Avrupa'nın yeni fay hattı: Fransa

YAYINLAMA 01 Ekim 2026 00:00

GÜNCELLEME 01 Ekim 2026 00:32

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

EVRİM KÜÇÜK

Avrupa’da alarm zilleri bu kez Fransa için çalıyor. Ülke, yükselen enflasyon, ağırlaşan borç yükü ve siyasi tartışmalarla boğuşuyor. Orta Doğu’daki savaşın enerji fiyatlarını yukarı taşıması, Fransa’nın ekonomik ve mali kırılganlıklarını daha görünür hale getirirken, tahvil piyasasındaki satışlar yatırımcıların ülkeye biçtiği risk primini büyütüyor. Artan faizler, zaten zor durumdaki kamu maliyesini daha da bozuyor. Fransa’nın kamu borcu, 2026’nın ikinci çeyreğinde 59,6 milyar euro artarak 3 trilyon 595,5 milyar euroya ulaştı. Borcun milli gelire oranı yüzde 119’a çıktı. Bu oran, ilk çeyrekte yüzde 117,5 düzeyindeydi. Hükümetin yıl sonu tahmini yüzde 119,3; 2027 için öngörüsü ise yüzde 121,7. Başka bir deyişle, borç yükünün kısa vadede hafiflemesi beklenmiyor.

Enflasyon yeniden alev aldı

Enerji fiyatlarındaki sıçrama, Fransa’nın enflasyonla mücadelesini de zorlaştırıyor. Eylül ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 2,4’ten yüzde 3’e yükselirken, Avrupa Birliği ile uyumlu HICP enflasyonu yüzde 2,6’dan yüzde 3,4’e çıktı. Enerji fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 21,2’ye ulaştı. Hizmet ve gıda enflasyonunda da hızlanma görüldü.

İtalya ve Polonya’nın da enflasyonu tırmanıyor

İtalya’da uyumlaştırılmış enflasyonun yüzde 4,1’e, Polonya’da ise yüzde 4’e yükselmesi, enerji kaynaklı baskının Avrupa geneline yayıldığını gösteriyor. Ancak Fransa açısından fark, bu şokun zaten zayıf olan tüketim ve ağır kamu maliyesiyle aynı anda yaşanması. Ağustosta hane halkının mal harcamaları aylık yüzde 0,5 geriledi. Enflasyonun satın alma gücünü yeniden aşındırması, tüketimde toparlanmayı geciktirerek büyüme görünümünü daha da zayıflatabilir.

Tahvil piyasasında güven sınavı

Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 4,8’in üzerine çıkarak 2008’den bu yana en yüksek seviyelerini gördü. Alman tahvilleriyle arasındaki getiri farkı da 120 baz puanı aştı. Böylece Fransa, borçlanırken İtalya’dan bile daha yüksek faiz ödemeye başladı. Varlık yönetim şirketi Vanguard, ülkenin kredi görünümündeki bozulmanın borçlanma maliyetlerini daha da artırabileceği uyarısında bulunuyor. Yüksek faiz, Fransa’nın bütçesindeki en ağır kalemlerden birine dönüşüyor. Hükümetin faiz giderlerinin 2026’daki 79 milyar eurodan 2027’de 91 milyar euroya çıkması bekleniyor. Ülkenin gelecek yıl 340 milyar euroluk borçlanma planı da piyasaların önündeki arz yükünü büyütüyor.

54 milyar euroluk plan tartışılıyor

Başbakan Sébastien Lecornu'nun 2027 bütçesi için açıkladığı 54 milyar avroluk tasarruf paketi, kamu maliyesini toparlama çabasının merkezinde. Ancak planın parlamentodan geçip geçmeyeceği belirsiz. Azınlık hükümeti, bütçe görüşmelerinde muhalefetin desteğini almakta zorlanıyor. Hükümet bu yıl bütçe açığının milli gelirin yüzde 5,5'ine ulaşmasını bekliyor; gelecek yıl için hedef ise açığı yüzde 5'e indirmek. 2027'deki cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde Vanguard, siyasi vaatlerin mali gevşemeye yol açması halinde Fransa'nın kredi notu üzerinde yeni baskılar oluşabileceğine dikkat çekiyor.

Enflasyon ECB'nin faiz rotasını zorluyor

Fransa ve İtalya'da enflasyonun eylülde yeniden hızlanması, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz politikasını daha da hassas bir dengeye taşıyor. Fransa'da yıllık uyumlaştırılmış enflasyon yüzde 2,6'dan yüzde 3,4'e, İtalya'da ise yüzde 3,2'den yüzde 4,1'e yükseldi. Enerji fiyatlarındaki sıçramanın etkisiyle Euro Bölgesi enflasyonunun da yüzde 3,6'ya ulaşması bekleniyor. Bu tablo, fiyat baskılarının kalıcı hale gelmesi halinde yeni faiz artışlarının gündeme gelebileceği beklentisini güçlendiriyor. Piyasalar 29 Ekim toplantısında faizlerin sabit tutulabileceğini, yeni bir artışın ise aralık ayına kalabileceğini değerlendiriyor.