Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkı Açıklandı: Zirvede Limon Var

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), eylül ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimler ile tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin verileri açıkladı.

Verilere göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 633,4 ile limonda gerçekleşti. Limonu yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz takip etti.

Üreticide 7 liradan satılan limonun market fiyatı 51 lira 34 kuruş olurken, kuru incir üreticide 130 lira, markette 570 lira 77 kuruştan satıldı. Havuç üreticide 11 liradan, markette 48 lira 16 kuruştan; elma üreticide 21 lira 66 kuruştan, markette 73 lira 20 kuruştan satışa sunuldu. Maydanozun fiyatı ise üreticide 7 lira 66 kuruş, markette 25 lira 14 kuruş olarak kaydedildi.

Böylece limon markette üretici fiyatının 7,3 katına satılırken, bu oran kuru incir ve havuçta 4,4 kat, elmada 3,4 kat, maydanozda ise 3,3 kat olarak gerçekleşti.

Markette 25 ürünün fiyatı arttı

TZOB'un takip ettiği 36 ürünün 25'inde eylül ayında market fiyatları yükselirken, 11 üründe düşüş yaşandı.

Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 26 ile patlıcan oldu. Patlıcanı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı izledi.

En yüksek market fiyatı düşüşü ise yüzde 39,5 ile limonda gerçekleşti. Yeşil soğanın fiyatı yüzde 33,4, kuru soğanın yüzde 21, elmanın yüzde 18,3 ve mısırözü yağının yüzde 14,3 geriledi.

Üretici tarafında takip edilen 28 ürünün 16'sında fiyat artarken, 11'inde düşüş görüldü. Bir ürünün fiyatında ise değişiklik olmadı.

Üreticide en yüksek fiyat artışı yüzde 62,5 ile kuru fasulyede kaydedildi. Kuru fasulyeyi yüzde 23,3 ile patlıcan, yüzde 15,5 ile elma, yüzde 13,1 ile kabak ve yüzde 12,1 ile yeşil mercimek takip etti.

En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 48 ile kuru incirde yaşandı. Kuru incirin ardından limonda yüzde 30, patateste yüzde 20,7, kuru soğanda yüzde 14,1 ve kuru üzümde yüzde 13,6 düşüş gerçekleşti.

TZOB, kuru incirde TARİŞ'in alım fiyatını henüz açıklamamasının piyasa fiyatlarının geçen sezon seviyelerinin altında oluşmasına neden olduğunu belirtti. Üretici fiyatlarının 130 liraya kadar gerilediği, üreticilerin ise TMO'nun alım fiyatını açıklayarak piyasaya müdahil olmasını beklediği aktarıldı.

Limonda hasadın sürmesi ve geçen yıldan depolarda kalan ürünlerin piyasaya sunulmasıyla arzın arttığı ve fiyatların gerilediği belirtildi. Patates ve kuru soğanda da devam eden hasat nedeniyle artan arzın fiyatlarda düşüşe yol açtığı ifade edildi.

Patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ile tarladan seraya geçiş döneminde arzın azalmasının fiyatları yükselttiği, kuru fasulye ve elmada ise hasadın yeni başlamasıyla üretici fiyatlarında artış görüldüğü bildirildi.

Tarımsal girdi maliyetlerinde de yükseliş kaydedildi. Eylülde bir önceki aya göre DAP gübresi yüzde 9,9, ÜRE gübresi yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 6,6, amonyum nitrat gübresi yüzde 6,3 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 1,4 arttı.

Yıllık bazda amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 69,2 olurken, amonyum sülfat gübresi yüzde 55,6, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 38,6, DAP gübresi yüzde 35,9 ve ÜRE gübresi yüzde 13,7 yükseldi.

Eylülde süt yemi bir önceki aya göre yüzde 4,4, besi yemi yüzde 4,2 zamlandı. Her iki yem türünde yıllık fiyat artışı yüzde 31,8 olarak gerçekleşti. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 yükselirken, mazot fiyatındaki artış aylık yüzde 12,8, yıllık yüzde 70,7 oldu.