Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz: Bütçe açığı ve katı harcamalar ekonomi alanını daraltıyor

YAYINLAMA 17 Ekim 2026 08:57

GÜNCELLEME 17 Ekim 2026 08:59

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Eylül ayında gerçekleşen 532 milyar liralık bütçe açığıyla birlikte yılın en yüksek aylık açığına ulaşıldığını belirten Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, 9 aylık toplam açığın 1,84 trilyon liraya, faiz ödemelerinin ise 2,25 trilyon liraya dayandığına dikkat çekti. Borç faiz giderleri için bütçeye konulan 2,7 trilyon liralık ödeneğin yıl tamamlanmadan tükendiğini ifade eden Prof. Dr. Yılmaz, borç faiz harcamalarının yıl sonunda 2,9 ila 3 trilyon lira seviyesine ulaşacağını öngördü. Bu tutarın bütçe harcamalarının yaklaşık %17'sine ve vergi gelirlerinin %20'sinden fazlasına denk geldiğini vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz; borç faizleri, personel harcamaları (%30) ve cari transferlerin (%38-40) bütçede esneklik bırakmadığını ve katılığı artırdığını dile getirdi.

Vergi adaletsizliği ve dolaylı vergilerin payı

Vergi yapısındaki bozulmaya değinen Prof. Dr. Yılmaz, 1980'li yılların başında dolaysız vergilerin payının %60'ın üzerinde olduğunu, ancak 1990'lardan itibaren devletin idari kolaylık nedeniyle dolaylı vergilere yöneldiğini ifade etti. Günümüzde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi kalemlerdeki hasılat gerilemesine rağmen dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının hâlâ %60'ın üzerinde seyrettiğini belirten Prof. Dr. Yılmaz, Orta Vadeli Program (OVP) projeksiyonlarına göre vergi yükünün milli gelire oranının %18'in üzerine çıkacağını ve bu durumun vergi adaletsizliğini derinleştirdiğini kaydetti.

Taksit sınırlamaları ve kamusal müdahaleler

Ticaret Bakanlığı tarafından cep telefonu ve ürün taksitlerine getirilen yeni düzenlemeleri değerlendiren Prof. Dr. Yılmaz, kamunun ekonomide doğrudan müdahaleci bir tutum sergilediğini ifade etti. Cep telefonunun günümüzde lüks değil zorunlu bir tüketim malı haline geldiğini ve talep esnekliğinin son derece düşük olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, taksit düzenlemelerinin veya tavan fiyat uygulamalarının vatandaşın satın alma ihtiyacını ortadan kaldırmayacağını söyledi. Piyasa aktörlerine yönelik doğrudan kısıtlamaların dezenflasyon sürecindeki tıkanıklığı çözmeye yetmediğini savunan Prof. Dr. Yılmaz, hanehalkı tüketimini baskılayan bu tür adımların üretici ile tüketiciyi karşı karşıya getirdiğini ve kalıcı çözüm sunmadığını belirtti.

2027 bütçesi ve beşeri sermaye vurgusu

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 2027 bütçesini ‘dayanıklılık, refah ve dönüşüm bütçesi’ olarak tanımlamasını da yorumlayan Prof. Dr. Yılmaz, gerçek bir dönüşüm için kamu yatırımlarına doğrudan bütçeden kaynak ayrılması gerektiğinin altını çizdi. Mevcut durumda altyapı projelerinin Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modelleriyle yürütülmesinin maliyetleri artırdığını ifade eden Prof. Dr. Yılmaz, bütçenin sermaye transferlerinden ziyade tarım, hayvancılık, üniversiteler ve genç akademisyenler gibi beşeri sermaye odaklı alanlara yönlendirilmesi gerektiğini savundu.

MSCI kararı ve küresel piyasalar

MSCI'nın Türkiye endekslerindeki değişiklikleri dondurması ve uyarı yapması konusuna değinen Prof. Dr. Yılmaz, halka açıklık oranları ve hisse paylarının şeffaflığı konusundaki denetimlerin önemine dikkat çekti. Küresel ölçekte faiz oranları ve teknoloji yatırımları nedeniyle büyük sermayenin rezerv para merkezlerinde kalmaya devam ettiğini belirten Prof. Dr. Yılmaz, yüksek faiz ve kur kontrolüne dayalı sıcak para akışlarının kalıcı istikrar sağlamak için tek başına yeterli olmadığını, Türkiye'nin doğrudan yabancı yatırımlar açısından daha kapsamlı bir güven ortamı sunması gerektiğini ifade etti.