'Ölü' malların ekonomisi: Kimsenin satın almadığı ürünlere ne oluyor?

YAYIN TARİHİ, 19 Ekim 2026 09:35

• Al Jazeera'da yayımlanan bir analizde, dünya genelinde kimse tarafından satın almayan ürünlerin ekonomik ve çevresel kayıplar ortaya kondu.
• Analize göre satılamayan ve kullanılmadan imha edilen ürünlerin, şirketler için ekonomik kayıpların yanı sıra çevresel sorunlara da yol açabileceği belirtildi.

Fotoğraf: Reuters

Dünya genelinde satılamayan, iade edilen veya kullanılmadan imha edilen ürünlerin, şirketler için depolama, finansman ve bertaraf maliyetleri oluştururken ekonomik ve çevresel kayıplara da yol açtığı belirtildi.

Gıda israfının ekonomik maliyeti yıllık 1 trilyon doları aşıyor

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın 2024 Gıda İsrafı Endeksi raporuna göre, 2022'de dünya genelinde yaklaşık 1,05 milyar ton gıda israf edildi. Gıda israfının küresel ekonomik maliyetinin ise yıllık 1 trilyon doları aştığının tahmin edildiği aktarıldı.

Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre, Avrupa pazarına sunulan tekstil ürünlerinin yüzde 4 ila 9'u kullanılmadan imha ediliyor. İnternetten satın alınan giysilerde ortalama iade oranı yüzde 20'ye, ayakkabılarda ise yüzde 30'a ulaşıyor.

ABD Ulusal Perakende Federasyonunun tahminlerine göre, perakende sektöründe tüketiciler tarafından iade edilen ürünlerin değeri 2025'te 849,9 milyar dolar olarak hesaplandı. Ancak bu tutar, şirketlerin kesinleşmiş zararlarını değil, iade edilen ürünlerin tahmini değerini ifade ediyor.

Şirketler stok fazlasını eritmek için hangi yöntemlere başvuruyor?

Şirketlerin stok fazlasını eritmek için indirim, tasfiye, yeniden satış, ihracat ve geri dönüşüm gibi yöntemlere başvurduğu belirtildi. Buna karşın talep tahminlerindeki hataların, mevsimsel değişimler ve tedarik zinciri aksamalarının ürünlerin satılamamasına neden olabileceği vurgulandı.

Avrupa Birliği de satılmayan giysi, aksesuar ve ayakkabıların imhasını azaltmak amacıyla büyük şirketlere yönelik yasağı 19 Temmuz 2026'da uygulamaya aldı. Düzenlemeyle şirketlerin ürünleri yeniden satış, bağış ve geri dönüşüm gibi yöntemlerle değerlendirmesi teşvik ediliyor.

Al Jazeera'nın analizine göre küresel ölçekte satılamayan ürünlerin toplam değerini ortaya koyan ortak bir veri bulunmazken, gıda israfı, ürün iadeleri ve tekstil atıklarına ilişkin göstergelerin sorunun ekonomik boyutunu ortaya koyduğu belirtildi.

POPÜLER HABERLER

Fonlarda haftalık tablo: Yüzde 60 artan da var, yüzde 99 düşen de

Borsada 73 şirketten geri alım: 12-16 Ekim haftasının tam listesi

“Borsa İstanbul'da 41 KAP açıklaması: Milyarlık anlaşmalar peş peşe geldi!

MSCI, Türkiye piyasalarından ne istiyor? 3 maddede net cevap

Altın mı Bitcoin mi? Kriz kahini Roubini tercihini açıkladı