IMF: Yaşam maliyeti krizleri reel ücretleri düşürüyor, enflasyon beklentisini yükseltiyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), yaşam maliyeti krizlerinin reel ücretleri düşürdüğünü, iç talebi zayıflattığını ve orta vadeli enflasyon beklentilerini yükselttiğini bildirdi.

Anadolu Ajansı 07 Ekim 2026 | 11:58

IMF, 13 Ekim'de yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nun "Şoklara Açık Bir Dünyada Yol Almak: Yaşam Maliyeti Krizlerinden Dersler" başlıklı bölümünü paylaştı.

Raporda, yaşam maliyeti krizi dönemlerinde temel ihtiyaç maddelerinin maliyetindeki ani artışın oldukça kalıcı bir nitelik taşıdığı vurgulanarak, bunun reel ücretleri aşındırıp iç talep üzerinde baskı oluşturduğu ve orta vadeli enflasyon beklentilerini de yukarı ittiği kaydedildi.

Düşük gelirli hanelerin harcamalarının çok daha büyük bir kısmını temel ihtiyaçlara ayırması dolayısıyla yaşam maliyeti krizlerinin bu haneleri orantısız bir şekilde daha ağır etkilediğine işaret edilen raporda, bu durumun gelir dağılımı ve yoksulluk açısından önemli sonuçlarının bulunduğu belirtildi. Raporda, geçmiş kriz dönemlerinde politika yapıcıların büyük ölçüde geniş kapsamlı ve hedeflenmemiş tedbirlere başvurduğu, ancak ülkeler arasında bu konuda önemli farklılıklar görüldüğü ifade edildi.

Gelişmiş ekonomilerin nihai tüketiciye daha yakın olan fiyat odaklı tedbirlere ve doğrudan gelir desteklerine daha fazla ağırlık verme eğiliminde olduğu kaydedilen raporda, yükselen piyasa ekonomileri ve düşük gelirli gelişmekte olan ülkelerin ise üretici sübvansiyonlarına, fiyat kontrollerine ve ücret ile emekli maaşlarında geniş tabanlı artışlara daha fazla yöneldiği aktarıldı.

"Hedefli destekler tercih edilmeli"

Raporda, en kırılgan kesimleri fiyat artışlarından korumanın maliyet açısından en uygun ve en etkili yolunun, hedefli ve geçici gelir transferleri olduğuna dikkat çekilerek, hedefli gelir desteklerinin fiyat sinyallerini koruyarak piyasada ihtiyaç duyulan talep ayarlamasını kolaylaştırdığı ve ülkenin mali alanını güvence altına aldığı kaydedildi.

Fiyatları baskılayan geniş çaplı önlemlerin aynı düzeyde korumayı sağlamak için hedefli transferlere kıyasla çok daha maliyetli olduğunun altı çizilen raporda, sübvansiyonların ülkenin mali alanının kısıtlı olduğu durumlarda etkisini yitirdiği ve birçok ülke tarafından aynı anda uygulandığında küresel fiyatları yukarı çekerek ters etki yaratabildiği vurgulandı.

Raporda, politika yapıcıların geniş çaplı sübvansiyonlar yerine doğrudan en savunmasız haneleri hedefleyen geçici gelir desteklerini tercih etmesi gerektiği, geniş çaplı önlemlerin ise yalnızca krizin aşırı şiddetli olduğu, savunmasız haneleri tespit etmenin zorlaştığı ve mali alanın elverdiği istisnai durumlarla sınırlandırılmasının uygun olacağı ifade edildi.