Çinli otomobillere kapı açtı şimdi yerli sanayisini korumaya çalışıyor

YAYINLAMA 16 Ekim 2026 17:56

GÜNCELLEME 16 Ekim 2026 17:58

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Tayland, elektrikli araç kullanımını artırmak amacıyla son yıllarda sübvansiyonlar ve vergi indirimleri uyguladı. Ancak bu politikalarla büyüyen pazar, yerli otomotiv sanayisinin geleceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. Çinli otomobil üreticileri, yaklaşık dört yıl önce neredeyse hiç bulunmadıkları Tayland elektrikli araç pazarında yüzde 85 civarında pay elde etti. Çinli markaların hızlı büyümesi, ülkede uzun süredir güçlü konumda bulunan Japon üreticiler üzerindeki rekabet baskısını artırdı. Tayland hükümeti, elektrikli araçlara geçişi desteklerken yerli üretimi, istihdamı ve otomotiv yan sanayisini korumak arasında yeni bir denge kurmaya çalışıyor.

Japon üreticilerin fabrikaları kapanıyor

Çinli markaların yükselişi, Tayland’daki geleneksel otomotiv üreticilerini de etkiliyor. Subaru ve Suzuki, 2024 ve 2025 yıllarında ülkedeki fabrikalarını kapatırken Nissan ve Honda üretimlerini azalttı. Japon otomotiv şirketleriyle çalışan bazı Taylandlı yedek parça tedarikçileri de iflas etti. Bu gelişmeler, otomotiv sektörünün geniş tedarik zincirinde faaliyet gösteren işletmeler ve çalışanlar üzerindeki baskıyı artırdı.

Ülkedeki otomotiv parçası tedarik zincirinin yaklaşık 700 bin kişiye istihdam sağladığı belirtiliyor. Sektörde yaşanabilecek daralma, yalnızca araç üreticilerini değil, parça üretiminden lojistiğe kadar uzanan geniş bir ekonomik ağı etkileyebilir.

Elektrikli araç satışlarında Çin etkisi büyüyor

Tayland’da elektrikli araçlar, 2026’nın ilk yedi ayında yeni otomobil satışlarının yaklaşık üçte birini oluşturdu. Satılan elektrikli araçların yaklaşık üçte ikisinin, büyük ölçüde Çin’den ithal edildiği bildirildi. Bu tablo, Çinli üreticilerin pazardaki ağırlığını ortaya koyarken ithalata dayalı büyümenin yerli üreticiler üzerindeki etkisini de gündeme taşıyor.

Tayland hükümeti bu nedenle elektrikli araçlara yönelik vergi politikasını yeniden düzenlemeye başladı. Yeni sistemde, ülkede üretim yapmayan ithalatçıların en yüksek vergiyle karşılaşması, parçalarının büyük bölümünü yerel tedarikçilerden alan üreticilerin ise daha düşük vergi ödemesi öngörülüyor.

Beş yılda 300 bin iş kaybı yaşanabilir

Thammasat Üniversitesi öğretim üyesi Ruth Banomyong ve çalışma arkadaşlarının hesaplamalarına göre, elektrikli araçların pazara hakimiyetini artırması halinde beş yıl içinde 300 bin iş ortadan kalkabilir. Bu tahmin, gerçekleşmiş bir iş kaybını değil, mevcut eğilimin devam etmesi durumunda ortaya çıkabilecek olası riski ifade ediyor.

Tayland Otomotiv İşçileri Kongresi Başkanı Tossophol Kunsri de Çinli elektrikli araç üreticilerinin bazı çalışanları kısa süreli sözleşmelerle istihdam ettiğini ve üretim dönemleri sona erdiğinde kıdem ya da işten çıkarma tazminatı ödemeden işten çıkarmalar yapıldığını ileri sürdü. Sektördeki gelişmeler, Tayland’ın elektrikli araç dönüşümünü yalnızca satış ve üretim rakamları üzerinden değil, istihdamın niteliği ve yerli tedarikçilerin geleceği açısından da değerlendirmesi gerektiğini gösteriyor.

BYD’nin Tayland fabrikası yerel üretim tartışmasının merkezinde

Çinli elektrikli araç üreticisi BYD, Tayland’ın Rayong kentindeki fabrikasında yaklaşık 5 bin 600 kişiyi istihdam ediyor. Şirketin verdiği bilgilere göre çalışanların yüzde 94’ü Tayland vatandaşı. BYD, çelik levhaları yerel tedarikçilerden satın aldığını ve bataryaları Tayland’daki ortaklarıyla monte ettiğini belirtiyor. Bununla birlikte fabrikada Çin’den getirilen batarya hücreleri ve Çin menşeli kablo parçaları da kullanılıyor.

2024’te açılan tesis, Güneydoğu Asya’nın yanı sıra Avustralya ve Avrupa’ya da araç ihraç ediyor. Bu durum, yabancı üreticilerin ülkede fabrika kurmasının yerel istihdama katkı sağlayabildiğini, ancak yerli tedarik zincirinin güçlenmesinin ayrı bir mesele olduğunu ortaya koyuyor.

Hükümet politikaları yeniden değerlendiriyor

Tayland’ın elektrikli araç stratejisi, Başbakan Anutin Charnvirakul’un Japon otomobil üreticilerine güvence vermek amacıyla Tokyo’ya gerçekleştirdiği ziyaretin ardından yeniden gündeme geldi. Başbakanın, Japon şirketlerini dezavantajlı duruma düşürdüğü belirtilen politikaların incelenmesini istediği bildirildi.

Hükümetin yeni vergi yaklaşımı, ülkede üretim yapan ve yerel tedarikçilerle çalışan şirketleri desteklemeyi hedefliyor. Böylece elektrikli araç pazarının büyümesinden yararlanırken yerli sanayinin ve istihdamın korunması amaçlanıyor. Ancak vergi düzenlemelerinin sektördeki dengeleri nasıl değiştireceği, üreticilerin yatırım kararlarına ve yerel parça kullanımını ne ölçüde artıracağına bağlı olacak.

Elektrikli araç dönüşümünde yeni sınav

Tayland’ın yaşadığı gelişmeler, elektrikli araç pazarındaki hızlı büyümenin otomotiv sanayisi açısından tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Satışların artması, yerli üretimin ve tedarikçilerin aynı ölçüde güçleneceği anlamına gelmiyor.

Ülkenin önündeki temel sınav, elektrikli araçlara geçişi sürdürürken yerli işletmeleri, çalışanları ve üretim kapasitesini koruyabilmek. Tayland’ın vergi politikalarında yaptığı değişikliklerin bu dengeyi kurup kuramayacağı ise önümüzdeki dönemde yakından izlenecek.