CME Group, savunma sanayisinin kritik metali tungsten için 2027 başında vadeli işlem planlıyor. Dünya üretiminin yüzde 79'u Çin'de gerçekleşirken fiyatlar 2025 başından Nisan 2026'ya altı katına çıktı. Yeni ürün fiyat riskini yönetmeyi amaçlıyor.
Murat Ali Oral 19 Ekim 2026 14:08 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Savunma sanayisinden yarı iletken üretimine kadar birçok alanda kullanılan tungsten, uluslararası vadeli işlem piyasasına giriyor. Dünyanın önde gelen türev piyasası işletmecilerinden CME Group, Çin'in üretimde büyük ağırlığa sahip olduğu metal için yeni bir sözleşme başlatacağını duyurdu. Adım, özellikle artan fiyatlar nedeniyle maliyetlerini öngörmekte zorlanan sanayi şirketlerini ilgilendiriyor.
İlk işlemler 2027'nin başında yapılacak
CME Group'un 19 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre tungsten vadeli işlem sözleşmelerinin, gerekli düzenleyici incelemelerin tamamlanması koşuluyla 2027'nin ilk çeyreğinin başlarında işlem görmeye başlaması planlanıyor. Yeni ürün, CME Group bünyesindeki COMEX piyasasında listelenecek. Böylece şirketler, tungsten fiyatlarında gelecekte yaşanabilecek değişimlere karşı korunmak için organize bir piyasadan yararlanabilecek.
Sözleşmelerde fiziksel tungsten teslimatı yapılmayacak. İşlemler nakdi uzlaşma yöntemiyle sonuçlandırılacak ve fiyatlandırmada Fastmarkets'ın Rotterdam ile Baltimore teslim bölgeleri için yayımladığı, gümrük vergisi hariç amonyum paratungstat fiyat göstergesi esas alınacak. APT olarak da bilinen amonyum paratungstat, tungstenin işlenmesi sırasında elde edilen ve metal üretiminde kullanılan önemli bir ara ürün.
Yeni sistem, özellikle uzun vadeli hammadde alım sözleşmeleri bulunan sanayi kuruluşları açısından önem taşıyor. Şirketler, gelecekteki fiyat dalgalanmalarının maliyetleri üzerindeki etkisini vadeli işlemler aracılığıyla sınırlayabilecek. Ancak bu işlemler fiziksel tungsten tedarikini güvence altına almayacak ve fiyatların mutlaka düşeceği anlamına gelmeyecek.
CME Group'un açıklamasında, dünya genelinde yıllık tungsten üretiminin 85 bin ila 95 bin ton arasında olduğu ve mevcut spot fiyatlarla küresel pazarın 20 milyar doları aştığı belirtildi. Şirketin metal piyasalarındaki günlük ortalama işlem hacmi de 2026'nın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41 artarak 1,2 milyon sözleşmeye ulaştı. Tungstenin bu ürün grubuna eklenmesi, grubun kritik minerallere yönelik vadeli işlem faaliyetlerini genişletecek.
Çin'in payı yüzde 79, fiyatlar altı katına çıktı
Tungsten piyasasında fiyatların ve tedarik koşullarının büyük ölçüde Çin'deki gelişmelere bağlı olması, yeni sözleşmenin önemini artırıyor. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun 2026 yılı raporuna göre, 2025'te dünyada yaklaşık 85 bin ton tungsten üretildi. Bunun 67 bin tonu Çin'den gelirken ülkenin küresel maden üretimindeki payı yaklaşık yüzde 79'a ulaştı.
Çin, Şubat 2025'te bazı tungsten ürünlerine ihracat kontrolleri getirdi. Bu adım, özellikle ABD ve Avrupa'daki üreticiler açısından alternatif hammadde kaynaklarının önemini artırırken küresel fiyatlar üzerinde de baskı oluşturdu. Üretimin tek bir ülkede yoğunlaşması, olası ihracat kısıtlamalarının veya tedarik kesintilerinin diğer ülkelerdeki sanayi kuruluşlarını doğrudan etkileyebilmesi anlamına geliyor.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın Temmuz 2026'da yayımladığı Küresel Kritik Mineraller Görünümü raporu da fiyatlardaki yükselişin boyutunu ortaya koydu. Rapora göre tungsten fiyatları, Ocak 2025 ile Nisan 2026 arasında yaklaşık altı katına çıktı. Sınırlı arz, ihracat kontrolleri ve stratejik sektörlerden gelen talep, yükselişin başlıca nedenleri arasında yer aldı.
Tungstenin stratejik öneminin arkasında fiziksel özellikleri bulunuyor. Çok yüksek sıcaklıklara dayanabilen, yoğun ve sert bir metal olan tungsten; zırh delici mühimmat, havacılık parçaları, yüksek dayanımlı alaşımlar ve elektronik bileşenlerde kullanılıyor. Tungsten karbür ise metal işleme, madencilik ve makine imalatında kullanılan kesici takımların önemli hammaddelerinden biri.
Bu kullanım alanları, tungsten fiyatlarındaki artışın yalnızca metal ticareti yapan şirketleri ilgilendirmediğini gösteriyor. Savunma ve havacılık gibi uzun üretim takvimleriyle çalışan sektörlerde, hammaddenin gelecekteki maliyetini öngörebilmek büyük önem taşıyor. CME Group'un yeni sözleşmesi de fiziksel tedarik sorunlarını çözmekten çok, şirketlerin fiyat riskini daha etkin yönetmesini amaçlıyor.
Türkiye'deki sanayi şirketleri de etkilenebilir
Tungstenin uluslararası vadeli işlem piyasasına girmesi, Türkiye'deki savunma, havacılık, makine ve metal işleme sektörleri açısından da önem taşıyor. Özellikle tungsten karbür içeren kesici takımlar ve yüksek dayanımlı alaşımlar kullanan işletmeler, küresel hammadde fiyatlarındaki değişimlerden etkilenebiliyor. Fiyatların sert biçimde yükseldiği dönemlerde bu maliyetlerin uzun vadeli üretim planlarına yansıtılması zorlaşabiliyor.
Yeni sözleşmenin yeterli işlem hacmine ulaşması halinde, tungsten piyasasında daha görünür bir uluslararası fiyat referansı oluşabilir. Bu durum, ithal hammadde kullanan işletmelerin satın alma sözleşmelerini ve maliyetlerini planlamasını kolaylaştırabilir. Bununla birlikte Türkiye'deki şirketlerin yeni vadeli işlem sözleşmesine hangi koşullarda erişebileceği konusunda henüz özel bir düzenleme açıklanmadı.
Tungsten için organize bir vadeli işlem piyasasının oluşturulması, kritik minerallerin küresel ekonomideki ağırlığının arttığı bir döneme denk geliyor. Çin'in üretimdeki üstünlüğü devam ederken Batılı ülkeler alternatif tedarik kaynaklarını geliştirmeye çalışıyor. CME Group'un attığı adım ise tedarik zincirindeki bağımlılığı ortadan kaldırmasa da şirketlere artan fiyat oynaklığına karşı yeni bir finansal araç sunacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.