LNG savaşları başlıyor

YAYINLAMA 29 Eylül 2026 00:00

GÜNCELLEME 29 Eylül 2026 00:08

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

EVRİM KÜÇÜK

Gaz piyasasında kış gelmeden gelecek yılın mücadelesi başladı. ABD-İran savaşıyla Körfez’den LNG sevkiyatının aksaması, Avrupa’nın depolarını doldurma çabasını zorlaştırırken dünyanın iki büyük alıcı bölgesini aynı kargoların peşine düşürdü. Vadeli fiyatlar, arz sıkışıklığının kışla sınırlı kalmayabileceğine, yüksek fiyat ve tedarik riskinin önümüzdeki yaza kadar uzanabileceğine işaret ediyor. LNG’de rekabet artık yalnızca bugünün ihtiyacını karşılamak değil, gelecek sezonun gazını şimdiden güvenceye almak üzerine kurulu.

Avrupa depolarını doldurmaya çalışıyor

Uluslararası Doğalgaz Birliği (IGU) Genel Sekreteri Menelaos Ydreos, vadeli piyasaların çatışmanın uzayacağı beklentisini yansıttığını belirtiyor. IGU üyeleri küresel doğalgaz piyasasının yüzde 90’ından fazlasını temsil ediyor. Ydreos’a göre Avrupa, depolarını yeniden doldurma ihtiyacı nedeniyle LNG kargoları için Asya’nın önüne geçmeye başladı. Ancak bu kez rekabet, 2022’deki enerji şokundan farklı olarak birden fazla bölgeyi aynı anda etkiliyor.

Fiyatlar da baskının boyutunu ortaya koyuyor. Asya gösterge fiyatı Platts JKM, eylül ortasında 30 $/MMBtu seviyesine yükselirken, Avrupa’ya teslimat fiyatı 24,62 dolardı. LNG fiyatları savaşın başlamasından bu yana iki kattan fazla artarak çok yıllık zirvelere ulaştı. Avrupa’nın en az 15 yılın en düşük seviyelerindeki gaz stoklarıyla kışa hazırlanması, alıcıların üzerindeki baskıyı artırıyor.

Fiyatların 35 $/MMBtu seviyesine çıkabilir

Üstelik Asya’daki alıcılar da artık fiyat yükseldiğinde piyasadan çekilmek yerine daha fazla ödeme yapmaya hazır. Pakistan ve Bangladeş’in MMBtu başına 25 doların üzerinde kargolar alması, geçmişte yüksek fiyatlar karşısında talebini kısmak zorunda kalan ülkelerin tutumundaki değişimi gösteriyor. Ancak bu esneklik sınırlı değil. Hindistan’daki sanayi alıcıları için 30 doların üzeri kritik eşik olarak gösterilirken, Hürmüz’deki aksamanın sürmesi halinde fiyatların bu kış 35 dolara ulaşabileceği öngörülüyor.

Küresel net kayıp 5 milyon ton

Körfez’den 36 milyon tonluk arz kaybına rağmen, yeni kapasite artışları sayesinde bu yılki net kaybın yaklaşık 5 milyon tonla, küresel arzın yüzde 1-1,5’i düzeyinde kalabileceği belirtiliyor. Ancak bu, piyasanın rahatladığı anlamına gelmiyor.

Rus LNG’sine yasak planı belirsizlik yaratıyor

Avrupa’nın ocaktan itibaren Rus LNG’sine yasak getirme planı da belirsizliği artırıyor. Rus kargoları alternatif alıcılara yönelse bile sevkiyatlardaki olası aksama arz baskısını derinleştirebilir.

Tedarik haritası yeniden çiziliyor

Körfez kaynaklı arzın aksaması, alıcıları Batı Afrika'dan Endonezya'ya uzanan alternatiflere yöneltiyor. Tayland Umman, Kuzey Amerika ve Batı Afrika'yı değerlendirirken Bangladeş Endonezya, Avustralya ve Çin'e yöneliyor. Arjantin, Doğu Timor ve Tanzanya gibi yeni üreticilerin de beklentileri yükseliyor. Doğu Timor, Greater Sunrise sahası için 5 milyon tonluk, Bayu-Undan gazı içinse 1,5 milyon tonluk iki LNG tesisi planlıyor. Yeni projeler tedarik çeşitliliğini artırabilir; ancak bunların devreye girmesi zaman alacak.

Spot piyasadan kaçış

Yükselen spot fiyatlar, Asyalı alıcıları uzun vadeli LNG anlaşmalarına yöneltiyor. Önümüzdeki üç-dört yılda, özellikle ABD'de devreye girmesi beklenen yeni kapasite, uzun vadeli sözleşmelerin fiyatlarını görece istikrarlı tutuyor. Alıcılar fiyat oynaklığından korunmak isterken üreticiler de gelecekteki arzı bugünden satmaya çalışıyor. Avrupa'da ise metan emisyonlarına ilişkin AB kuralları uzun vadeli anlaşmaları zorlaştırabiliyor.