Avrupa Birliği, Çin'den gelen ucuz ürünlerin fabrikalar üzerindeki baskısını azaltmak için yeni ithalat önlemlerine hazırlanıyor. İlk adım plastik sektöründe atılabilir. Olası kotalar, Türkiye dahil diğer tedarikçileri de etkileyebilir.
Murat Ali Oral 24 Ekim 2026 14:05 24 Ekim 2026 14:11 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Avrupa Birliği (AB), Çin'den yapılan ithalatın Avrupa sanayisi üzerindeki etkilerini sınırlamak amacıyla ticaret politikasında yeni adımlara hazırlanıyor. 23 Ekim Cuma günü Dublin'de bir araya gelen AB ticaret bakanları, Çin ile müzakerelerin sürdürülmesi konusunda görüş birliğine varırken plastik, kimya ve makine sektörlerini de olası önlemlerin kapsamına aldı. Avrupa Komisyonu'nun değerlendirmesine göre yeni bir ticari korunma soruşturmasının açılmasına en yakın sektör plastik olurken, ambalaj sanayisinde yaygın olarak kullanılan PET ürünleri öncelikli adaylar arasında bulunuyor.
Gündemdeki önlemler henüz yürürlüğe girmiş değil. Ancak görüşmeler, AB'nin Çin kaynaklı ithalat artışına karşı yalnızca belirli şirketleri hedefleyen vergilerle yetinmeyip daha geniş kapsamlı ithalat kotalarını da değerlendirdiğini gösteriyor. Bu değişimin önemli sonuçlarından biri, alınabilecek kararların yalnızca Çin'i değil, Türkiye dahil AB'ye plastik ve kimyasal ürün satan diğer ülkeleri de etkileyebilme ihtimali.
İlk sırada ambalaj sektörünün hammaddesi PET var
Avrupa Komisyonu'nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maroš Šefčovič, Dublin'deki toplantının ardından plastik sektörünün yeni ticari korunma adımlarına en yakın alan olduğunu belirtti. Komisyonun, resmî soruşturma başlatılabilmesi için gerekli ekonomik ve hukuki koşulların oluşup oluşmadığını inceledğini ifade etti. Dolayısıyla henüz alınmış bir kota kararı veya başlatıldığı ilan edilmiş yeni bir plastik korunma soruşturması bulunmuyor.
Gündemdeki ürünlerden polietilen tereftalat, kısa adıyla PET, içecek şişeleri ve gıda ambalajlarından tekstil ürünlerine kadar geniş bir üretim alanında kullanılıyor. Beş AB ülkesinin 14 Ekim'de PET ithalatına yönelik korunma önlemleri talebinde bulunduğu bildirilmişti. Bu başvuruyla ilgili süreçte Komisyonun soruşturma açılıp açılmayacağını değerlendirmesi gerekiyor.
Çin'e karşı önlem Türkiye'yi de etkileyebilir
PET dosyasının Türkiye açısından dikkat çekici yönü, olası bir korunma önleminin yalnızca Çin menşeli ürünlerle sınırlı kalmayabilecek olması. AB'nin Çin'den gelen bazı PET ürünlerine yönelik mevcut anti-damping vergileri bulunuyor. Buna karşılık ticari korunma önlemleri, belirli koşullarda ithalatın kaynağına bakılmaksızın uygulanabilen daha geniş bir mekanizma niteliği taşıyor.
Bu tür önlemlerde ülkelere veya ürün gruplarına ithalat kotası belirlenmesi, kota aşıldığında ise ek gümrük vergisi uygulanması mümkün. Türkiye, Vietnam ve Mısır'ın AB'nin PET tedarikinde öne çıkan ülkeler arasında bulunması nedeniyle olası bir düzenlemenin kapsamı önem kazanıyor. Bununla birlikte Türkiye'ye yönelik herhangi bir yeni kota veya vergi kararı açıklanmış değil; sonuç, soruşturmanın açılmasına ve alınacak önlemin ayrıntılarına bağlı olacak.
Ticaret açığı 400 milyar euroyu aşabilir
AB'nin daha sert ticaret önlemlerini değerlendirmesinin arkasında Çin ile hızla büyüyen dış ticaret açığı bulunuyor. Avrupa Komisyonu'nun son değerlendirmelerine göre Çin karşısındaki mal ticareti açığı 2026'nın ilk yarısında yaklaşık 197 milyar euroya ulaştı. Mevcut eğilimin sürmesi halinde yıl sonunda 400 milyar euro eşiğinin aşılabileceği belirtiliyor.
Bu rakamlar, Avrupa sanayisinin Çin'den ithal edilen ürünlerle karşı karşıya kaldığı rekabetin ölçeğini ortaya koyuyor. Avrupa'daki üreticiler, özellikle enerji maliyetlerinin yüksekliği ve Çin'deki üretim fazlasının dış pazarlara yönelmesi nedeniyle fiyat baskısının arttığını savunuyor. Ancak daha ucuz ithalat, Avrupa'da hammadde kullanan bazı sanayi işletmelerinin maliyetlerini düşürdüğünden üye ülkelerin çıkarları her zaman aynı yönde şekillenmiyor.
25 soruşturmanın 22'sinde Çin bulunuyor
AB, Çin kaynaklı ithalata karşı ticaret savunma araçlarını son yıllarda daha yoğun kullanmaya başladı. Hâlihazırda yürütülen 25 yeni anti-damping ve sübvansiyon soruşturmasının 22'si, tek başına veya başka ülkelerle birlikte Çin'i hedef alıyor. Bu soruşturmalar arasında lastik, çelik ve çeşitli kimyasal ürünler bulunuyor.
Bununla birlikte ürün bazında açılan soruşturmaların sanayi üzerindeki ithalat baskısını yeterince hızlı azaltmadığı eleştirileri de gündemde. Belirli bir ürüne getirilen verginin ardından üreticilerin benzer ürünlere veya üretim zincirinin başka aşamalarına yönelmesi, önlemlerin etkisini sınırlayabiliyor. Daha geniş kapsamlı kotalar seçeneğinin tartışılmasının nedenlerinden biri de bu soruna daha hızlı karşılık verebilmek.
Kimya ve makine sektörleri de gündemde
Dublin'deki görüşmelerde yalnızca plastik ürünleri ele alınmadı. İrlanda Dışişleri ve Ticaret Bakanı Helen McEntee, Çin ile hibrit otomobiller konusunda sağlanan uzlaşmanın ötesine geçilmesi ve kimya, makine ve tarım-gıda gibi sektörlerdeki sorunların da görüşülmesi yönünde güçlü bir irade bulunduğunu belirtti. Böylece Avrupa'nın Çin ile yürüttüğü ticaret müzakerelerinde daha geniş bir ürün grubunun ele alınmasının önü açıldı.
Özellikle kimya sektöründe Avrupa'daki üreticiler yüksek enerji maliyetleri ve ithalat rekabeti nedeniyle zorlanıyor. Ancak sektörün bütün ürünleri için ortak bir koruma kararı alınması beklenmiyor. Hangi ürünlerde ithalatın ciddi zarara yol açtığına ilişkin kanıtlar, her olası soruşturma ve düzenleme açısından belirleyici olacak.
Aralık ayında yeni ticaret paketi gelecek
Avrupa Komisyonu, aralık ayında ticari bağımlılıkları azaltmaya yönelik yeni bir düzenleme paketi sunmayı planlıyor. DiversifyEU adı verilen girişimle şirketlerin kritik ürün ve hammaddelerde tek bir tedarik kaynağına aşırı bağımlı kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Komisyon, aynı zamanda ticaret savunma araçlarının daha hızlı ve etkili kullanılmasını sağlayacak seçenekler üzerinde çalışıyor.
Fransa ve Almanya, daha önce AB pazarına erişimi kısıtlayan ülkelere karşı hızlı karşılık verilmesine imkân tanıyacak yeni araçların değerlendirilmesini istemişti. Ancak planlanan düzenlemelerin kapsamı ve uygulama koşulları henüz kesinleşmedi. Plastik sektörüne yönelik olası soruşturma ise bu daha geniş düzenleme paketinden bağımsız olarak ilerleyebilir.
Ucuz ithalat ile fabrikaları koruma arasında zor tercih
AB açısından temel sorun, Avrupa'daki üreticileri düşük fiyatlı ithalata karşı korurken bu ürünleri hammadde olarak kullanan işletmelerin maliyetlerini artırmamak. Plastik ambalaj üreticileri için daha yüksek ithalat vergileri veya kotalar, yerli üreticilerin rekabet gücünü artırabileceği gibi hammadde maliyetlerini de yükseltebilir. Benzer bir ikilem makine ve kimya sektörlerinde de geçerli.
Bu nedenle 23 Ekim'deki toplantıdan bütün sektörleri kapsayan ortak bir ithalat yasağı çıkmadı. Bakanlar Çin ile görüşmelerin devamını desteklerken Komisyon mevcut savunma araçlarını kullanma seçeneğini masada tuttu. Önümüzdeki dönemde plastik sektöründe soruşturma açılıp açılmayacağı ve aralık ayında sunulacak yeni paketin kapsamı, Avrupa ile Çin arasındaki ticaret ilişkisinin yanı sıra Türkiye'nin Avrupa'ya yönelik bazı sanayi ihracatları açısından da yakından izlenecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.