Yapay zeka yatırımlarındaki patlama emtia piyasasında yeni bir hikaye yaratırken kritik madende kıtlık tehlikesi baş gösterdi. Yeni nesil veri merkezlerinde tek tesis için 50 bin ton bakıra ihtiyaç duyulurken arz talebi karşılamakta zorlanıyor. Makasın açılması ise bakırda iki yıl içinde kendini gösterecek bir fiyat baskısını gündeme getiriyor.
04 Ekim 2026 09:45 04 Ekim 2026 10:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyüme, bakırı küresel emtia piyasasının en fazla takip edilen metallerinden biri haline getirdi. Veri merkezleri ve elektrik şebekelerinden gelen talep hızla artarken yeni maden arzının aynı hızda devreye girememesi, bakır piyasasında sıkışıklık yaşanabileceği beklentisini güçlendirdi.
Bakır madenciliği şirketlerini takip eden Global X Copper Miners ETF de, bu beklentilerin etkisiyle son bir yılda yüzde 37 yükseldi.
Bir veri merkezi 50 bin ton bakır isteyebilir
Alphabet, Amazon, Microsoft ve Meta Platforms'un bu yıl sermaye harcamaları için toplam 735 milyar dolar ayırdığı belirtilirken, yatırımların önemli bölümü veri merkezlerine yöneliyor. McKinsey ise veri merkezi yatırımlarının 2030'a kadar 7 trilyon dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
Bakırın yüksek elektrik ve ısı iletkenliği, metali veri merkezlerinin güç dağıtımından soğutma sistemlerine kadar birçok kritik bölümünde vazgeçilmez hale getiriyor.
Talep yüzde 50 artacak
Bakır Geliştirme Birliği verilerine göre geleneksel bir veri merkezi 5 bin ila 15 bin ton bakıra ihtiyaç duyarken, yeni nesil tesislerde bu miktar 50 bin tona kadar çıkabiliyor.
S&P Global ise yapay zeka ve veri merkezlerinden gelen talebin üç katına çıkmasıyla küresel bakır talebinin 2040'a kadar yüzde 50 artabileceğini öngörüyor.
Elektrik şebekeleri de bakır talebini artırıyor
Talep sadece veri merkezlerinden kaynaklanmıyor. Yeni tesislerin elektrik ihtiyacını karşılamak için şebekelerin genişletilmesi ve mevcut altyapının yenilenmesi gerekiyor.
Uluslararası Bakır Birliği'ne göre üretilen bakırın yaklaşık yüzde 44'ü halihazırda elektrik üretimi, dağıtımı ve iletiminde kullanılıyor. Bank of America Enstitüsü de ABD'nin elektrik talebinin 2035'e kadar yıllık yüzde 2,5 artmasını bekliyor. Bu hız, önceki 10 yıllık dönemin yaklaşık beş katına karşılık geliyor.
Yeni maden için 18 yıl gerekebilir
Talep hızla büyürken arz tarafında ise tablo daha sınırlı. Şili ve Peru gibi önemli üretici ülkelerde cevher kalitesinin düşmesi üretim maliyetlerini artırıyor. Önümüzdeki birkaç yılda faaliyete geçmesi planlanan büyük yeni madenlerin sayısı da sınırlı kalıyor.
S&P Global Market Intelligence'a göre yeni bir bakır madeni projesinin ilk keşiften ticari üretime ulaşması 16 ila 18 yıl sürebiliyor. Mevcut madenlerin genişletilmesi ve hurda geri dönüşümünün artmasıyla 2027'de piyasada geçici bir rahatlama yaşanabileceği belirtilse de uzun vadede yeni proje eksikliği önemli bir arz riski oluşturuyor.
Yapay zeka veri merkezleri, elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve enerji dönüşümünün aynı anda bakır talebini artırması, arzın sınırlı kaldığı senaryoda 2028'e doğru bakır fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının güçlenebileceğine işaret ediyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.