Genç işsizliğinde söylenene mi inanmalı, yaşanana mı?

Ama ya gerçek durum? Seçilen habere bile yansıyor İş aramak bile külfet Staj bile sorun

Bir yandan büyük büyük laflar ediliyor, açıklamalar yapılıyor; bu laflara, bu açıklamalara bakarsanız işsizlik sorunu halloldu, hallolacak! Tabii ki görünür işsizlikten söz ediliyor; ama olsun, en azından o göstergede durum iyi. Bu köşede dün yer verdiğim atıl işgücündeki durum ise tabii ki hiç iç açıcı değil.

Görünür işsizlikte genele yayılan bu olumlu tablo kuşkusuz genç nüfusta da aynı doğrultuda. Genç işsizliği de şimdiye kadar görülmedik ölçüde iyi, yani düşük. “Şimdiye kadar” diye lafın gelişi söylemiyorum, resmi veriler böyle çünkü.

Önceki gün açıklanan 2026’nın verisi ağustos ayını gösterdiği için TÜİK’in 2005 yılından bu yana olan verilerinde tüm yılların ağustos aylarını alarak bir karşılaştırma yaptım. Her ne kadar bu veriler mevsim etkisinden arındırılmışsa da yine de aynı ayı almanın daha anlamlı ve karşılaştırmaya daha uygun olacağını düşündüm.

İşte ortaya çıkan tablo… 15-24 yaş arasındaki nüfusun işsizlik oranı 2005’ten bu yana olan dönemin en düşük düzeyine yüzde 13 ile bu ağustosta indi. Genç nüfustaki işsizlik 2019’un ağustosunda yüzde 27 ile rekor kırmış ve aradan geçen yedi yılda yarı yarıya azalmış. 2019’daki düzeyin böylesine yüksek olmasında tabii ki pandeminin etkisi var, onu da göz ardı etmemek gerek.

Cinsiyetlere göre veriler ise 2014’ten beri var. Toplamda olduğu gibi kadın-erkek ayrımında da 2014’ten bu yana olan dönemin en düşük işsizlik oranları bu yıl oluşmuş.

Ne denir ki, bundan iyisi can sağlığı!

Ama ya gerçek durum?

Veriler böyle de acaba yaşamın gerçeği aynı şeyi söylüyor mu, gerçekte yaşanan da aynı mı?

Keşke olsaydı! Olmadığını mikrofon uzatılan gençlerin dile getirdiklerinde görmek o kadar mümkün ki…

Ayrıca iş aramaktan bile bıkan gençlerin umutsuzlukları, hatta üniversiteye adım atılan gün başlayan mezun olunduğunda ne yapılacağının kaygısına düşülmesi… Bunların hepsi somut gerçekler olarak ortada.

Seçilen habere bile yansıyor

Üyesi olduğum Ekonomi Muhabirleri Derneği’nin (EMD) bir ayı aşkın süredir devam eden “Kuşaklar Arası Ekonomi Muhabirliği Eğitimi” adlı bir programı var. Bu çerçevede dernek üyesi deneyimli gazeteciler olarak bizler, genç gazetecilere ya da gazeteci adaylarına uzaktan erişimle eğitim vermeye, bildiklerimizi, deneyimlerimizi aktarmaya çalışıyoruz. Dernek üyesi her arkadaş üç gençle birlikte çalışıyor. Genç arkadaşlara belli konularda haber yazma görevi veriyoruz, sonra o haberleri birlikte değerlendiriyor, varsa hataları göstermeye gayret ediyoruz. Çalışmanın özeti böyle.

Ben de üç gençle bir ay boyunca uzaktan erişim yoluyla çalıştım, deneyimlerimi aktarmaya gayret ettim.

Bu arkadaşlara belli konularda haber yazmalarını önermekle birlikte zaman zaman da haber konusunu diledikleri gibi belirlemelerini, ülkenin en büyük sorunu olarak gördükleri konuları haber yapmalarını istedim.

Bu üç arkadaştan ikisi gençlerdeki işsizliği konu etti. Hani şu giderek gerileyen gençlerdeki işsizlik var ya, meğer bu gençler bu konuyu hâlâ en büyük sorunlardan biri olarak görüyormuş. Haksız olduklarını söyleyebilir miyiz?

Ben bu bir ayı aşkın sürede Ankara’dan Melisa Altuntaş, Burdur’dan Beyza Nur Akçay ve Kayseri’den Azra Acar ile çalıştım. Serbest haber dalında Azra ve Beyza gençlerdeki işsizlik konusunu işledi. Bu tercih bile tek başına gençlerin en büyük sorununun ne olduğunu ortaya koyan tipik bir gösterge sayılır.

İş aramak bile külfet

Ama diğer tarafta resmi verilere yansıyan genç işsizliğinde tarihi dip oranlar görülüyor. Bunun en büyük nedenlerinden biri hiç kuşku yok ki iş aramaktan vazgeçenlerin sayısındaki artış. Gençler, artık iş aramaktan adeta yorulmuş. Genç arkadaşlarımın bana gönderdikleri haber örneklerindeki konu aslında biraz da kendi yaşadıklarını yansıtıyor. Gençler nereye gitse iş deneyimi isteniyor ve onlar da “Her gittiğimiz yer deneyim istiyor, biz işe giremezsek, bir yerden başlayamazsak bu deneyimi nerede kazanacağız ki” diye haklı olarak yakınıyor.

Staj bile sorun

Üniversiteli gencin yaz aylarındaki en büyük arayışlarından biri de staj yapabilmek. Hele hele prestijli kurumlarda staj yapabilmek büyük bir ayrıcalık ve avantaj olarak görülüyor.

Düşünsenize, gençler staj yapabilecek kapı bile bulamıyor, sonra da resmi verilere yansıyan tablo işsizlik oranının azaldığını söylüyor. Gel de inan!