlayacak.

Projenin teknik tekliflerinin 11 Kasım'da açıklanması planlanıyor.

Finansmanında Dünya Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankası'nın yer alması öngörülüyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, projenin dört ila beş yılda tamamlanabileceğini belirtti.

Yeni hatla birlikte İstanbul Boğazı'ndaki yıllık demiryolu yük taşıma kapasitesinin 3 milyon tondan 50 milyon tona çıkarılması hedefleniyor.

Marmaray'dan günde yalnızca dört yük treni geçebiliyor

Mevcut durumda Asya ile Avrupa arasındaki yük trenleri, ağırlıklı olarak yolcu taşımacılığına ayrılan Marmaray tünelini kullanıyor.

Ancak Marmaray'dan günde yalnızca dört yük treninin geçişine izin veriliyor.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden yapılacak yeni demiryolu bağlantısının, bu kapasite kısıtını ortadan kaldırması amaçlanıyor.

Kapıkule-Çerkezköy hattı açıldı: Yolculuk 90 dakikaya düşecek

Türkiye, Bulgaristan sınırındaki Kapıkule ile İstanbul yakınlarındaki Çerkezköy arasında uzanan 153 kilometrelik yeni demiryolu hattını bu ay hizmete açtı.

Avrupa Birliği'nin de destek verdiği projenin toplam maliyeti 1,2 milyar euro oldu.

Hattın 2028 yılında İstanbul Halkalı'ya kadar uzatılması planlanıyor.

Projenin tamamlanmasıyla İstanbul'dan Bulgaristan sınırına demiryolu yolculuğunun dört saatten 90 dakikaya düşmesi, yıllık yük taşıma kapasitesinin ise 1,5 milyon tondan 9,5 milyon tona yükselmesi bekleniyor.

2 bin kilometreyi aşan kesintisiz yük koridoru

Türkiye'nin doğu ve batı sınırlarını birbirine bağlayacak demiryolu projelerinin 2030-2031 döneminde tamamlanması hedefleniyor.

İnşası süren ve ihalesi planlanan hatlarla 2 bin kilometreden uzun kesintisiz bir yük koridoru oluşturulacak.

Bu koridorun yıllık yük taşıma kapasitesinin 30 milyon tona ulaşması planlanıyor.

Türkiye'de demiryolunun yurt içi yük taşımacılığındaki payı ise 2024 yılında yalnızca yüzde 3,5 seviyesinde kaldı.

Çin'den Londra'ya 14 günde teslimat hedefi

Uraloğlu, Orta Asya üzerinden geçen Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası'nın, diğer adıyla Orta Koridor'un önündeki en büyük sorunun bürokratik işlemler olduğunu söyledi.

Bakan Uraloğlu'na göre sınır geçişleri ve diğer idari süreçlerin iyi yönetilmesi halinde Çin ile Londra arasındaki yük teslimat süresi 14 güne kadar düşebilir.

Orta Koridor'un geliştirilmesi için uluslararası finansman da gündemde.

Avrupa Birliği, Global Gateway girişimi kapsamında koridora yönelik kamu ve özel sektör yatırımları için 12 milyar euroya kadar kaynak oluşturmayı hedefliyor.

Dünya Bankası'ndan 47 milyar dolarlık Türkiye hesabı

Dünya Bankası'nın hesaplamalarına göre Orta Koridor'da yaklaşık 25 milyar dolarlık temel altyapı ve 30 milyar dolarlık tamamlayıcı yatırım yapılması halinde yük hacmi 2040 yılına kadar 3,6 katına çıkabilir.

Bu yatırımlarla taşıma sürelerinin yarıya inebileceği öngörülüyor.

Dünya Bankası'nın değerlendirmesine göre koridorun geliştirilmesinin Türkiye ekonomisine uzun vadeli katkısı yüzde 4,1'e, parasal karşılığı ise yaklaşık 47 milyar dolara ulaşabilir.

Zengezur Koridoru da gündemde

Türkiye'nin üzerinde çalıştığı bağlantılar arasında Güney Kafkasya üzerinden geçecek alternatif güzergâh da bulunuyor.

Gürcistan üzerinden ilerleyen mevcut rotaya alternatif olarak Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesi ile Ermenistan'ın güneyi üzerinden Azerbaycan ana karasına uzanacak bir demiryolu bağlantısı değerlendiriliyor.

Türkiye ve Azerbaycan bu güzergâhı Zengezur Koridoru olarak adlandırıyor.

Irak üzerinden Avrupa'ya 25 milyar dolarlık Kalkınma Yolu

Türkiye'nin gündemindeki bir diğer büyük ulaştırma projesi ise Irak'ın Büyük Fav Limanı'nı Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı amaçlayan Kalkınma Yolu.

Demiryolu ve karayolu bağlantılarını, ilerleyen aşamalarda da enerji altyapısını kapsaması planlanan projenin yaklaşık 25 milyar dolara mal olması bekleniyor.

Nikkei Asia'nın aktardığına göre Ankara ile Bağdat, Irak'ın petrol gelirlerinin Türk müteahhitlerin gerçekleştireceği inşaat faaliyetlerinin finansmanında kullanılmasını öngören bir model üzerinde anlaştı.

Irak Parlamentosu'nun onay vermesi halinde inşaatın gelecek yıl başlaması ve beş yılda tamamlanması hedefleniyor.

Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi'nin Türkiye ekonomisine 10 yılda toplam 55 milyar dolar katkı sağlayabileceğini söyledi.

Modern Hicaz Demiryolu ile Körfez'e alternatif bağlantı

Türkiye, Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan üzerinden ilerlemesi planlanan Modern Hicaz Demiryolu projesini de destekliyor.

İlerleyen dönemde Umman'a kadar uzatılması değerlendirilen güzergâhın, Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan alternatif bir ulaşım bağlantısı sağlaması öngörülüyor.

Bakan Uraloğlu, ABD destekli Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nu ise bölgedeki çatışmalar nedeniyle “ölü doğmuş” olarak nitelendirdi.

Türkiye'nin demiryolu, liman ve kara yolu bağlantılarını kapsayan projeleriyle Asya, Avrupa ve Orta Doğu arasındaki yük taşımacılığında kapasitesini artırması hedefleniyor.