Kurul, Türkiye’nin savaş uçağı ihtiyacını KAAN ve Eurofighter tedarikleriyle programladığını belirterek F-35’lerin yeniden envantere alınmasını “pratik sebeplerle” mümkün görmediğini ifade etti.
CHP Dış Politika Kurulu, 2 Ekim tarihli toplantısında Türkiye’nin hava savunması, Rusya-Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, Mekke Anlaşması, ABD-İran çatışması, Irak ve Türkiye-Yunanistan ilişkilerini değerlendirdi.
Açıklamada, bölgesel çatışmaların genişleme riskine dikkat çekilirken sorunların diplomatik yollarla çözülmesi gerektiği vurgulandı.
S-400 ve F-35 değerlendirmesi
Türkiye’nin hava sahasının korunmasına ilişkin bölümde, devam eden çatışmaların hava savunma sistemlerine duyulan ihtiyacı artırdığı belirtildi.
Kurul, Türkiye envanterindeki S-400 sistemlerinin hava savunması açısından önemini koruduğunu savunarak şu değerlendirmede bulundu:
“Bu bağlamda, Türkiye envanterindeki en etkili hava savunma sistemi hala S-400’ler olmaya devam etmektedir. F-35 veya başka bir gerekçeyle bu sistemlerin elden çıkarılması Türk hava sahasında telafisi mümkün olmayan boşluklar yaratacak ve Türkiye’ye hasmane veya tehdit olmak yolundaki devletleri cesaretlendirecektir.”
Açıklamada, S-400’lerin elden çıkarılması yönündeki düşüncenin yeniden gündeme getirilmemesi gerektiği ifade edildi.
Kurul ayrıca F-35 programından çıkarılmasının ardından uçağın performansının düştüğünü ve kullanımının diğer ülkeler açısından kısıtlandığını savundu.
Açıklamada, “Türkiye bu ihtiyacını KAAN milli uçak ve Eurofighter tedarikleriyle programlamış olup F-35’in tekrar envantere girebilmesi pratik sebeplerle de mümkün görülmemektedir” denildi.
Çatışmaların genişleme riskine dikkat çekildi
“Jeopolitik Belirsizlikler/Üçüncü Dünya Savaşı” başlıklı değerlendirmede, güvenlik politikalarının endişe verici bir gelişim gösterdiği belirtildi.
İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaşın konvansiyonel çatışma düzeyinden nükleer aşamaya taşınması ve diğer güçlerin çatışmaya dahil olması ihtimaline dikkat çekildi.
Babülmendep ve Kızıldeniz’deki krizin de diplomatik uzlaşının dışlanması durumunda kara harekatı ve başka ülkelerin müdahaleleriyle genişleyebileceği değerlendirmesi yapıldı.
Rusya-Ukrayna savaşının komşu ülkelere ve NATO’ya yayılması ile Baltık Bölgesi ve Kaliningrad’ın “sahte bayrak operasyonlarıyla” silahlı çatışmaya sürüklenmesi ihtimallerinin de göz ardı edilmemesi gerektiği belirtildi.
Açıklamada, “Bir yeni uluslararası düzen oluşuncaya kadar meydana gelecek kaos ortamına göre değişik boyutlarda düşünsel hazırlık içinde olunması zamanı gelmiş görülmektedir” ifadeleri kullanıldı.
NATO’nun savaşa taraf olmaması istendi
Rusya-Ukrayna savaşında, sahadaki gelişmelerden bağımsız olarak görüşmeler yoluyla bir an önce güvenlik anlaşmasına ulaşılması gerektiği belirtildi.
NATO’nun savaşa taraf olmamasının sağlanması gerektiği ifade edilen açıklamada, Karadeniz’de Türk deniz ticaret filosu ve denizcilerin güvenliğinin öncelenmesi için gerekli adımların önceden atılmasının kritik önem taşıdığı kaydedildi.
Baltık Bölgesi ve Kaliningrad’a ilişkin değerlendirmede de NATO’nun olası “aşırılıklarının” önlenmesinin Türkiye’nin çıkarları ve Rusya ile ilişkilerinin zarar görmemesi açısından gerekli olduğu belirtildi.
Mekke Anlaşması ve Suudi-Husi çatışması
İran’ın Mekke Anlaşması’na ilişkin destekleyici açıklamalarının memnuniyetle karşılandığı belirtilen değerlendirmede, Mısır’ın da anlaşmada yer alması beklentisinin sürdüğü kaydedildi.
Mısır, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki 8 Eylül tarihli Üçlü El-Alamein Deklarasyonu ile 23 Eylül tarihli savunma bakanları müşterek bildirisine de dikkat çekildi.
Henüz yürürlüğe girmemiş ve müzakereleri tamamlanmamış Mekke Anlaşması taslağının Suudi-Husi sorununu çözme kapasitesinin bulunmadığı savunuldu.
Sorunun diplomatik araçlarla çözülmesi gerektiği belirtilerek “sahte bayrak operasyonlarıyla yaratılmış suni gündemler” karşısında devlet aklının öne çıkarılması ve istikrarı bozacak adımlardan kaçınılması çağrısı yapıldı.
Basra Körfezi'ndeki gelişmelere ilişkin ise “ABD-İran çatışmasının önerilen 7 günlük ateşkes ve devamındaki müzakerelerle çözülebileceği ümidi korunmaktadır” değerlendirmesi yapıldı.
Başika’dan koşullu ve kademeli çekilme
Kurul, ABD’nin Irak’tan çekilmesi ile Irak’ın egemenliği ve toprak bütünlüğünü yeniden kazanmasına yönelik gelişmeleri olumlu değerlendirdi.
Bu gelişmelerin Irak’taki yatırım ortamını iyileştireceği belirtilirken, Başika’daki Türk askeri varlığına ilişkin şu değerlendirme yapıldı:
“Başika’daki Türk askeri varlığının Irak’tan kaynaklanan askeri tehdidin azaltılmasına bağlı olarak kademeli geri çekilmesi desteklenmektedir.”
Açıklamada, diğer savaşçı grupların ve Haşdi Şabi unsurlarının silahsızlandırılmasının bu beklentiyi güçlendireceği ifade edildi.
Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı’na ilişkin anlaşmazlığın da barışçıl yollarla çözülmesi beklentisi dile getirildi. Hattın kapasitesinin artırılmasının Irak Kalkınma Yolu ve diğer iş birliği alanlarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı belirtildi.
Yunanistan’ın politikalarına eleştiri
Yunanistan’ın Türkiye ile güven artırıcı önlemler kapsamında faaliyetlere katılırken diğer yandan Ege’de tek taraflı deniz parkları ilan etmesi, deniz mekânsal planlaması, adaların silahlandırılması ve deniz yetki alanlarına ilişkin iddialarının çelişkili olduğu savunuldu.
Açıklamada, Yunanistan’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni Kıbrıs’ta 52 yıldır devam eden barış ve istikrar dönemini zedeleyecek şekilde cesaretlendirdiği ve Türkiye aleyhine ittifaklar kurmaya çalıştığı ileri sürüldü.
Kurul, “İkili ilişkilerin bu durumu dikkate alarak düzenlenmesi uygun olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
ANKA
Hakkında daha ayrıntılı: CHP Dış Politika Kurulus-400
DAHA FAZLA HABER OKU
Arıkan'dan operasyon görüntülerinin servis edilmesine tepki
Bakan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Hüdeyir ile enerji iş birliğini görüştü
Bahçeli'den 3 Ekim Türk Dünyası Günü mesajı: Türk devletleri arasındaki iş birliği güçlendirilmeli
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.