Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi piyasasının işleyişine yönelik düzenleme

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), sera gazı emisyonlarının piyasa temelli bir mekanizmayla azaltılmasını teşvik etmek amacıyla Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi piyasasına ve İşlem Kayıt Sistemine ilişkin usul ve esasları düzenledi.

Emisyon tahsisatları piyasada alınıp satılabilecek

Düzenleme, emisyon tahsisatlarının birincil piyasada ihale yöntemiyle dağıtılmasını, ikincil piyasada ise alım satım işlemlerine konu edilmesini kapsıyor.

Emisyon Ticaret Sistemi, sera gazı emisyonları için belirlenen üst sınır çerçevesinde tahsisatların ticaretine imkan sağlayan piyasa temelli bir mekanizma olarak tanımlanıyor.

Piyasa işletmecisi tarafından organize edilecek sistemde, işlemlerin yürütülmesi ve kayıt altına alınması için elektronik altyapı kullanılacak.

Spot tahsisat piyasası oluşturulacak

Düzenleme kapsamında, tahsisatların alınıp satılacağı spot tahsisat piyasasının işleyişi, piyasa katılımcılarının teklif verme süreçleri ve işlemlerin eşleştirilmesine yönelik kurallar belirlendi.

Katılımcıların piyasa işlemlerine ilişkin mali yükümlülüklerini karşılamaları için teminat mekanizması uygulanacak. Teminatların hesaplanması, kabul edilmesi, iadesi ve merkezi uzlaştırma kuruluşuyla yürütülecek işlemler de düzenleme kapsamında yer aldı.

Ödeme, faturalama ve itiraz süreçleri belirlendi

Piyasada gerçekleştirilen işlemlerin uzlaştırılması, faturaların düzenlenmesi ve ödemelerin yapılmasına ilişkin esaslar tanımlandı.

Katılımcılara uzlaştırma bildirimleri ve faturalara itiraz hakkı tanınırken, başvuruların piyasa işletmecisi tarafından değerlendirilmesi öngörüldü.

Piyasa açılmadan önce sanal uygulama yapılacak

Düzenlemeye göre, İşlem Kayıt Sistemi, birincil piyasa ve spot tahsisat piyasası faaliyete başlayıncaya kadar sanal uygulama gerçekleştirilecek.

Bu uygulama kapsamında katılımcılar için herhangi bir tahsisat teslimatı, faturalama veya ödeme yükümlülüğü doğmayacak.

Ayrıca 2025 yılı emisyonlarına ilişkin belirli koşullarda tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizmasının uygulanabilmesi öngörülüyor.

Tahsisatlar teminat sözleşmelerine konu edilemeyecek

Düzenlemeyle tahsisatların teminat sözleşmelerine konu edilmesi yasaklandı. Teslim yükümlülüğüne konu ücretsiz tahsisatlar için de belirli haciz sınırlamaları getirildi.

Piyasa işletmecisinin verileri kamuoyuyla paylaşmasına, piyasa bozucu davranışların denetlenmesine ve katılımcıların bilgi ve belgelerinin saklanmasına ilişkin hükümler de düzenlendi.

Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi, hükümlerinin ise EPDK Başkanı tarafından yürütülmesi öngörüldü.