YAYINLAMA 05 Ekim 2026 16:22
GÜNCELLEME 05 Ekim 2026 16:26
CBS News’un “60 Minutes” programı, yapay zekânın artık yalnızca internet verileriyle değil, doktorlardan müzik yapımcılarına, hukukçulardan şarap uzmanlarına kadar gerçek insanların mesleki bilgileriyle eğitildiğini ortaya koydu.
Yapay zekâ eğitimi ABD’de LinkedIn’e göre en hızlı büyüyen dördüncü iş kategorisi haline gelirken, Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu mevcut gidişatın sürmesi halinde en kötü senaryoda işsizliğin gelecek 10 yılda üç katına çıkabileceği uyarısında bulundu.
Yapay zekâ insanların işlerini ellerinden mi alacak, yoksa çalışma hayatını dönüştürerek insanları rutin işlerden mi kurtaracak? CBS News’un “60 Minutes” programı, yapay zekâ ile istihdam arasındaki tartışmayı, bugün AI modellerini kendi mesleklerini yapmaları için eğiten çalışanlardan yola çıkarak mercek altına aldı.
CBS News’un haberine göre, yapay zekânın gelişiminde yeni bir aşamaya geçiliyor. ChatGPT ve Claude gibi yapay zekâ modellerinin belirli alanlardaki yeteneklerini geliştirmek için artık o meslekleri yıllardır yapan insanların uzmanlığından yararlanılıyor.
100 binden fazla uzman yapay zekâyı eğitiyor
Bu yeni sektörün dikkat çeken şirketlerinden biri San Francisco merkezli Mercor. Milyarlarca dolarlık değere ulaşan şirket, finans, mimarlık ve şiir dahil çok farklı alanlarda yapay zekâyı eğitmek üzere 100 binden fazla serbest çalışan uzmandan oluşan bir ağ kurdu.
Sistem temelde yapay zekâya insanın yıllar içinde kazandığı mesleki deneyimi aktarmaya dayanıyor. Örneğin CBS’in görüştüğü doktor Melania Poonacha, bir projede yapay zekâya laboratuvar sonuçlarını doğru yorumlamayı öğretirken, müzik yapımcısı Robbie Hiser yapay zekânın ürettiği şarkı sözlerini değerlendirerek geri bildirim veriyor.
Kendi yerlerine geçecek yapay zekâyı mı eğitiyorlar?
Bu durum beraberinde kritik bir soruyu da getiriyor: Uzmanlar, yıllarca edindikleri mesleki bilgileri yapay zekâya aktarırken aslında kendilerinin yerine geçebilecek sistemleri mi yetiştiriyor?
CBS’in görüştüğü uzmanlar buna katılmıyor.
Müzik yapımcısı Hiser, özellikle yaratıcı işlerde insan deneyiminin önemini koruyacağı görüşünde. Hiser’e göre yapay zekânın sahip olmadığı en önemli şeylerden biri yaşam deneyimi.
Mercor CEO’su Brendan Foody de yapay zekânın insanları tamamen işsiz bırakacağı görüşüne karşı çıkıyor. Foody, yapay zekânın çalışanları işlerinin sıkıcı ve tekrarlanan bölümlerinden kurtaracağını, böylece insanların daha anlamlı ve yaratıcı işlere daha fazla zaman ayırabileceğini savunuyor.
Yapay zekâ eğitmenliği hızla büyüyor
Ortaya çıkan dönüşüm yeni bir meslek alanı da yaratıyor. CBS News’a göre yapay zekâ eğitmenliği, LinkedIn verilerinde ABD’nin en hızlı büyüyen dördüncü iş kategorisi konumunda.
Mercor’da yapay zekâ eğitimi veren uzmanların saatlik kazançları yapılan işe ve uzmanlığa bağlı olarak 20 dolardan 200 dolara kadar çıkabiliyor.
Ancak bu işlerin önemli bölümü tam zamanlı ve düzenli istihdam niteliğinde değil. CBS’in görüştüğü bazı eğitmenler işlerin düzensiz geldiğini belirtirken, Mercor CEO’su Foody de çalışma saatlerinin daha değişken olduğunu ve uzmanların genellikle yarı zamanlı çalışma için sisteme katıldığını kabul ediyor.
Hukukçular kendi yapay zekâ “kişiliklerini” oluşturuyor
Yapay zekânın mesleki deneyimi öğrenmesinin dikkat çekici örneklerinden biri hukuk sektöründe yaşanıyor.
Ohio merkezli hukuk firması Vorys, Sater, Seymour and Pease, Stanford Üniversitesi bünyesindeki Liftlab ile birlikte şirketin kıdemli avukatlarının deneyim ve çalışma anlayışlarından yararlanılarak eğitilen yapay zekâ kişilikleri geliştirdi.
Bu sistemler belgeleri, belirli ortakların bakış açısını taklit ederek değerlendirebiliyor ve avukatlara geri bildirim sağlayabiliyor.
Ancak firmanın avukatlarından Kim Herlihy, yapay zekânın avukatın yerini almak için değil, çalışmalarını geliştirmek için tasarlandığını söylüyor.
İnsanların kritik bir hukuki sorunla karşılaştıklarında hâlâ karşılarında gerçek bir avukat görmek ve ne yapmaları gerektiğini ona sormak isteyeceklerini belirtiyor.
Onlarca kişinin yaptığı işi artık birkaç kişi yapabiliyor
Yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisini gösteren en çarpıcı örneklerden biri ise Salesforce ve Meta’nın önemli yapay zekâ birimlerinde görev yapmış Clara Shih’den geldi.
Shih, geçmişte bir ürünün düşünülmesi, prototipinin oluşturulması ve müşteriye sunulması sürecinde onlarca kişinin çalıştığını, bugün ise yapay zekâ ajanlarını kullanan birkaç kişinin aynı işi gerçekleştirebildiğini anlattı.
Shih, çalışma hayatında yaratabileceği sonuçlardan duyduğu endişe nedeniyle ocak ayında teknoloji sektöründeki görevinden ayrılarak özellikle genç çalışanların yeni ekonomiye uyum sağlamasına yardımcı olmayı amaçlayan bir sivil toplum kuruluşu kurdu.
İlk darbeyi genç çalışanlar alabilir
CBS News’un haberinde yapay zekâ dönüşümünden ilk etkilenen gruplardan birinin çalışma hayatına yeni giren gençler olabileceğine dikkat çekiliyor.
Stanford araştırmalarının, yazılım geliştiriciler gibi yapay zekâya en fazla maruz kalan mesleklerde gençlerin işe alımlarının gerilediğini gösterdiği aktarılıyor.
ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine dayanan araştırmalar da yapay zekâya açık alanlardan yeni mezun olanların işe alım ve ücretlerinde düşüş görüldüğüne işaret ediyor.
CBS News Shih’e göre bunun nedenlerinden biri, şirketlerde kariyerinin başındaki çalışanlara verilen bazı görevlerin yapay zekâ tarafından başarıyla gerçekleştirilebilmesi. Pazar araştırması yapmak veya bir raporun ilk taslağını hazırlamak gibi işler bunların arasında bulunuyor.
Shih, yapay zekânın etkisinin zaman içinde bütün mesleklere yayılabileceğini düşünüyor. Üstelik ona göre mesele yalnızca insanların gelirlerini kaybetmesi değil; iş kayıpları insanların öz değer duygusunu ve toplulukların yapısını da etkileyebilir.
Amerikalıların yaklaşık dörtte üçü işlerinden endişeli
Toplumdaki endişe de giderek büyüyor. CBS News’un aktardığı Pew Research araştırmasına göre Amerikalıların yaklaşık dörtte üçü yapay zekânın işleri üzerindeki etkisinden endişe duyuyor.
McKinsey Global Institute’un eylül ayında yayımladığı rapora göre ise yapay zekâ, 2035 yılına kadar ABD’de 11 milyon çalışanın yeni kariyerlere yönelmek zorunda kalmasına neden olabilir.
Daron Acemoğlu: Yaşadığımız dönüşüm benzersiz
Mercor CEO’su Foody’nin iyimser yaklaşımının karşısında ise Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu’nun uyarıları bulunuyor.
Acemoğlu, yapay zekâdaki dönüşümün hızına dikkat çekerek Sanayi Devrimi’nin ilk aşamasının yaklaşık 80 yılda gerçekleştiğini, bugün ise benzer ölçekteki değişimin bir veya iki yıl içinde ve aynı anda birçok sektörde yaşandığını belirtiyor.
Acemoğlu’na göre mevcut yönelim değişmez ve gerekli önlemler alınmazsa en kötü senaryoda ABD’de işsizlik gelecek 10 yılda üç katına çıkabilir.
Yapay zekâyı eğitmek için yeni işlerin ortaya çıkacağını kabul eden Acemoğlu, ancak bu alanlarda istihdam edilen insanların sayısının otomasyon nedeniyle işini kaybedebileceklerin yanında küçük kalabileceğini düşünüyor. Çünkü Acemoğlu’na göre otomasyonun temel mantığı zaten insan emeğinin yaptığı bazı işleri makinelerin üstlenmesine dayanıyor.
Çözüm yapay zekâyı durdurmak değil
Acemoğlu teknolojinin durdurulmasını savunmuyor. Bunun yerine yapay zekânın insanların yerini almak yerine insanların yeteneklerini geliştirecek şekilde tasarlanabileceğini düşünüyor.
Şirketlerin teknolojiyi insan çalışanları daha verimli hale getirecek biçimde geliştirmesi, hükümetlerin ise gerçek insanları istihdam etmeyi teşvik eden vergi politikaları oluşturması uygulanabilecek seçenekler arasında gösteriliyor.
Ancak Acemoğlu’na göre harekete geçmek için zaman daralıyor. Yapay zekânın geleceğinin henüz kesinleşmediğini vurgulayan ekonomist, verilecek kararların teknolojinin çalışma hayatındaki rolünü şekillendireceğine dikkat çekiyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.