IMF ve Dünya Bankası toplantılarından gelişmekte olan ülkelere çözüm çıkmadı

IMF ve Dünya Bankası toplantılarından gelişmekte olan ülkelere çözüm çıkmadı

IMF ve Dünya Bankası'nın Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlenen 2026 Yıllık Toplantıları bugün sona eriyor. Savaşların ekonomik etkileri, ağırlaşan borç yükü ve yapay zekâya ilişkin belirsizliklerin ele alındığı zirvede, gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya olduğu sorunlara somut bir çözüm bulunamadı. Uzmanlar, küresel ekonomide yeni şoklara yönelik endişelerin arttığına dikkat çekti.

18 Ekim 2026 16:57 18 Ekim 2026 17:01 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

IMF ve Dünya Bankası'nın Tayland'da gerçekleştirdiği yıllık toplantıların son gününe gelinirken, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik geleceğine ilişkin belirsizliklere bir cevap bulunamadı.

Orta Doğu'da yayılan savaş, Ukrayna'daki çatışmalar, artan borç ödemeleri ve yapay zeka yatırımlarında olası balon riski toplantıların gündeminde öne çıktı. Ancak bu sorunların gelişmekte olan ekonomiler üzerindeki etkilerini hafifletecek kapsamlı bir çözüm veya somut bir yol haritası açıklanmadı.

IMF Başkanı: Cevaplardan çok daha fazla sorumuz var

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, cumartesi günü katıldığı panelde özellikle yapay zekanın geleceğine ilişkin belirsizliklere dikkat çekti. Georgieva, "Cevaplardan çok daha fazla sorumuzun olduğu bir noktadayız." diyerek bu alandaki gelişmelerin ekonomik sonuçları konusunda kesin değerlendirmeler yapmanın güçlüğünü vurguladı.

Yapay zekanın büyüme, istihdam ve finans piyasaları üzerindeki etkileri tartışılırken gelişmekte olan ülkelerin bu dönüşüme nasıl hazırlanacağı sorusu da yanıtsız kalan başlıklar arasında yer aldı.

Gelişmekte olan ülkelerin borç yükü ağırlaşıyor

Toplantılarda öne çıkan en önemli sorunlardan biri, gelişmekte olan ekonomilerin giderek artan borç servis maliyetleri oldu. Bu ülkelerde ortalama borç ödemeleri son 10 yılda iki kattan fazla artarak kamu gelirlerinin yüzde 14'üne ulaştı. Borç yükündeki yükseliş, hükümetlerin eğitim, sağlık ve diğer temel hizmetlere ayırabileceği kaynakları daraltırken ekonomik kalkınma hedeflerini de zorlaştırıyor. Buna rağmen toplantılardan borç baskısını hafifletecek yeni ve kapsamlı bir girişim çıkmadı.

Gelişmiş ülkeler kendi ekonomik sorunlarına odaklandı

Atlantic Council Uluslararası Ekonomi Başkan Yardımcısı Josh Lipsky, toplantıların gelişmekte olan ülkelere rehberlik etme ve destek mekanizmaları oluşturma fırsatını değerlendiremediğini söyledi. Lipsky'ye göre gelişmiş ekonomilerin kendi mali sorunlarıyla mücadele etmesi ve bazı ülkelerde kalkınma yardımlarının siyasi öncelikler arasında gerilemesi, uluslararası işbirliğini zorlaştırıyor.

Kolombiya'nın eski Maliye Bakanı Mauricio Cardenas da politika yapıcıların küresel ekonomide ciddi bir bozulma yaşanmasından endişe duyduğunu ancak buna karşı hazırlanmış gerçek bir yol haritası bulunmadığını belirtti.

Cardenas, IMF ve Dünya Bankası'nın yapay zeka gibi yeni risklerin farkında olduğunu, fakat etkileri henüz tam anlaşılamayan bu dönüşüme ilişkin somut politika önerilerinin eksik kaldığını ifade etti.

Küresel ekonomi direnç gösterdi ancak büyüme zayıfladı

Dünya Bankası Baş Ekonomist Yardımcısı Ayhan Köse, küresel ekonominin Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı enerji şokunu beklenenden daha iyi atlattığını söyledi. Ancak küresel bir durgunluğun önlenmiş olmasının ekonomik görünümün iyileştiği anlamına gelmediğini belirtti.

Köse'nin değerlendirmesine göre gelişmiş ekonomilerin yaklaşık yarısında büyüme gerilerken gelişmekte olan ülkelerde büyüme hızı yüzde 4,4'ten yaklaşık yüzde 3,6'ya düştü. Köse, "Bugünkü direnç, yarınki direncin garantisi değil." sözleriyle yeni şoklara karşı kırılganlığın sürdüğünü vurguladı.

Yapay zeka dönüşümü için de net bir reçete yok

Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkelerin yapay zeka alanındaki gelişmelere hazırlanmasını desteklemeye odaklanıyor. Bu kapsamda özel sermayenin harekete geçirilmesi önem kazanırken yapay zekaya yönelen özel sermayenin 2022 seviyelerinin üç katına çıktığı belirtildi.

Bununla birlikte resmi kalkınma yardımlarındaki keskin düşüş ve yabancı yatırım çekme konusunda yaşanan güçlükler, gelişmekte olan ülkelerin yeni teknolojilere uyum sağlamasını zorlaştırıyor.

Jeopolitik ayrışma çözüm arayışını zorlaştırıyor

Toplantılarda küresel ekonomideki sorunların yanı sıra ülkeler arasındaki siyasi gerilimler de kendisini gösterdi. Rusya Maliye Bakanı'nın IMF yönetim kurulu toplantısında konuştuğu sırada delegelerin neredeyse yarısının salonu terk ettiği bildirildi.

Orta Doğu'daki güvenlik sorunları da toplantılara katılımı etkiledi. Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan'ın, Riyad Havalimanı'na yönelik saldırılar nedeniyle seyahat güzergâhını değiştirmek zorunda kaldığı aktarıldı. Bu gelişmeler, küresel ekonomik sorunlara ortak yanıt verilmesini zorlaştıran jeopolitik ayrışmanın toplantılara da yansıdığını gösterdi.

Uzmanlardan daha kapsayıcı büyüme çağrısı

York Üniversitesi Profesörü Kate Pickett, gelişmekte olan ülkelere yalnızca zorlu yapısal reformlar önerilmesi yerine daha kapsayıcı büyüme politikalarına öncelik verilmesi gerektiğini söyledi. Pickett, artan eşitsizlik ve derinleşen yoksulluğun uzun vadede daha yüksek ekonomik maliyetler yaratacağı uyarısında bulundu.

IMF ve Dünya Bankası toplantıları böylece gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya olduğu riskleri yeniden gündeme taşısa da borç yükü, finansman ihtiyacı, jeopolitik belirsizlikler ve yapay zeka dönüşümüne ilişkin sorulara somut yanıtlar üretilemeden sona erdi.

Kaynak: HABER MERKEZİ