Yatırım hesabında unutulan para için yeni iade şartları

Yatırım hesabında unutulan para için yeni iade şartları

SPK, yıllar önce yatırım hesaplarında kalan para ve menkul kıymetlerin iadesine ilişkin yeni koşulları belirledi. Mirasçılar ve ortak hesap sahipleri için belge şartları netleşirken, eksik başvurulara tanınacak süre de açıklandı.

Murat Ali Oral 21 Ekim 2026 09:17 21 Ekim 2026 09:20 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Yıllar önce açılan yatırım hesaplarında kalan para ve hisselerin geri alınmasına ilişkin başvuru koşulları yeniden düzenlendi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), zamanaşımına uğradığı için Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) devredilen varlıkların iadesinde izlenecek yeni yöntemi belirledi. Düzenleme özellikle mirasçıları, ortak hesap sahiplerini ve vekâlet yoluyla işlem yapmak isteyenleri ilgilendiriyor.

SPK'nın 20 Ekim 2026 tarihli ilke kararı, 21 Ekim'de yayımlanan 2026/72 sayılı bültende duyuruldu. Karar, e-Devlet üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilemeyen iade başvurularında gerekli belgeleri, ödeme koşullarını ve eksik evrakların tamamlanmasına ilişkin süreyi kapsıyor. Ancak yeni esasların uygulanması için henüz tamamlanması gereken bir aşama bulunuyor.

Yeni başvuru şartları henüz başlamadı

SPK'nın kararına göre iade başvurularında esas yöntem e-Devlet olacak. Elektronik ortamda işlem yapılamayan belirli durumlarda ise hak sahipleri gerekli belgelerle YTM'ye başvurabilecek. Böylece farklı hak sahipliği durumları için standart bir başvuru yöntemi oluşturulacak.

Ancak yeni ilke kararı hemen uygulanmaya başlamayacak. Düzenleme, e-Devlet üzerinden iade başvurularının başladığının YTM'nin internet sitesinde duyurulmasıyla yürürlüğe girecek. Bu açıklama yapılana kadar mevcut başvuru koşulları geçerliliğini koruyacak.

e-Devlet'te yatırım kuruluşlarında zamanaşımına uğramış veya uğrayacak emanet ve alacakları sorgulama hizmetleri bulunuyor. Fakat bu hizmetler, yeni elektronik iade başvurusu uygulamasının başladığı anlamına gelmiyor. Yatırımcıların iki işlemi birbirinden ayırması gerekiyor.

On yıl işlem görmeyen hesaplara dikkat

Yatırım kuruluşlarında bulunan nakit, hisse senedi ve diğer sermaye piyasası araçları belirli koşullarda zamanaşımına uğrayabiliyor. Mevzuata göre son talep, işlem veya yazılı talimat tarihinden itibaren on yıl boyunca talep ve tahsil edilmeyen emanet ve alacaklar, bağlı getirileriyle birlikte YTM'ye emaneten devrediliyor.

Ancak on yılın dolması, her durumda hak sahibinin parasını geri alamayacağı anlamına gelmiyor. Özellikle 22 Nisan 2021 tarihinden itibaren zamanaşımına uğrayan hesaplarda, hak sahipliğinin kanıtlanması şartıyla iade yapılabiliyor. Bu tarihten önce zamanaşımına uğrayan varlıklar ise genel olarak aynı iade kapsamında değerlendirilmiyor; hatalı devir gibi istisnai durumlar ayrı kurallara tabi.

Zamanaşımı süresi de her hesap için aynı şekilde işlemiyor. Örneğin hesap üzerindeki hukuki tedbirler, hesap sahibinin yaşı veya zamanaşımını kesen işlemler sürenin hesabını değiştirebiliyor. Dolayısıyla uzun yıllardır kullanılmayan her yatırım hesabının otomatik olarak zamanaşımına uğradığı söylenemez.

Mirasçılar için yeni belge şartı

Yeni düzenleme kapsamında mirasçıların yapacağı iade başvurularında daha ayrıntılı belge koşulları bulunuyor. Başvuru sahiplerinin güncel mirasçılık belgesini ve veraset ve intikal vergisi borcunun ödendiğini ya da vergi ilişiği bulunmadığını gösteren yazıyı sunması gerekiyor.

Bunların yanında tüm mirasçıların, ödemenin mirasçılık belgesinde belirtilen paylara göre yapılmasına razı olduklarını ıslak imzalı bir beyanla bildirmesi isteniyor. Bu beyanın bulunmadığı durumlarda, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi amacıyla açılmış dava sonucunda alınan kesinleşmiş mahkeme kararı da kullanılabilecek.

Vekil aracılığıyla yapılan başvurularda ise noter onaylı vekâletname aranacak. Vekâletnamede para veya diğer varlıkları teslim almaya yönelik ahzu kabz yetkisinin ya da iadenin vekilin hesabına yapılmasına ilişkin açık yetkinin bulunması zorunlu olacak. Vekilin kimlik fotokopisi de başvuruya eklenecek.

Ortak hesap sahipleri de başvurabilecek

Ortak yatırım hesabı bulunan kişilerin başvurularında, hesap sahiplerinin kimlik fotokopileriyle birlikte pay oranlarına itiraz bulunmadığını gösteren ıslak imzalı beyan istenecek. Bu beyan ve başvuru formu YTM'ye ulaştırılmadan iade işlemi sonuçlandırılmayacak.

Vasi veya kayyum aracılığıyla gerçekleştirilen başvurularda kesinleşmiş mahkeme kararı ve ilgili kişinin kimlik fotokopisi gerekli olacak. Şirketler adına yapılacak başvurularda ise temsil yetkililerinin kimlik belgeleri, güncel imza sirküleri, ticari faaliyeti olanlar için vergi levhası ve son altı ay içinde alınmış faaliyet belgesi aranacak.

Bu grupların dışında kalan ve elektronik ortamda gerçekleştirilemeyen özel başvurular hakkında YTM Yönetim Kurulu karar verecek. Böylece standart başvuru türlerinin dışında kalan durumlar için de değerlendirme yolu açık tutulacak.

Eksik belgeye 30 gün süre verilecek

Yeni esaslara göre YTM, gerekli gördüğü durumlarda hak sahibinden, başvuru yapan kişiden veya ilgili yatırım kuruluşundan ek bilgi ve belge talep edebilecek. Eksik veya yanlış bilgi içeren başvuruların düzeltilmesi için de başvuru sahibine 30 gün süre tanınacak.

Bu süre içinde istenen belgeler sunulmaz ya da gerekli düzeltmeler yapılmazsa başvuru işlemden kaldırılabilecek. Böyle bir durumda gerekçe, ilgili hak sahibine veya başvuru yapan kişiye bildirilecek.

Ancak 30 günlük süre, bütün yatırımcıların iade başvurusunu 30 gün içinde yapmak zorunda olduğu anlamına gelmiyor. Süre, YTM'nin eksik belge veya düzeltme talebi üzerine başlayacak. Başvurudaki bilgilerin doğru ve eksiksiz olmasından ise hak sahibi veya başvuru yapan kişi sorumlu olacak.

Para getirisiyle, hisseler aynen iade edilecek

İade işlemlerinde nakit ile sermaye piyasası araçları için farklı yöntemler uygulanacak. Hak sahibine ait hisse senetleri ve diğer sermaye piyasası araçları, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu hesaplarındaki bakiyeler esas alınarak iade edilecek. İade tarihine kadar hesaba aktarılmış bedelsiz paylar da bu kapsamda değerlendirilecek.

Nakit varlıklar ise ilgili yönetmelikte öngörülen nema tutarıyla birlikte geri ödenecek. İade için bildirilecek hesabın Türkiye'de yerleşik bir banka veya aracı kurumda açılmış olması gerekecek. Gerekli onayların bulunması halinde varlıklar, hak sahiplerinden birinin veya yetkili vekilin hesabına aktarılabilecek.

Yabancı para cinsinden tutulan varlıklar için de seçenek bulunuyor. Hak sahibinin talebi halinde döviz, iade gününde Takasbank'ın uyguladığı alış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilebilecek. Dövizin aynen transfer edilmesi istenirse ilgili hesapta transfer masraflarını karşılayacak yeterli nakit bulunması gerekecek. Aksi halde yabancı para iade talebi gerçekleştirilemeyecek.

Başvurular nasıl yapılacak?

Yeni esaslar yürürlüğe girdiğinde, e-Devlet üzerinden işlem yapamayan belirlenmiş hak sahibi grupları YTM'nin internet sitesindeki başvuru formunu kullanacak. Form eksiksiz doldurulup ıslak imzayla onaylandıktan sonra gerekli belgelerle birlikte YTM'nin Ankara'daki merkez adresine gönderilecek.

Belgelerin iadeli taahhütlü postayla veya özel taşıma şirketleri aracılığıyla imza karşılığı teslim edilmesi gerekecek. Başvuruların değerlendirilmesi sırasında hak sahipliğinin doğrulanması ve iade yapılabilecek uygun hesabın bildirilmesi önem taşıyacak.

Yatırımcılar şu aşamada e-Devlet üzerindeki YTM sorgulama hizmetlerinden yararlanabiliyor. Yeni iade başvuru sisteminin ne zaman açılacağına ilişkin duyuru ise YTM tarafından yapılacak. Böylece yıllar önce yatırım hesabında kalan varlıkların geri alınmasında yeni başvuru esaslarının uygulanacağı tarih de kesinleşmiş olacak.

Kaynak: HABER MERKEZİ

borsa SPK