Bilim insanlarından Mars için dikkat çeken keşif: Maya, jelatin ve kumla yapı malzemesi üretildi

YAYINLAMA 05 Ekim 2026 16:05

GÜNCELLEME 05 Ekim 2026 16:11

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Hong Kong Politeknik Üniversitesi’nden araştırmacılar, Mars’ın zorlu çevre koşullarında kullanılabilecek biyolojik temelli bir yapı malzemesi üzerinde çalıştı. Geliştirilen kompozit; kum veya başka granüler parçacıkların yanı sıra jelatin hidrojeli ve yüzeyi yapışkan proteinler üretecek şekilde genetiği değiştirilmiş mayadan oluşuyor.

Araştırmacılara göre midye ayağı proteinleri, maya hücreleri, jelatin bağlayıcı ve parçacıklar arasındaki bağlantıların güçlendirilmesine yardımcı oluyor.

Malzeme düşük basınçta sertleşiyor

Yeni yapı malzemesinin dikkat çeken özelliklerinden biri, düşük basınç altında dondurarak kurutma sırasında sertleşebilmesi. Bu süreç sonucunda, maya hücrelerinin içerisine gömüldüğü gözenekli bir jelatin iskeleti meydana geliyor. Optimize edilen formülasyonun yaklaşık 12 megapaskal basınç dayanımına ulaştığı belirtiliyor. Bu değer, kontrol formülasyonundan yaklaşık yüzde 170 daha yüksek ve geleneksel yapı malzemeleri aralığında bulunuyor.

Mars ortamında 3D baskı testi yapıldı

Araştırmacılar, geliştirdikleri malzemeyi Mars’ın çevresel koşullarını taklit eden özel bir odada test etti. Yaklaşık 0,01 atmosfer basınç ve eksi 30 derece sıcaklıkta, malzeme kullanılarak 45 milimetre yüksekliğinde ve 30 milimetre çapında fener biçimli bir yapı 3D yazıcıyla üretildi. Bu deney, malzemenin Mars benzeri koşullarda şekillendirilebildiğini ortaya koydu.

Üretim için düşük enerji gerekiyor

Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri de enerji ihtiyacı oldu. Araştırmacılar, bir metreküp biyolojik malzemenin üretimi için güneş panellerinin bir saatten kısa süre çalışmasının yeterli olabileceğini hesapladı. Buna karşılık aynı miktarda Mars regoliti malzemesinin katı bir bloğa dönüştürülmesinin birkaç gün sürebileceği belirtildi.

Malzeme yeniden kullanılabiliyor

Jelatin bazlı kompozitin yalnızca bir kez kullanılmakla sınırlı kalmadığı da araştırmada ortaya konuldu. Malzemenin ezilip yeniden nemlendirilmesi ve düşük sıcaklıkta ısıtılmasının ardından tekrar üretilebildiği belirtildi. Dördüncü nesil örneklerin yaklaşık 11,8 megapaskal basınç dayanımını koruduğu aktarıldı.

Dünya’dan ham madde gönderme sorunu sürüyor

Geliştirilen sistemin önündeki en önemli sorunlardan biri ise Mars’a Dünya’dan ham madde taşınması gerekliliği. Bir metreküp malzemenin üretimi için onlarca kilogram ham madde gerekiyor. Bunun yaklaşık yüzde 70 ila 80’ini jelatin oluştururken geri kalan bölümde maya besinleri bulunuyor.

Araştırmacılar, Mars’taki metan, karbondioksit ve su buzunun organik jelatin ya da besinlere dönüştürülebilmesi halinde Dünya’dan gönderilmesi gereken ham madde miktarının teorik olarak sıfıra indirilebileceğini belirtiyor.

Antarktika’da da kullanılabilir

Ekip, geliştirilen teknolojinin yalnızca Mars araştırmalarıyla sınırlı kalmayabileceğini düşünüyor.

Sistemin kıyıdan uzak Antarktika araştırma istasyonlarında da kullanılabileceği değerlendiriliyor. Ancak Dünya’daki daha yüksek yerçekiminin, Mars’a kıyasla inşa edilebilecek yapıların kat sayısını sınırlayabileceği ifade ediliyor.

Henüz tam bir yaşam alanı değil

Araştırmacılar, geliştirilen malzemenin şu aşamada tamamen işlevsel bir Mars yaşam alanı olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Ekip, teknolojiyi daha çok gelecekte kullanılabilecek yapısal bir bileşen olarak değerlendiriyor. Beijing Teknoloji Üniversitesi’nden Zhu Xiaohong da uygulamaların henüz olgunlaşmadığını, ancak yaklaşımın araştırılmaya değer bir kullanım potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor.