Para sahibi olup da edep sahibi olmamak

Cehalet giderilebilirdir… Öğretirsin; geçer. Ama cehlinden dahi habersiz hadsiz için dur durak yoktur. Hiperenflasyonun çürüttüğü iş ahlakı içinde böylelerinin hem sayısı hem cüreti artıyor ne yazık ki… Tanrı had bilmez yöneticilerden, ortaklardan, bakanından, bakmayanından, foncusundan korusun…

Krizleri bahane edip imkânı olduğu halde borcunu ödemeyen veya taahhüdünü yerine getirmeyenlere dair şikâyetler çoğalıyor. Piyasa şartlarını bahane edip anlaşmalarını çiğnemek, verdiği krediyi geri çağırmak veya benzeri “ahlak ve etik dışı” davranışlar, bindiği dalı kesmektir.

ENFLASYON HADSİZLİĞİ KÖRÜKLÜYOR

Fakat temel sorun, iş etiğinin “yavaşlattığı”, etik olmayan rakipler karşısında “rekabet dezavantajı” oluşturduğu ve “masraflı” olduğu yargısıdır. Öyle ya bir yandan vergini ödeyecek, çalışanını soymayacak ve müşterini kazılmayacaksın. Para sahibi olman edebini terk etmeyi gerektirmez.

Hele bakın ki enflasyonun bu düzeyi ve piyasaların gergin olduğu ortamda, iş etiği ve “vicdanın” sözü edilmeyecek “zor zamanlar” içinde olduğumuz iddiasında olanlarımızın sayısı artıyor. Serbest piyasa, kural tanımazlık boyutuyla kriz doğurur, vahşileşir, çözdüğünden daha fazla sorun çıkarır bizlere…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Hadsizliğe dair…

Had bilmeze haddi bildirilmeli mi?

Evet… Böylelerine haddini bildirmek, erdemli cesaret gerektirir. Zira hadsiz, nerede duracağını bilmediği gibi onu uyarana düşmanlık besler. Haddini bilmeyene hiç değilse susarak cevap ver.

Hadsizliğin belirtileri nelerdir?

Hadsiz, sizin özelinize girebilir. Telefonla dilediği saatte sizi arayabilir zira buna hakkı olduğunu düşünür. Ret etseniz dahi ısrar eder hatta tehdit eder. Mesajlarıyla sizi bunaltır. Uyarırsın anlamaz.

NOT

İŞ AHLAKINDAKİ ÇÜRÜME HADSİZLİĞİ KÖRÜKLEDİ

Mevlana’ya sormuşlar; “o kadar okursun, yazarsın, söylersin de ne bilirsin?” Mevlana’nın cevabı, 800 yıl sonrasında hala gündeme ışık tutar; “Haddimi bilirim.” Kısaca her şeyi bilmene gerek yok, haddini bil, yeter diyor. Sadi Şirazi de ekliyor; “ne kadar bilirsen bil, bilmediğin haddinse, hiçsin…”

ENFLASYON LÛGATI

Hiperenflasyon: İki haneden başlayarak sürekli yüksek düzeyde seyreden enflasyon

Kamuflasyon: Kamunun zam yaparak enflasyonu indireceği saplantısı, TÜİK’in de kamuflesi

Shiringflasyon: Etiketi değiştirmeyip malın miktarını azaltarak alıcıyı kandırma

Stakflasyon: Yüksek enflasyon ortamında durgunluğun sürmesi hali