IMF Başkanı Georgieva: Küresel ekonomi üçlü riskle karşı karşıya

YAYINLAMA 07 Ekim 2026 09:46

GÜNCELLEME 07 Ekim 2026 09:53

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

IMF Başkanı Georgieva, yapay zeka yatırımlarının küresel büyümeyi desteklediğini ancak bu desteğin dengeli dağılmadığını ifade etti. Özellikle çip, veri merkezi ve teknoloji ekipmanı üreten ekonomiler bu süreçten daha fazla pay alırken, çok sayıda ülke yapay zeka kaynaklı ticaret ve yatırım artışının dışında kaldı. Bu nedenle IMF, yapay zeka yatırımlarının büyüme yaratırken aynı zamanda ekonomik eşitsizlikleri artırabileceği uyarısında bulundu.

"Enerji tarafındaki sıkışıklık 2027'ye kadar devam edebilir"

Orta Doğu ve Ukrayna'daki çatışmalar emtia piyasalarında arz baskısı yaratırken, Georgieva enerji tarafındaki sıkışıklığın 2027'ye kadar sürebileceğini söyledi. Şimdiye kadar yaşanan enerji şokunun büyük ancak sınırlı kaldığını belirten Georgieva, buna karşın kuzey yarımkürede kış yaklaşırken talebin yeniden artabileceğine dikkat çekti. Bununla birlikte ülkelerin enerji rezervlerini doldurma çabalarının da fiyatlar üzerindeki baskıyı güçlendirebileceğini ifade etti.

Küresel borç stoku 365 trilyon doları aştı

Küresel borç stokunun 365 trilyon doları aşmasıyla birlikte yükselen tahvil faizleri hükümet bütçelerini zorluyor. Nitekim ABD, Avrupa ve Japonya tahvil faizlerinde son dönemde sert yükselişler görülürken, Georgieva gelişmiş ekonomilerin yüksek borç konusunda en sorunlu grupta yer aldığını belirtti.

Georgieva, son 17 yılda faizlerin büyüme oranlarının altında kaldığını ve bu ortamın devletlerin borçlanmasını kolaylaştırdığını hatırlattı. Ancak yüksek faiz dönemine geçilmesiyle birlikte bu denge değişti. Dolayısıyla borçlanma maliyetlerinin artması bütçe açıklarının finansmanını daha pahalı hale getirirken, yüksek borçlu ülkelerin daha zor mali kararlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Merkez bankalarına sıkı duruş mesajı

Georgieva, enflasyon risklerinin birden fazla kanaldan geldiğini vurguladı. Bir yandan yapay zeka yatırımları enerji ve altyapı talebini artırırken, diğer yandan gıda ve enerji şokları fiyatları yukarı çekiyor. Buna ek olarak tarifeler, savunma harcamaları ve yüksek kamu borcu da enflasyonist baskı yaratıyor. Bu nedenle Georgieva, merkez bankalarının temkinli ancak sıkı para politikası eğilimini koruması gerektiğini söyledi.

Tahvil piyasasında baskı sürerken gözler Bangkok'ta

Küresel tahvil satışlarının son aylarda hız kazanmasıyla birlikte ABD, Avrupa ve Japonya'da uzun vadeli faizler son yılların en yüksek seviyelerine çıktı. Yükselen faizler özellikle borç çevirme maliyetlerini artırırken, bu durum kamu bütçeleri üzerinde yeni baskı oluşturuyor. Bu yüzden Bangkok'taki toplantılarda borç sürdürülebilirliğinin ana gündem başlıklarından biri olması bekleniyor.

Tahvil piyasasındaki bu baskıya karşılık hisse senetlerinde ise farklı bir görünüm öne çıkıyor. Yapay zeka yatırımları teknoloji hisselerini desteklemeye devam ederken, özellikle Asya'daki çip ve ekipman üreticileri ihracatta rekor seviyeler görüyor. Böylece yapay zeka teması küresel borsaların ana taşıyıcılarından biri olmayı sürdürüyor.

Öte yandan yapay zeka altyapısı yalnızca teknoloji sektörünü değil enerji talebini de etkiliyor. Veri merkezlerinin yüksek elektrik ihtiyacı yeni kapasite yatırımlarını zorunlu kılarken, arzın sınırlı kaldığı dönemlerde yapay zeka kaynaklı talebin fiyat baskısını güçlendirebileceği ifade ediliyor.