YAYINLAMA 26 Ekim 2026 11:19
GÜNCELLEME 26 Ekim 2026 11:30
Sedef BATI
Grip, zatürre ve zona aşılarının kalp krizi riskini düşürdüğüne dair iddialar bilimsel olarak ne derece doğru?
Nuray Kahraman Ay: Güncel klinik çalışmalar, hayat kurtaran aşıların kalp ve inme riskine karşı bilinmeyen koruyucu gücünü gözler önüne seriyor.
Bilimsel araştırmalarla elde edilen veriler bu aşıların sadece hedefledikleri enfeksiyonları engellemekle kalmayıp enfeksiyonların tetiklediği abartılı bağışıklık yanıtını ve damar içinde iltihabı önleyerek kalp krizini ve felç geçirme riskini azalttığını gösteriyor.
Bu konudaki iddialar bilimsel olarak son derece güçlü, kanıta dayalı ve tıp dünyasında resmi olarak kabul gören gerçeklerdir. Bunlar birer sosyal medya abartısı değil gerek Amerika gerekse Avrupa Kardiyoloji kılavuzlarında, Türk Kardiyoloji Derneği tarafından da yer alan resmi tıbbi tavsiyelerdir. Geniş çaplı uluslararası metananalizler bu yönde güçlü kanıtlar sunmaktadır.
Örneğin grip aşısı özellikle kalp hastaları ve şeker hastalarında, 65 yaş üstü tüm bireylerde önerilen bir aşıdır. Çünkü grip virüsü damar içinde var olan plakları hassaslaştırıp yırtılmasına zemin hazırlayabilir.
Zatürre aşısı, kronik hastalığı bulunan, ayrıca 65 yaş üstü olan tüm kişilerde koruyuculuk sağlar. Ağır zatürre enfeksiyonları kalp yetmezliğini alevlendirir, inme ve kalp krizi riskini artırır.
Zona aşısı ise 50 yaş ve üzerindeki bireylerde kalp damar komplikasyonlarının önüne geçmektedir. Güncel klinik çalışmalarda açığa çıkan veriler enfeksiyonu takip eden ilk haftalarda kalp krizi ve inme riski ciddi oranda artmaktadır.
Enfeksiyonlar ve vücuttaki iltihaplanma süreci kalp krizini nasıl tetikliyor?
Nuray Kahraman Ay: Damarlarda daha önceden var olan sessiz plaklar, iltihaplanma sürecinde hassaslaşarak yırtılabilir. Bu nedenle kronik kalp hastalığı olan kişilerin enfeksiyonlardan korunması, en az kolesterol veya tansiyonun kontrolü kadar önemlidir.
Bu aşılar damar içindeki plakların patlamasını ve pıhtı oluşumunu doğrudan engelliyor mu?
Nuray Kahraman Ay: Aşılar damar duvarına doğrudan bir kimyasal etki yapmazlar. Plağı hassaslaştıran enfeksiyonun ortaya çıkmasını engelleyerek veya enfeksiyonun etkilerini hafifleterek dolaylı olarak kalp koruyucu etki yaparlar.
Kalp krizi riski taşıyan bireyler için bu aşılar rutin bir korunma yöntemi haline gelmeli mi?
Nuray Kahraman Ay: Evet, dünya genelindeki kardiyoloji otoriteleri bu aşıları kronik kalp hastaları için tartışmasız bir zorunluluk olarak kılavuza eklemiştir.
Yetişkinlerde aşılanmanın kalp sağlığı üzerindeki koruyucu etkisi ne kadar süre devam ediyor?
Nuray Kahraman Ay: Grip aşısının rutin olarak her yıl tekrarlanması gereklidir. Zona aşısının koruma süresi uzundur. Doktor kontrolünde kararlaştırılır. Zatürre aşısı da türüne göre değişmekle beraber oldukça uzun süreli koruma sağlar.
Bu aşılar hangi dönemde yaptırılmalı? Hepsini aynı anda mı olmak gerekiyor?
Nuray Kahraman Ay: Bu üç aşıyı kış öncesi yaptırmak, tek bir günde üçünü birden yaptırmak demek değildir.
Grip ve zatürre aşıları, tercihen Ekim – Kasım aylarında, aynı gün farklı kollardan yapılabilir. Zona aşısı mevsimden bağımsızdır ve aynı güne denk getirilmesi gerekmez. Bu aşılardan 2 hafta önce veya sonra yapılabilir.
Aşıların yan etkilerinden bahseder misiniz?
Nuray Kahraman Ay: Halkımızda pandemi döneminden beri aşıya karşı bir ön yargı var. Bu aşıların üçünü birden olmaktan çekinen bir kesim var. Pandemi döneminde uygulanan aşılarda çok hızlı bir onay süreci olduğu için haliyle çekince yaratmıştır. Oysa bu aşılar onlarca yıldır milyonlarca kişiye uygulanmış, uzun vadeli tecrübe edilmiş, güvenilirlik profilleri bilinen aşılardır.
Bu üç aşının aynı gün uygulanmasına tıbbi olarak bir engel olmasa da kaygıları azaltmak ve kişinin aşı yanıtını değerlendirmek için zamana yayarak uygulama yapılabilir. Grip ve zatürre aşılarının aynı gün uygulanmasına dair tecrübelerimiz mevcuttur. Zona aşısı için ise araya 2 haftalık bir süre konularak konfor sağlanabilir.
Zona aşısı 2-6 ay ara ile 2 doz şeklinde yapılır. Yan etkiler genel olarak hafif ve geçicidir. En sık görülen yan etki enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık veya sertlik, vücutta kırgınlık, halsizlik ve ağrı kesicilere iyi yanıt veren ağrı ve hafif ateştir.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.