Sürpriz sağlık faturalarını önlemek için çıkarıldı, Amerikalılara 17 milyar dolara mal oldu

YAYINLAMA 17 Ekim 2026 17:03

GÜNCELLEME 17 Ekim 2026 17:04

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ABD Kongresi, hastaların beklenmedik sağlık faturalarıyla karşılaşmasını önlemek amacıyla 2020 yılında Sürpriz Faturalar Yasası'nı kabul etti. 2022'de yürürlüğe giren düzenleme, özellikle acil durumlarda ve hastaların sigorta kapsamındaki sağlık kuruluşlarında ağ dışından hizmet alması halinde karşılaşabileceği yüksek ödemeleri sınırlandırmayı hedefledi.

Yasa kapsamında hastaların belirli durumlarda ağ içi ücretler üzerinden ödeme yapması sağlanırken, sigorta şirketleri ile sigorta ağı dışında hizmet veren sağlık kuruluşları arasındaki ödeme anlaşmazlıklarının çözümü için bağımsız bir tahkim mekanizması oluşturuldu. Ancak sistemin işleyişi, beklenen maliyet düşüşünün aksine sağlık harcamalarını artırdığı yönündeki eleştirileri beraberinde getirdi.

Tahkim kararlarında sağlık kuruluşları öne çıkıyor

Paragon Health Institute tarafından yayımlanan analize göre, tahkim sürecinde sağlık hizmeti sağlayıcıları anlaşmazlıkların yaklaşık yüzde 85'ini kazanıyor. 2025 yılında verilen kararların ortanca ödeme tutarı ise sigorta ağındaki ortanca ücretin yaklaşık dört katına ulaştı. Sistemde sigorta şirketi ile sağlık kuruluşu, hizmet için uygun gördükleri ödeme miktarlarını ayrı ayrı sunuyor. Hakem, iki teklif arasında bir tutar belirlemek yerine taraflardan birinin teklifini kabul ediyor. Eleştirilerin odağında, bu yöntemin sağlık kuruluşlarını daha yüksek ödeme taleplerinde bulunmaya teşvik edebilmesi yer alıyor. Sağlık kuruluşlarının tahkimden yüksek ödeme alma ihtimalinin artması, sigorta şirketleriyle yapılan sözleşmelerde de ellerini güçlendirebiliyor.

Anlaşmazlık sayısı beklentilerin çok üzerine çıktı

Tahkim sistemine taşınan dosyaların sayısı 2025 yılında yaklaşık 2,6 milyona ulaştı. Bu rakamın, bazı federal kurumların sistem kurulurken yaptığı başlangıç tahminlerinin 115 katı olduğu belirtiliyor. Dosya sayısındaki artış, hem idari işlemlerin hem de sağlık hizmetleri için yapılan ödemelerin maliyetini yükseltti. Paragon Health Institute, bu sürecin sağlık sistemindeki toplam harcamalar üzerindeki etkisinin giderek büyüdüğünü savunuyor.

Health Affairs dergisinde yayımlanan ayrı bir analizde de tahkim mekanizmasının 2025 yılında oluşturduğu toplam maliyet 16,6 milyar dolar olarak hesaplandı. Aynı çalışmada, 2022-2025 dönemindeki toplam maliyetin 22,4 milyar dolara ulaştığı tahmin edildi. Bu rakamlar, tahkim sisteminin doğrudan hastalara kesilen faturalarından ziyade, ödeme kararları ve idari giderler dahil olmak üzere sağlık sistemine getirdiği maliyetleri ifade ediyor.

Artan maliyetler sigorta primlerine yansıyabilir

Tahkim kararları sonucunda ortaya çıkan yüksek ödemelerin finansmanında sigorta şirketleri, işverenler ve çalışanlar önemli rol oynuyor. Eleştirilere göre sigorta şirketleri, artan harcamaları zaman içinde primlere ve diğer sigorta maliyetlerine yansıtabilir. Bu durum, hastaları beklenmedik faturalardan korumayı amaçlayan bir düzenlemenin dolaylı olarak sağlık sigortasını daha pahalı hale getirebileceği endişesini doğuruyor.

Ayrıca yüksek tahkim ödemelerinin, sağlık kuruluşlarına sigorta ağlarına katılmadan faaliyet gösterme konusunda daha güçlü bir ekonomik teşvik sağlayabileceği belirtiliyor. Böyle bir durumda sigorta şirketlerinin daha yüksek ücretleri kabul etmesi yönündeki baskının artabileceği ifade ediliyor.

Sistemin yeniden düzenlenmesi çağrısı yapılıyor

Paragon Health Institute, tahkim mekanizmasının maliyetleri sınırlayacak ve ödeme kararlarında daha dengeli bir yapı oluşturacak şekilde değiştirilmesini öneriyor. Öneriler arasında bazı seçmeli sağlık hizmetlerinin federal tahkim kapsamından çıkarılması, acil hizmetlerde ödemelerin makul piyasa ölçütleriyle sınırlandırılması ve fiyat şeffaflığının artırılması bulunuyor. Hakemlerin ücretlendirilme biçiminin değiştirilmesi, dosyaların daha tarafsız dağıtılması ve karar süreçlerinin daha sıkı denetlenmesi de gündeme getirilen diğer öneriler arasında yer alıyor.

Bununla birlikte düzenlemenin hastaları beklenmedik yüksek faturalardan koruyan temel hükümleri de önemini koruyor. Tartışmanın merkezinde, bu korumaları sürdürürken sağlık kuruluşları ile sigorta şirketleri arasındaki ödeme anlaşmazlıklarının maliyetini nasıl azaltılacağı bulunuyor.

Sağlık sisteminde maliyet dengesi yeniden gündemde

ABD'deki tartışma, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran düzenlemelerin uygulanma biçiminin de en az hedefleri kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor. Tahkim sistemine ilişkin maliyet tahminleri, sağlık harcamalarının kontrol altında tutulması konusunda yeni adımlar atılması gerektiği yönündeki çağrıları güçlendiriyor. Öte yandan yapılacak değişikliklerin hastaların beklenmedik faturalar karşısındaki korumasını zayıflatmaması gerekiyor.

Önümüzdeki dönemde yasa üzerinde olası değişikliklerin gündeme gelip gelmeyeceği, hem sağlık hizmeti sağlayıcılarının hem de sigorta şirketlerinin ödeme politikaları açısından belirleyici olacak.