BIS’ten uyarısı: Yüksek borç merkez bankalarının işini zorlaştırabilir

HABER GİRİŞ 05 Ekim 2026 17:47

BIS Genel Müdürü Pablo Hernandez de Cos, merkez bankalarının gelecekte yaşanabilecek finansal krizlerin yönetiminde kritik rol oynamaya devam edeceğini ancak yüksek kamu borcu ve finansal piyasalardaki değişimin müdahaleleri daha zor ve tartışmalı hale getirebileceğini söyledi.

Viyana’da konuşan Hernandez de Cos, son 20 yılda yaşanan krizlerin piyasa dalgalanmalarının kontrol altına alınmasında hızlı merkez bankası müdahalesinin önemini gösterdiğini belirtti. Ancak birçok ekonomide kamu borcunun II. Dünya Savaşı sonrasının en yüksek seviyelerine yaklaşması ve bütçe açıklarının yüksek seyretmesi nedeniyle bir sonraki krizin farklı bir ortamda yaşanabileceğine dikkat çekti.

BIS Başkanı, yüksek borç ve büyük kamu finansman ihtiyacı nedeniyle merkez bankalarının piyasalardaki işleyiş bozukluğuna müdahalesinin, hükümetlerin finansmanını destekleyen bir adım olarak yorumlanabileceğini söyledi. Buna karşın finansal istikrar veya para politikasının aktarım mekanizması tehdit edildiğinde merkez bankalarının müdahale etmesi gerektiğini vurguladı.

Bankacılık dışı kurumlara dikkat

Hernandez de Cos, hedge fonlar, emeklilik fonları ve varlık yönetim şirketleri gibi banka dışı finansal kuruluşların devlet tahvili piyasalarındaki artan ağırlığına da dikkat çekti.

Bu kuruluşların normal dönemlerde likiditeyi desteklediğini ancak kaldıraçlı işlemler ve piyasa bazlı finansman nedeniyle kriz dönemlerinde dalgalanmaları büyütebileceğini belirten BIS Başkanı, 2020’de ABD tahvil piyasasındaki nakde hücum ve 2022’de İngiltere tahvil piyasasında yaşanan krizi örnek gösterdi.

İngiltere Merkez Bankası’nın (BOE) kriz dönemindeki varlık alımlarının ise gelecekteki müdahaleler için bir model oluşturabileceğini ifade etti. Ancak daha büyük ve uzun süreli krizlerde bu tür müdahale taahhütlerinin güvenilirliğinin sorgulanabileceği uyarısında bulundu.

Yeni teknolojiler krizleri hızlandırabilir

BIS Başkanı, internet bankacılığı, sosyal medya, stablecoinler ve yapay zekanın gelecekteki finansal krizlerin çok daha hızlı yayılmasına neden olabileceğini söyledi.

Hızlı para çekme işlemleri ve doğru olmayan bilgiler dahil olmak üzere finansal gelişmelerin sosyal medyada anında yayılması, politika yapıcıların geçmişe kıyasla çok daha hızlı hareket etmesini gerektirebilir.

Hernandez de Cos, bu nedenle banka dışı finansal kuruluşların ve yeni finansal teknolojilerin daha güçlü şekilde düzenlemesi gerektiğini belirterek, kriz yönetiminde yalnızca merkez bankalarının değil düzenleyiciler ve hükümetlerin de sorumluluk taşıdığını vurguladı. Küresel finansal sistemin ağır stres altında istikrarını korumasında merkez bankaları arasındaki swap hatlarının da kritik önem taşıdığını ifade etti.

https://www.reuters.com/business/finance/bis-chief-warns-soaring-debt-market-changes-could-complicate-future-crisis-2026-10-05/