Orta Doğu'daki enerji krizinin Avrupa'ya maliyeti netleşmeye başladı. Yeni düzenleyici raporuna göre doğal gaz ithalatındaki ek yük 33 milyar euroya kadar çıkarken, depolar kış öncesinde yüzde 75 dolulukta kaldı. Almanya ile İtalya arasındaki fark dikkat çekti.
Murat Ali Oral 28 Ekim 2026 13:07 28 Ekim 2026 13:10 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Orta Doğu'da yaşanan çatışmaların doğal gaz sevkiyatını aksatması, Avrupa Birliği'nin enerji ithalat maliyetini milyarlarca euro artırdı. Avrupa Birliği Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansının 27 Ekim'de yayımladığı rapora göre, bölgedeki arz sorunlarının aynı miktarda gaz ithalatı için oluşturduğu ek maliyetin 18 milyar ile 33 milyar euro arasında olduğu tahmin ediliyor. Avrupa'nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 75 civarında kalması ise kış öncesinde ilave LNG alımlarına duyulan ihtiyacı artırıyor.
Raporda yükselen ithalat maliyetlerinin yalnızca doğal gaz tedarikçilerini etkilemediği, maliyetlerin enerji piyasası boyunca sanayi işletmelerine ve hanelere de yansıdığı belirtildi. Özellikle Katar'dan gelen LNG sevkiyatındaki aksamalar ve Asya ile artan tedarik rekabeti, Avrupa'nın alternatif kaynaklara daha yüksek bedellerle yönelmesine neden oldu. Ülkelerin depolama seviyeleri arasındaki belirgin farklılıklar da kış aylarına ilişkin arz güvenliği riskini büyütüyor.
Doğal gaz krizinin faturası 33 milyar euroya kadar çıktı
Yeni rapor, Orta Doğu'daki çatışmaların Avrupa'nın doğal gaz ithalatına getirdiği ek maliyeti 18–33 milyar euro aralığında tahmin ediyor. Bu tutar, ithal edilen gaz miktarındaki artıştan değil, aynı miktarda gazı daha yüksek fiyatlarla satın almaktan kaynaklanan ilave yükü ifade ediyor. Böylece bölgedeki jeopolitik gelişmelerin Avrupa ekonomisindeki etkisi, enerji faturası üzerinden somutlaşmış oldu.
Yüksek maliyetlerin sanayiye ve tüketicilere aktarılması, üretim ve ısınma giderleri üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor. Doğal gazla elektrik üretiminin yaygın olduğu ülkelerde bu etki elektrik fiyatlarına da yansıyabiliyor. Ancak 33 milyar euro, bütün Avrupa ülkelerinin kesinleşmiş nihai zararı değil; raporda hesaplanan tahmini aralığın üst sınırı.
Almanya yüzde 62'de, İtalya yüzde 91'e yaklaştı
Gaz Altyapısı Avrupa'nın 25 Ekim gaz gününe ilişkin verileri, Avrupa Birliği genelindeki depoların yüzde 74,9 dolu olduğunu gösteriyor. Yaklaşık 1.133 teravatsaatlik kullanılabilir depolama kapasitesinin 849 teravatsaati dolu bulunuyor. Doluluk oranı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 82,8 seviyesinin ve beş yıllık yüzde 89,6 ortalamasının belirgin biçimde altında.
Ülkeler arasında ise oldukça büyük farklar var. Almanya'da depolar yüzde 61,6, Hollanda'da yüzde 65,4 doluyken İtalya yüzde 90,7, Fransa yüzde 87,4 seviyesinde bulunuyor. Almanya ile İtalya arasındaki yaklaşık 29 puanlık fark, Avrupa'nın kışa aynı hazırlık düzeyiyle girmediğini gösteriyor.
Depoları doldurmanın maliyeti 27 milyar euroyu buldu
Avrupa'nın karşı karşıya olduğu sorun yalnızca depolarda bulunan gaz miktarı değil, bu stokların hangi maliyetle oluşturulduğu. Yeni raporda 2026 yılında depoların yeniden doldurulmasının tahmini üst maliyet sınırı 27 milyar euro olarak hesaplandı. Depolara enjekte edilen gazın ortalama fiyatı da son 10 yılın en yüksek ikinci seviyesine ulaştı.
2025-2026 kışının sonunda Avrupa Birliği depolarındaki doluluk oranı yüzde 28'e kadar gerilemişti. Bir önceki kışın sonunda bu oran yüzde 34 düzeyindeydi. Dolum sezonuna daha düşük stokla başlanması, yaz aylarında daha fazla gaz satın alma ihtiyacı doğururken Orta Doğu'daki sevkiyat sorunları bu süreci pahalılaştırdı.
Katar'dan sevkiyat kesildi, LNG'de rekabet arttı
Avrupa'nın gaz tedarikindeki değişimin en dikkat çekici yönlerinden biri Katar kaynaklı LNG sevkiyatının azalması oldu. Rapora göre 2026 yaz döneminde Avrupa Birliği'ne kayda değer miktarda Katar LNG'si ulaşmadı. Aynı dönemde AB'nin toplam LNG ithalatı yüzde 14 gerilerken diğer tedarikçilerden sağlanan gazın önemi arttı.
ABD kaynaklı LNG'nin Avrupa Birliği'nin toplam gaz arzındaki payı yaklaşık yüzde 30'a yükseldi. Rusya'dan sağlanan boru hattı gazı ve LNG'nin toplam payı ise yaklaşık yüzde 11 olarak hesaplandı. Avrupa'nın tedarik kaynaklarındaki bu değişim, özellikle kış aylarında Asya pazarlarıyla rekabetin fiyatlar üzerinde belirleyici olabileceğini gösteriyor.
Elektrik üretiminde doğal gaz kullanımı yüzde 9 arttı
Yaz aylarında sıcak hava ve kuraklık, Avrupa'nın elektrik üretiminde doğal gaza olan ihtiyacını artırdı. Rapora göre gazla elektrik üretimi 2026 yaz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 9 yükseldi. Ağustos ayındaki artış ise yüzde 20'ye ulaştı.
Bu gelişme, depoların doldurulması gereken dönemde doğal gaz tüketiminin de yükselmesine neden oldu. Artan elektrik talebi ile pahalılaşan ithalatın aynı döneme denk gelmesi, enerji piyasasında maliyet baskısını güçlendirdi. Kış aylarında ısınma talebinin devreye girmesiyle gaz tüketiminin seyri daha da önemli hale gelecek.
Avrupa'nın kış maliyetini hava koşulları belirleyecek
Avrupa Birliği genelinde doğal gaz talebi, 2022 enerji krizinden bu yana yaklaşık yüzde 20 azalmış durumda. Bu düşüş, geçmiş yıllara göre daha düşük stok seviyelerinin etkisini kısmen hafifletiyor. Ancak depoların tarihsel ortalamaların altında bulunması, uzun süren soğuk hava dalgaları veya yeni sevkiyat kesintilerine karşı güvenlik payını daraltıyor.
Önümüzdeki aylarda Avrupa'nın ihtiyaç duyacağı ek LNG miktarı, büyük ölçüde hava koşullarına ve günlük gaz talebine bağlı olacak. Katar'dan tedarikin sınırlı kalması durumunda ithalatın diğer kaynaklara yönelmesi bekleniyor. Bu nedenle enerji piyasalarında yalnızca mevcut stok oranları değil, kış boyunca depolardan ne kadar hızlı gaz çekildiği ve yeni sevkiyatların hangi fiyatlarla sağlandığı da yakından izlenecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
doğalgaz Avrupa
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.