YAYINLAMA 19 Ekim 2026 11:43
GÜNCELLEME 19 Ekim 2026 11:45
Ukrayna, Karadeniz'de sivil deniz taşımacılığını yeniden başlatmak ve özellikle tarım ürünleri ihracatının önündeki engelleri kaldırmak amacıyla Türkiye, Hindistan ve Mısır ile diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Bloomberg'in haberine göre, Rusya'nın Ukrayna limanlarına ve ticari gemilere yönelik saldırıları nedeniyle ağustos ayından bu yana aksayan tahıl sevkiyatlarının yeniden başlaması için üç ülkenin katılımıyla yeni bir güvenli geçiş mekanizması üzerinde çalışılıyor.
Görüşmelerin merkezinde, Türkiye, Hindistan ve Mısır bayraklı gemilerin hem Ukrayna hem de Rusya limanlarına saldırı tehdidi olmadan ulaşabilmesini sağlayacak bir düzenleme bulunuyor.
Türkiye, Hindistan ve Mısır'dan güvenli geçiş önerisi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin açıklamalarına göre Türkiye, Hindistan ve Mısır, Karadeniz'de ticari deniz taşımacılığının yeniden başlaması için ortak bir öneri gündeme getirdi.
Plana göre bu üç ülkenin bayraklarını taşıyan gemilerin, hem Ukrayna hem de Rusya limanlarına güvenli şekilde giriş yaparak gıda ürünlerini taşıması hedefleniyor.
Önerilen mekanizmada karşılıklılık ilkesi öne çıkıyor.
Ukrayna limanına giden bir geminin saldırılardan muaf tutulması karşılığında, Rusya limanına yönelen başka bir geminin de aynı güvenlik güvencesinden yararlanması öngörülüyor.
Böylece savaşın taraflarının ticari gemilere yönelik saldırılardan kaçınması ve Karadeniz'deki gıda taşımacılığının yeniden işler hale gelmesi amaçlanıyor.
Ancak Zelenskiy, Türkiye, Hindistan ve Mısır'ın düzenli girişimlerine rağmen Rusya'nın söz konusu öneriye karşı çıktığını söyledi.
40 milyon tonluk tahıl ihracatı tehlikede
Ukrayna'nın Karadeniz limanları, bir pazarlama sezonunda yaklaşık 40 milyon ton tahıl ihraç edebilecek kapasiteye sahip.
Ancak Rusya'nın liman altyapısına ve ticari gemilere yönelik hava saldırıları nedeniyle sevkiyatların ağustos ayından bu yana durduğu belirtiliyor.
Karadeniz üzerinden yapılan ihracatın kesintiye uğraması, Ukrayna'nın tarım ürünlerini uluslararası pazarlara ulaştırmasını ciddi biçimde zorlaştırıyor.
Zelenskiy, yaklaşık 40 milyon tonluk tahılın alternatif güzergâhlarla taşınmasının mümkün olmadığını vurguladı.
Ukrayna liderine göre demiryolu taşımacılığı, Karadeniz limanlarının sağlayabildiği ihracat kapasitesini karşılamak için yeterli değil.
Ukrayna normal ihracatının yalnızca yüzde 38'ini yapabiliyor
Karadeniz'deki güvenlik sorunları, Ukrayna'nın tarım ürünleri ihracatında ciddi bir kapasite kaybına neden oldu.
Ukrayna Tarım Bakanlığı verilerine göre ülke, mevcut koşullarda normal ihracat hacminin yalnızca yüzde 38'ini gerçekleştirebiliyor.
Bu durum, Ukrayna'nın tarım sektöründe gelir kaybı riskini artırırken uluslararası tahıl ticaretinde de yeni belirsizlikler yaratıyor.
Ukrayna açısından Karadeniz limanlarının yeniden faaliyete geçmesi, yalnızca dış ticaretin toparlanması değil, tarım üretiminin sürdürülebilirliği bakımından da önem taşıyor.
Kiev'den Avrupa Birliği'ne yeni çağrı
Ukrayna yönetimi, Karadeniz'deki güvenli geçiş görüşmelerinin yanı sıra alternatif ihracat güzergâhlarını da yeniden devreye sokmaya çalışıyor.
Kiev, Avrupa Birliği'nden 2022 yılında Rusya'nın geniş çaplı işgalinin başlamasının ardından oluşturulan dayanışma hatları programını yeniden etkinleştirmesini istedi.
Söz konusu program, Ukrayna tahılının Avrupa ülkelerindeki demiryolu ağları ve limanlar üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırılmasını amaçlıyor.
Ancak Ukrayna yönetimi, bu güzergâhların Karadeniz limanlarının yüksek taşıma kapasitesinin yerini tamamen alamayacağını değerlendiriyor.
Gölge filo saldırılarının ardından limanlar hedef oldu
Karadeniz'deki ticari taşımacılık krizi, Ukrayna ile Rusya arasındaki karşılıklı saldırıların yoğunlaşmasıyla daha da derinleşti.
Habere göre Ukrayna'nın geçen yaz Rusya'nın çoğunlukla yaptırım altındaki petrol ve yakıt ürünlerini taşıyan ve “gölge filo” olarak adlandırılan gemilerine yönelik saldırılarının ardından, Rusya'nın Ukrayna'nın sivil liman altyapısına yönelik saldırıları arttı.
Bu gelişmeler, ticari gemilerin güvenliğini ve Karadeniz'deki deniz taşımacılığının devamlılığını ciddi biçimde etkiledi.
Özellikle tahıl taşıyan gemilerin saldırı riskiyle karşı karşıya kalması, Ukrayna'nın ihracat faaliyetlerinin yeniden başlamasını zorlaştıran temel sorunlardan biri haline geldi.
Türkiye'nin rolü yeniden öne çıktı
Türkiye'nin Hindistan ve Mısır ile birlikte yürütülen görüşmelerde yer alması, Ankara'nın Karadeniz'deki ticari deniz taşımacılığı açısından önemini yeniden gündeme taşıdı.
Karadeniz'i İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerinden uluslararası deniz yollarına bağlayan Türkiye, bölgedeki deniz ticaretinin güvenliği açısından kritik bir konumda bulunuyor.
Yeni önerinin hayata geçirilmesi halinde Türkiye bayraklı gemilerin de Ukrayna ve Rusya limanları arasında güvenli gıda taşımacılığı yapabilmesi hedefleniyor.
Bununla birlikte görüşmeler henüz somut bir anlaşmayla sonuçlanmış değil. Rusya'nın öneriye karşı çıkması, güvenli geçiş mekanizmasının uygulanmasının önündeki en önemli engel olarak öne çıkıyor.
Karadeniz'de gözler yeni tahıl koridorunda
Ukrayna'nın ihracat kapasitesindeki sert düşüş ve yaklaşık 40 milyon tonluk tahıl sevkiyatının belirsizliği, Karadeniz'de güvenli ticaret koridoru oluşturulmasına yönelik girişimleri yeniden hızlandırdı.
Türkiye, Hindistan ve Mısır'ın önerdiği karşılıklı güvenli geçiş mekanizmasının kabul edilmesi halinde, bölgedeki gıda taşımacılığının kademeli olarak yeniden başlaması mümkün olabilecek.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.