Ertelenen Verifactu'nun İspanyol KOBİ ve serbest çalışanlara etkisi

Yeni takvime göre, Kurumlar Vergisi mükellefi şirketler 2028’den itibaren sisteme uyum sağlamak zorunda olacak. Serbest çalışanlar ve KOBİ’ler için ise son tarih aynı yılın 1 Temmuzu olarak belirlendi.

Sistem, vergi kaçakçılığıyla mücadele kapsamında, kayıtların doğruluğunu, bütünlüğünü ve izlenebilirliğini güvence altına alan sertifikalı yazılımlar üzerinden fatura kesmeyi zorunlu kılıyor.

Daha fazla zaman, ama soru işaretleri de var

Erteleme, yazılımların ve iç süreçlerin uyarlanması için daha fazla süre tanıyarak milyonlarca küçük işletme üzerindeki anlık baskıyı azaltıyor.

Ancak sektörden farklı aktörler, gecikmenin aynı zamanda kafa karışıklığına yol açtığını belirtiyor; zira teknik gereklilikler ve kesin uygulama takvimi hâlâ netleşmiş değil.

Bu soru işaretlerine, serbest çalışanları temsil eden örgütler ile iş dünyasından gelen uyarılar ekleniyor. Ulusal Serbest Çalışanlar Federasyonu (ATA), uyum sürecindeki zorluklar ve açık bilgi eksikliği nedeniyle haftalardır ek süre talep ediyordu. (kaynak İspanyolca)

Buna karşılık Maliye Bakanlığı teknik personeli sendikası Gestha (kaynak İspanyolca), ertelemeyi milyonlarca mükellef için “yararlı olabilecek kilit bir araç” olarak görüyor.

Gündemdeki yapısal dönüşüm

Ertelemeye rağmen Verifactu, İspanya vergi sisteminde iş dünyasının büyük bölümünü etkileyecek yapısal bir değişiklik olarak gündemde kalmaya devam ediyor. Vergi Dairesi’nin hayata geçirdiği düzenleme, ekonominin dijitalleştirilmesi ve mali şeffaflığın artırılması hedeflerinin parçası; sistem yürürlüğe girdiğinde uyulmaması halinde yaptırımlar söz konusu olabilecek.

Eurostat verilerine göre, AB’deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin yalnızca yüzde 58’i temel düzeyde dijital hizmetlere ulaşmış durumda; bu oran, 2030 için belirlenen yüzde 90’lık hedefin hayli gerisinde. Büyük şirketlerde dijitalleşme oranı yüzde 91’e çıkarken, bu fark KOBİ’lerin teknolojik ve düzenleyici değişimlere uyum sağlamakta yaşadığı güçlükleri gözler önüne seriyor.

İspanya özelinde veriler ilerleme sağlandığını, ancak şirketlerin dijitalleşmesinde hâlâ önemli sınırlamalar bulunduğunu ortaya koyuyor. Ulusal İstatistik Enstitüsü’nün (INE) anketine (kaynak İspanyolca) göre, şirketlerin yüzde 44,3’ü bulut bilişim hizmetleri, yüzde 21,1’i yapay zeka kullanıyor; yüzde 84,5’inin ise bir web sitesi bulunuyor.

Buna karşın, daha ileri teknolojilerin benimsenme düzeyi özellikle küçük işletmeler arasında hâlâ oldukça dengesiz.

Ayrıca çeşitli resmi göstergeler, İspanyol KOBİ’leri AB içinde orta sıralarda konumlandırıyor: İşletmelerin yaklaşık yüzde 60’ı dijitalleşmede temel düzeye ulaşmış durumda ve bu oran Avrupa ortalamasıyla uyumlu. Ancak tablo, Brüksel’in bu on yıl için belirlediği hedeflerden hâlâ uzak.