Ana SayfaYazarlarAdnan SalihPiyasaların gündemi
Adnan Salih [email protected]
Yüksek getiri güzeldir ya paranıza ulaşamazsanız?Ah Değerli Okurlar, 131 fonun tasfiyesi 455,8 bin yatırımcıyı ilgilendiriyor. Son bir ayda bu fonların portföylerinde yer alan 42 şirketin piyasa değerinden yaklaşık 1 trilyon lira gitti. Şimdi yatırımcının gözü parasında. SPK’nın kararıyla tasfiyenin tamamlanması beklenmeden, her fon için ayrı ayrı 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılacak. Ödemeler ekim ayı içinde başlayacak.
Ah Değerli Okurlar,
Yüksek getiri güzeldir. Hele kısa sürede geliyorsa insanın iştahını daha da kabartır. Ama finans piyasalarında getirinin büyüklüğü kadar, o getirinin nereden geldiğine de bakmak gerekir. Son haftalarda fon piyasasında yaşadıklarımız bize tam da bunu anlatıyor.
Ah Değerli Okurlar,
Bazı fonlar o kadar abartılı çıktı ki artık dayanamayan SPK 16 Eylül’de devreye girdi. Tera, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula Portföy’e ait 131 fon için tasfiye sürecini başlattı. Resmî rakamlara göre bu fonlarda 455 bin 758 yatırımcı bulunuyor.
Fiyat düştü likidite sorunu başladı
Ah Değerli Okurlar,
Meselenin önemli tarafı ne biliyor musunuz? Bazı fonlar para piyasası ve repo işlemleri üzerinden borçlanırken portföylerindeki sığ hisselere abanmış. Fiyatlar da arttıkça artmış. Sonra da bu hisseleri teminat olarak kullanıp yeni para almışlar. Bu paralarla da yine hisse almışlar.
Fiyatlar yükselirken sistem sorunsuz çalışmış. Ama para fonlarındaki yatırımcılar artık yeter deyip nakde dönmek isteyince işler terse dönmüş. Üstüne bir de SPK’nın fonlarla ilgili düzenlemesi gelince bu fonlar ellerindeki hisseleri satmakta zorlanmış. Çünkü bu şişen hisselerin piyasası sığ ve piyasada yeterli alıcı yok. Hal böyle olunca hisseler hızla geriliyor. Hisselerin teminat değeri düşünce, ek teminat ve nakit ihtiyacı daha fazla yakıcı olurken bu hisselerde artan satış baskısı hisseleri daha açılışta tabana götürüyor. Sonucunda ne mi olmuş? O tahtalar günlerce sizin de bildiğiniz gibi taban taban düşmüş.
Ah Değerli Okurlar,
Peki elinizdeki hisseyi satıp nakit yaratabilir misiniz? İşlem derinliği düşük hisselerde bu her zaman kolay değil. Alıcı gelmeyince satış yapılamıyor, nakit yaratılamıyor. Borçların çevrilmesi ve yatırımcının iade talebinin karşılanması zorlaşıyor. Fiyat sorunu böylece likidite sorununa dönüşüyor.
42 şirkette 1 trilyon lira gitti
Ah Değerli Okurlar,
Rakamlar yaşanan hareketin büyüklüğünü gösteriyor. Fonların portföylerinde yer alan 42 şirketin toplam piyasa değeri 5 Eylül’de 1,33 trilyon lirayken 5 Ekim’de 333,96 milyar liraya geriledi. Bir ayda yaklaşık 1 trilyonluk piyasa değeri kaybı yaşandı. Toplam düşüş yüzde 74,97.
Ah Değerli Okurlar,
En sert gerileme yüzde 88,99 ile Odine Teknoloji’de oldu. Gündoğdu Gıda yüzde 86,58, Hedef Holding yüzde 83,04, Temapol Polimer Plastik yüzde 81,86, Katılımevim yüzde 80,88 düştü.
Piyasa değeri açısından baktığımızdaysa Katılımevim’de 241,64 milyar lira, Hedef Holding’de 137,88 milyar lira, Odine Teknoloji’de 129,99 milyar lira ve Pasifik Eurasia Lojistik’te 81,15 milyar lira azalma var.
Şimdi 1 milyon TL’lik ara ödeme var
Ah Değerli Okurlar,
İyi haber küçük yatırımcının fazla beklemeden ekim ayından itibaren parasına kavuşacak olması. 355 bin kişinin hesabı 1 milyon liranın altındaymış. Fonlardaki tasfiye tamamen sonuçlanmadan mutabakatı tamamlanan bu yatırımcılara ara ödeme yapılacak.
Ah Değerli Okurlar,
Rakamı özellikle söyleyeyim. Yatırımcının fondaki net yatırım tutarı 1 milyon liranın altındaysa tamamı, 1 milyon liranın üzerindeyse en fazla 1 milyon lirası ara ödemeyle verilecek. Üstelik bu sınır yatırımcının bütün fonları için toplam 1 milyon TL anlamına gelmiyor. Her fon için ayrı değerlendirilecek.
Ödemelere öncelikle para piyasası fonlarından başlanacakmış.
Asıl ders getirinin arkasına bakmak
Ah Değerli Okurlar,
131 fon, 455 bini aşan yatırımcı, 42 şirkette yaklaşık 1 trilyon liralık piyasa değeri kaybı... Büyük rakamlar. Fakat benim bu tablodan çıkardığım asıl sonuç başka.
Bir fon size yüksek getiri sağlıyorsa yalnızca ne kadar kazandırdığına bakmayın. Nasıl kazandırdığına da bakın.
Ah Değerli Okurlar,
Portföy hangi hisselerde yoğunlaşıyor? Bu hisselerde işlem hacmi ne kadar? Fon ne ölçüde borçlanıyor? Teminat olarak hangi varlıklar kullanılıyor? Yatırımcı çıkmak istediğinde portföydeki varlıklar ne kadar kolay nakde çevrilebilir?
İşte sorulması gereken sorular bunlar.
Ah Değerli Okurlar,
Finans piyasalarında rakam bazen insanın gözünü kamaştırır. Yüzde 50, yüzde 100, yüzde 200 getiriye bakarsınız. Oysa bazen küçücük bir veri çok daha önemlidir: Likidite.
Çünkü kazanç ekranda yazan rakamdır. Onu nakde çevirebildiğiniz ölçüde sizin paranızdır.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.