Yapay zekâ yatırımları çip üretim makinelerine talebi hızlandırdı. ASML, 2027 ve 2028'de mevcut kapasite planının müşterilere yetmeyeceğini açıkladı. Bazı müşteriler ise 2030 yılı için şimdiden sipariş vermeyi değerlendiriyor.
Murat Ali Oral 14 Ekim 2026 09:36 14 Ekim 2026 09:39 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Yapay zekâ yatırımlarının hızlanması, çip sektöründe yeni bir kapasite sorununu ortaya çıkardı. Dünyanın önde gelen çip üretim ekipmanı şirketlerinden Hollandalı ASML Holding NV (ASML), 14 Ekim'de açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında mevcut üretim planlarının önümüzdeki iki yıldaki müşteri talebini tam olarak karşılayamayacağını bildirdi.
2027 ve 2028 için kapasite yetersiz kalacak
ASML, müşterilerinden gelen ekipman talebinin kısa ve orta vadede artmaya devam ettiğini açıkladı.Şirketin üst yöneticisi Christophe Fouquet, yapay zekâ yatırımlarının büyüklüğü ve ne kadar süreceğine ilişkin beklentilerin çip üreticilerini daha fazla makine siparişi planlamaya yönelttiğini belirtti.
Artan taleple birlikte ASML'nin mevcut kapasite planlarında da önemli bir değişiklik ihtiyacı ortaya çıktı. Şirket, 2027 ve 2028 yılları için planlanan üretimin müşterilerin taleplerini tamamen karşılamasının mümkün görünmediğini bildirdi.
Bu açıklama, dünyanın en gelişmiş çiplerinin üretilmesini sağlayan makinelerde kapasite artışının bile talep hızının gerisinde kalabileceğini gösteriyor.
Bazı müşteriler 2030 için sıraya girmek istiyor
ASML'nin açıklamasında en dikkat çekici gelişmelerden biri, müşterilerin sipariş planlarını giderek daha uzak tarihlere taşımaya başlaması oldu. Fouquet, bazı müşterilerin 2029 ve hatta 2030 teslimatları için şimdiden sipariş vermekle ilgilendiğini söyledi.
Bu talep henüz söz konusu yıllara ait kesinleşmiş sipariş anlamına gelmiyor. Ancak çip üreticilerinin gelecek yıllardaki yatırımlarını bugünden güvence altına almaya çalıştığını ortaya koyuyor.
ASML, son derece gelişmiş litografi makineleri üretiyor. Bu makineler, çiplerin üzerindeki çok küçük devre yapılarının oluşturulmasında kullanılıyor. Özellikle ileri teknoloji işlemcilerin üretiminde kullanılan aşırı ultraviyole litografi sistemleri, yüksek teknoloji gerektiren ve üretim kapasitesinin kısa sürede artırılamadığı ekipmanlar arasında bulunuyor.
Bu nedenle makine teslimatlarında yaşanabilecek gecikmeler, müşterilerin yeni çip üretim kapasitesi oluşturma takvimlerini de etkileyebilir.
Üç ayda 5 milyar euro kâr elde etti
Artan talep, ASML'nin finansal sonuçlarına da yansıdı. Şirketin üçüncü çeyrekteki satışları 11,7 milyar euroya ulaşırken net kârı yaklaşık 5 milyar euro oldu. Bir önceki yılın aynı döneminde satışlar 7,5 milyar euro, net kâr ise 2,1 milyar euro düzeyindeydi.
Böylece şirketin net kârı bir yılda iki katından fazla arttı. ASML'nin brüt kâr marjı da yüzde 57,5'e ulaşarak şirketin önceki beklentisinin üzerine çıktı. Şirket, üçüncü çeyrekte 113 yeni litografi sistemi sattı. İkinci çeyrekte bu sayı 86'ydı.
Mevcut makinelerin bakım, hizmet ve verimlilik artırıcı güncellemelerinden elde edilen gelir de 3,3 milyar euroya yükseldi. Bu rakamlar, çip üreticilerinin yalnızca yeni fabrikalar için makine satın almakla kalmadığını, mevcut üretim hatlarının kapasitesini artırmaya da çalıştığını gösteriyor.
2028 için daha büyük kapasite artışı inceleniyor
ASML, temmuz ayında açıkladığı planında bazı litografi sistemlerinin üretim kapasitesini 2027'de yüzde 30 artırmayı, 2028'de ise ilave yüzde 30'luk kapasite artışı imkânını değerlendirmeyi öngörmüştü.
Ancak son açıklama, bu genişleme planlarının da artan talebi karşılamakta yetersiz kalabileceğine işaret etti. Şirket yönetimi, 2028 yılı için daha önce duyurulan yüzde 30'luk artışın da ötesine geçmenin yollarını araştırdığını bildirdi.
Öte yandan ASML, 2026 yılı satış tahmininin alt sınırını yükseltti. Daha önce 43-45 milyar euro olarak açıklanan yıllık satış beklentisi 44-45 milyar euroya çıkarıldı.
Şirket, yılın son çeyreğinde ise 14,2 milyar euro ile 15,2 milyar euro arasında satış gerçekleştirmeyi bekliyor.
Çip üretimindeki sıkışıklık neden önemli?
ASML'nin makineleri yalnızca yapay zekâ işlemcileri için değil, gelişmiş bellek ürünleri ve başka birçok elektronik bileşenin üretiminde de kritik rol oynuyor. Bu nedenle makine arzındaki yetersizlik, uzun vadede yalnızca çip üreticilerini değil, otomotivden elektronik cihazlara kadar farklı sektörlerin yatırım planlarını da etkileyebilir.
Türkiye açısından doğrudan açıklanmış bir tedarik kısıtlaması veya fiyat artışı bulunmuyor. Ancak otomotiv, elektronik ve sanayi üretimiyle küresel tedarik zincirlerine bağlı olan şirketler için çip üretim kapasitesindeki gelişmeler önem taşıyor. Bundan sonraki temel soru, ASML'nin üretim kapasitesini müşterilerinin yatırım takvimlerine yetişecek kadar hızlı genişletip genişletemeyeceği olacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
teknoloji
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.