İsrail'in ekonomisinde şaşırtan tablo: Rakamlar başka, halk başka söylüyor

İsrail'in ekonomisinde şaşırtan tablo: Rakamlar başka, halk başka söylüyor

İsrail ekonomisi, üç yıldır devam eden savaşlara rağmen gelişmiş ülkeleri geride bırakan büyüme rakamlarıyla dikkat çekiyor. Ancak teknoloji yatırımları ve güçlü borsa performansının arkasında, artan savaş harcamaları ve halkın giderek büyüyen geçim sıkıntısı bulunuyor.

10 Ekim 2026 11:46 10 Ekim 2026 11:59 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

İsrail hükümetinin verilerine göre ekonomi, 2024 yılında yüzde 1 büyüdükten sonra 2025'te yüzde 2,9 genişledi. Büyüme oranı 2026'nın ilk yarısında yüzde 3,2 olarak kaydedildi. İsrail Merkez Bankası ise ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 4, 2027'de yüzde 5,5 büyümesini bekliyor.

Borsa üç yılda yüzde 110'dan fazla yükseldi

Ülkede ekonomik büyümeye finans piyasalarındaki yükseliş de eşlik etti. İsrail şekeli, ABD doları karşısında değer kazanarak mayıs ayında son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Tel Aviv Borsası'nın gösterge endeksi TA-125 ise son üç yılda yüzde 110'un üzerinde yükseldi.

Aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 2,8, enflasyon ise yüzde 1,5 seviyesinde gerçekleşti. Ancak ekonomideki olumlu göstergelere rağmen özellikle gıda fiyatları ve yaşam maliyetindeki artış, vatandaşların gündemindeki yerini korudu.

Teknoloji devlerinden milyarlarca dolarlık yatırım

İsrail ekonomisindeki büyümenin en önemli kaynaklarından biri teknoloji sektörü oldu. Ülkenin ekonomik faaliyetlerinin yaklaşık beşte birini oluşturan sektör, özellikle yapay zekâ ve siber güvenlik alanlarında yabancı yatırımcıların ilgisini çekti.

Doğrudan yabancı yatırımlar 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 78 artarak 26,2 milyar dolara ulaştı. ABD'li teknoloji şirketleri Alphabet ve Palo Alto Networks'ün İsrailli siber güvenlik şirketleri Wiz ve CyberArk'ı satın alması, yatırım hacmindeki artışta etkili oldu.

Yabancı sermaye girişleri 2026'da da devam etti. Yılın ilk üç ayında ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırım 14,1 milyar dolarla rekor seviyeye çıktı.

Economist Intelligence Unit'in Orta Doğu ve Afrika Kıdemli Analisti Keren Uziyel, büyümenin temelinde küresel teknoloji talebinin bulunduğunu belirtti. Uziyel, özellikle yapay zekâ ve siber güvenlik alanlarındaki ihracatın yabancı yatırımları artırdığını ve kamu gelirlerini desteklediğini ifade etti.

Savaşın faturası 114 milyar doları geçti

Ekonomideki büyümeye karşın İsrail'in sürdürdüğü askeri operasyonların maliyeti kamu bütçesi üzerinde baskı oluşturuyor. İsrail Merkez Bankası'nın mart ayında açıkladığı hesaplamalara göre savaşın o tarihe kadarki maliyeti yaklaşık 350 milyar şekele, yani 114,6 milyar dolara ulaştı. Bu rakama daha sonra başlayan İran savaşının maliyeti dahil edilmedi.

Başbakan Binyamin Netanyahu, yıllık savunma bütçesinin yaklaşık 60 milyar dolara çıkarılmasını istiyor. Teklifin kabul edilmesi halinde askeri harcamalar, 7 Ekim 2023 öncesindeki seviyenin yaklaşık 2,5 katına yükselecek.

Halkın gündeminde hayat pahalılığı var

Ekonomik göstergelerdeki iyileşme, vatandaşların günlük yaşamına aynı ölçüde yansımadı. İsrail Demokrasi Enstitüsü'nün araştırmasına göre Yahudi İsraillilerin yüzde 38'i, Filistinli İsrail vatandaşlarının ise yüzde 46'sı ekonomi ve hayat pahalılığını seçimlerin en önemli iki meselesinden biri olarak görüyor.

Tüketici hakları kuruluşu Lobby 99'un verilerine göre ülkede gıda fiyatları 2024 başından 2026 ortasına kadar yüzde 8 arttı. İsrail, uzun süredir OECD ülkeleri arasında yaşam maliyetinin en yüksek olduğu ekonomilerden biri olarak öne çıkıyor.

Tel Aviv merkezli Shoresh Sosyoekonomik Araştırmalar Enstitüsü Başkan Yardımcısı Ayal Kimhi, vatandaşların makroekonomik göstergelerden çok kendi geçim koşullarından endişe duyduğunu belirtti. Kimhi, buna rağmen güvenlik konusunun seçim kampanyalarına hâkim olması nedeniyle ekonominin oy tercihlerinde belirleyici olmasını beklemediğini söyledi.

Ekonomistler büyümenin kalitesini sorguluyor

Kudüs İbrani Üniversitesi Ekonomi Profesörü Joseph Zeira ise açıklanan büyüme rakamlarının ekonominin gerçek durumunu tam olarak yansıtmadığını savundu. Zeira, 2023 sonundan bu yana ekonomik performansın savaş öncesindeki büyüme eğiliminin gerisinde kaldığını belirtti.

İsrail Merkez Bankası'nın hesaplamalarına göre 2025 sonuna kadar oluşan birikimli üretim kaybı, ülkenin yıllık gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 8,6'sına karşılık geliyor.

Zeira, vatandaşların yüksek fiyatlar, reel gelir kaybı ve kamu hizmetlerindeki bozulmayla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Yeni hükümeti zorlu ekonomik sınav bekliyor

Ülkede kamu borcunun milli gelire oranı yaklaşık yüzde 68 seviyesinde bulunurken, artan savunma harcamaları bütçe üzerindeki baskıyı artırıyor. İsrail Merkez Bankası, hükümetin kamu borcunu azaltacak güvenilir mali önlemler alması gerektiği uyarısında bulundu.

Warwick Üniversitesi ve Reichman Üniversitesi Ekonomi Profesörü Omer Moav, askeri operasyonların ve seferberliğin kamu maliyesini ciddi biçimde zorladığını belirterek mevcut harcama düzeyinin mali düzenlemeler yapılmadan sürdürülemeyeceğini söyledi.

İsrail ekonomisi, üç yıldır devam eden bölgesel çatışmalara rağmen büyümesini sürdürürken, açıklanan ekonomik veriler ile vatandaşların yaşadığı geçim sıkıntısı arasındaki fark dikkat çekiyor. El Cezire'nin haberine göre teknoloji yatırımlarının desteklediği ekonomide büyüme hızlanırken, savaşın kamu maliyesine getirdiği yük ve hayat pahalılığı 27 Ekim'de yapılacak seçimler öncesinde tartışma konusu oldu.

İsrail ekonomisi, üç yıldır devam eden bölgesel çatışmalara rağmen büyümesini sürdürürken, ekonomik göstergeler ile vatandaşların yaşadığı geçim sıkıntısı arasındaki fark dikkat çekiyor. El Cezire'nin haberine göre teknoloji yatırımları ekonomiyi desteklerken, artan savaş harcamaları ve hayat pahalılığı 27 Ekim'de yapılacak seçimler öncesinde tartışma konusu oldu.

Hükümet verilerine göre İsrail ekonomisi, 2024 yılında yüzde 1, 2025'te ise yüzde 2,9 büyüdü. Büyüme oranı 2026'nın ilk yarısında yüzde 3,2 olarak kaydedildi. İsrail Merkez Bankası, ekonominin bu yıl yüzde 4, 2027'de ise yüzde 5,5 büyümesini bekliyor.

Borsa üç yılda yüzde 110'dan fazla yükseldi

İsrail şekeli, ABD doları karşısında değer kazanarak mayıs ayında son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Tel Aviv Borsası'nın gösterge endeksi TA-125 ise son üç yılda yüzde 110'un üzerinde yükseldi. Ülkede işsizlik oranı yüzde 2,8, enflasyon ise yüzde 1,5 seviyesinde bulunuyor.

Ekonomideki büyümenin en önemli kaynaklarından biri teknoloji sektörü oldu. Özellikle yapay zekâ ve siber güvenlik alanlarına yönelik yatırımların etkisiyle doğrudan yabancı yatırımlar, 2025 yılında yüzde 78 artarak 26,2 milyar dolara ulaştı. Yabancı sermaye girişi 2026'nın ilk çeyreğinde ise 14,1 milyar dolarla rekor kırdı.

Savaşın faturası 114 milyar doları aştı

Ekonomideki olumlu göstergelere rağmen askeri harcamalar kamu bütçesi üzerinde baskı oluşturuyor. İsrail Merkez Bankası'nın mart ayında açıkladığı hesaplamalara göre savaşın o tarihe kadarki maliyeti yaklaşık 114,6 milyar dolara ulaştı. Bu tutara daha sonra başlayan İran savaşının maliyeti dahil edilmedi.

Başbakan Binyamin Netanyahu, yıllık savunma bütçesinin yaklaşık 60 milyar dolara çıkarılmasını istiyor. Teklifin kabul edilmesi halinde askeri harcamalar, 7 Ekim 2023 öncesindeki seviyenin yaklaşık 2,5 katına yükselecek.

Halkın gündeminde hayat pahalılığı var

Ekonomideki büyümeye rağmen yüksek yaşam maliyeti vatandaşların en önemli sorunları arasında yer alıyor. İsrail Demokrasi Enstitüsü'nün araştırmasına göre Yahudi İsraillilerin yüzde 38'i, Filistinli İsrail vatandaşlarının ise yüzde 46'sı ekonomi ve hayat pahalılığını seçimlerin en önemli iki meselesinden biri olarak görüyor.

Tüketici hakları kuruluşu Lobby 99'un verilerine göre ülkede gıda fiyatları, 2024 başından 2026 ortasına kadar yüzde 8 arttı.

Ekonomistler gelecek için uyarıyor

Kudüs İbrani Üniversitesi Ekonomi Profesörü Joseph Zeira, büyüme rakamlarının ekonomik tabloyu tam olarak yansıtmadığını belirterek vatandaşların yüksek fiyatlar, reel gelir kaybı ve kamu hizmetlerindeki bozulmayla karşı karşıya olduğunu söyledi.

İsrail Merkez Bankası'nın hesaplamalarına göre savaş nedeniyle 2025 sonuna kadar oluşan birikimli üretim kaybı, yıllık milli gelirin yüzde 8,6'sına karşılık geliyor.

Ekonomistler, artan kamu borcu ve savunma harcamalarının önümüzdeki dönemde ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtiyor. İsrail ekonomisinin geleceğinin ise büyük ölçüde Gazze, İran ve Lübnan'daki çatışmaların seyrine bağlı olacağı ifade ediliyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ