Borsada düşüş, petrolde artış, altında savaş baskısı

Borsada düşüş, petrolde artış, altında savaş baskısı

BIST 100 dün yüzde 3’ü aşan kayıpla 12 bin 500 puanın altını test etti. İçeride fon soruşturmasının yeni gözaltıları ve tasfiye süreci piyasadaki risk iştahını baskılarken, dışarıda ABD-İran hattındaki gerilim petrolü yukarı çekti. Güvenli liman olarak görülen ons altın 4 bin 170 dolar seviyelerine kadar gerilerken, gümüşte kayıp yüzde 5’e ulaştı.

29 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Borsa İstanbul yeni haftaya sert satış dalgasıyla başla­dı. BIST 100 endeksi cu­ma günkü 12.899,35 puanlık ka­panışın ardından pazartesi sean­sına yüzde 1,62 düşüşle 12.689,87 puandan başladı. Ancak açılışta­ki satış bununla sınırlı kalmadı. Günün ilk yarısında kayıp yüzde 2,71’e ulaşırken endeks 12.549,18 puana kadar geriledi. Öğleden sonraki işlemlerde satışların hız­lanmasıyla BIST 100 12.500 pua­nın da altını test etti. Öğleden son­ra endeks 12.457 puan seviyesine kadar gerilediği ve günlük kaybın yüzde 3,1’i aştığı görüldü. Endeks 9 Mart’tan bu yana ilk kez 12.500 seviyesinin altına indi. Borsa İs­tanbul günü yüzde 2.38 düşüşle 12.592 puandan tamamladı.

Borsada fon soruşturması baskısı

Yurt içi piyasalarda satışların önemli başlıklarından biri, haf­tasonunda da yeni gelişmelerin yaşandığı sermaye piyasası so­ruşturması oldu. İstanbul Cum­huriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsa­mında 7 şüpheli hakkında gözal­tı kararı verildi. Operasyonda 7 şüphelinin tamamının yakalan­dığı bildirildi. Bu arada, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafın­dan başlatılan soruşturma gide­rek derinleştirilirken, kapatılan fonların tasfiyesine ilişkin ko­şullar da netleşmeye başladı. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı Re­cep Tayyip Erdoğan’ın ekonomi kurmaylarıyla yaptığı toplantı­da, öncelikli olarak 1 milyon lira ve altındaki fon paylarının öden­mesi yönünde karar çıktığı ifade ediliyor. Son üç aylık dönem başta olmak üzere soruşturmaya konu fonlardaki tüm hesap hareketle­ri detaylıca incelenecek. Açılışta hafta sonu yaşanan haber akışı­nın ardından en sert düşüş yüzde 8,41 ile finansal kiralama ve fak­toring sektöründe görülürken, günün ilk yarısında bu sektörde­ki kayıp yüzde 9’u aştı. Bankacılık endeksi ilk yarıda yüzde 1,9, hol­ding endeksi ise yüzde 4’e kadar dün gün içinde geriledi.

45 firma ve 19 fon için tedbir kaldırıldı

Soruşturmada piyasaya yöne­lik önemli bir diğer gelişme ise 45 firma ve 19 fon üzerindeki mal varlığı tedbirlerinin kaldırılması oldu. İstanbul Cumhuriyet Baş­savcılığı’nın talebi doğrultusun­da daha önce bazı kişi ve kurum­ların hesaplarındaki sermaye pi­yasası araçlarının dondurulması, yüksek tutarlı para transferleri ile mal varlığını azaltıcı işlemlerin engellenmesi yönünde tedbirler uygulanmıştı. SPK ve ilgili kurul­ların yeni değerlendirmeleri son­rasında 45 firma ve 19 fon için uy­gulanan tedbirlerin kaldırılma­sına karar verildi. Gerçek kişiler üzerindeki tedbirlerin ise devam ettiği bildirildi.

Borsa düşerken altın da kaçış noktası olamadı

İçeride fon soruşturmasının ya­rattığı baskıya dışarıdan da güçlü bir satış dalgası eşlik ediyor. Nor­mal koşullarda jeopolitik gerilim­lerin altın talebini desteklemesi beklenirken, bu kez tablo farklı ge­lişti. ABD-İran hattındaki görüş­melerin tıkanması petrol fiyatla­rını yukarı iterken, yüksek ener­ji fiyatlarının enflasyonu yeniden güçlendirebileceği ve ABD Mer­kez Bankası’nın para politikasını daha uzun süre sıkı tutabileceği beklentisi öne çıktı. Bu durum do­lar ve ABD tahvil getirileri üzerin­den faiz getirisi bulunmayan de­ğerli metaller üzerinde baskı oluş­turdu. Ons altın dün günü yaklaşık 4.172 dolarla son yedi haftanın en düşük seviyelerini gördü. Gün içinde 4.172 dolara kadar düşen ons altının kaybı yüzde 3,3’ü aştı. Türkiye’de ise dolar/TL’nin 49 li­raya yakın bir seviyede seyretme­sine rağmen gram altındaki düşüş daha belirgin oldu. Gram altın gün içinde 6.522 liraya kadar geriler­ken, son işlemlerde yaklaşık 6.530 seviyesinde bulundu. Günlük ka­yıp yüzde 3’ü aştı. Gram altın güne 6.740 liradan başlamıştı.

Gümüşte satış daha sert

Değerli metallerde satışın en sert hissedildiği alanlardan biri ise gümüş oldu. Gümüşün ons fi­yatı gün içinde 61 dolar seviyesine kadar geriledi. Piyasa verilerine göre 28 Eylül’de gümüş yaklaşık 61,14 dolar seviyesinde işlem gör­dü. Gümüşteki baskının arkasın­da da petrol fiyatlarındaki yükse­liş, ABD tahvil getirilerindeki ar­tış, doların güçlenmesi ve Fed’in faiz politikasına ilişkin beklenti­ler bulunuyor. Gümüşte kayıp gün içinde yüzde 5’i aştı.

Petrol 100 dolara yakın

Enerji cephesinde ise Brent petrol 100 dolar sınırının hemen altında seyrediyor. 28 Eylül işlem­lerinde Brent vadeli kontratları 98,92 dolar seviyesini gördü. Gün içindeki hareket aralığı 97,63- 99,58 dolar oldu. Son işlemler­de fiyat yaklaşık 99 dolara yakın bir seyir izledi. Petrol fiyatındaki yükselişin temel nedeni ABD-İ­ran hattındaki belirsizlik oldu. ABD Başkanı Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açıl­masına yönelik teklifini reddet­mesi sonrasında piyasalar jeopo­litik risklere yeniden odaklandı.

CDS dört ayın zirvesine çıktı

Türkiye’nin risk priminde de dikkat çekici bir hareket yaşandı. Türkiye’nin 5 yıllık kredi temer­rüt takası, yani CDS primi, 251 baz puanı test ederek mayıs ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Böylece Türkiye gelişmekte olan piyasalar içinde yüksek risk pri­miyle fiyatlanan ülkeler arasında yer aldı. Türkiye’nin CDS’i eylül ayının başında 220 baz puanın al­tına kadar gerilemişti. Son hare­ket, fon soruşturması kaynaklı iç piyasa belirsizliğinin ülke risk al­gısına da yansıdı.

Karahan Meclis'te sunum yapacak

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 6 Ekim'de sunum yapacak. Karahan'ın, toplantıda, küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi, enflasyon ve para politikası çerçevesinde kapsamlı bir sunum gerçekleştirmesi bekleniyor. TCMB'nin faiz kararları ile enflasyonla mücadeleye ilişkin gelişmelerin, toplantının öne çıkan başlıklarını oluşturacağı tahmin ediliyor.

“Tedbirler gerçek kişiler İçin sürüyor”

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturması kapsamında şirket ve fonlar üzerindeki adli tedbirlerin yeniden değerlendirilmesine ilişkin Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) Başsavcılığa gönderdiği yazı ortaya çıktı. SPK Başkanı imzalı yazıda, SPK, Başsavcılığa yaptığı bildirimde soruşturmadaki suç şüphesine yönelik tespitlere itiraz etmezken, 26 Eylül tarihli müzekkerede "sorumlu tüzel kişiler" ve "sorumlu fonlar" listelerinde yer alan şirket ve fonlar yönünden tedbirlerin yeniden değerlendirilmesinin faydalı olacağını bildirdi. Başsavcılık tarafından şirket ve fonlara yönelik tedbirlerin kaldırılması, SPK'nın 131 fonun TEFAS'ta işleme kapatılması ve tasfiyesine yönelik kararlarını ise ortadan kaldırmıyor. SPK'nın yatırımcıların korunması ve sermaye piyasasının düzenli işleyişi kapsamında aldığı idari kararlar ayrı şekilde uygulanmaya devam ediyor.

Fon soruşturmasında gerçek kişiler, para hareketleri ve mal varlığı değerlerine ilişkin incelemeler devam ederken, adli makamların bir taraftan suçtan kaynaklandığı değerlendirilen kazançların ve sorumluların tespitine, diğer taraftan ise mağdur yatırımcıların haklarının korunmasına ve piyasalarda ilave mağduriyet oluşmamasına yönelik süreci birlikte yürüttüğü belirtiliyor.

Mehmet Şimşek: Meşru yatırımcıların hakları gözetiliyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de fon sektöründeki gelişmelerin finansal sisteme ve reel ekonomiye olumsuz yansımaması için gereken tedbirlerin alınmaya devam edeceğini belirtti. Şimşek, piyasa bozucu işlemlere karışanlara yönelik hukuki sürecin devam ettiğini, bu faaliyetlerle ilgisi bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik işlem yapılmayacağını ve fon yatırımcılarının meşru haklarının gözetildiğini açıkladı. Şimşek, başta piyasanın ihtiyaç duyduğu likidite olmak üzere gereken adımların atılacağını kaydetti. Şimşek, yetkili kurumlar tarafından yapılan açıklamaları takip etmesinin önem taşıdığını belirtti.

SPK: 17 Eylül’de iptal edilen talimatlar için ödeme yapılacak

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiyeye konu edilen fonlara ilişkin açıklama geldi. SPK'nın internet sitesinde yer alan duyuruda, 17 Eylül 2026 tarihli Kurul bülteninde ünvanlarına yer verilen portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu fonların 17 Eylül itibarıyla TEFAS üzerinden alım ve satım işlemlerine kapatıldığı ve ünvanlarına yer verilen fonların tasfiyeye konu edildiği hatırlatılarak, tasfiyeye konu fonların güncel listesi ile söz konusu fonların TEFAS dışındaki alım ve satım işlemlerinin de durdurulduğu belirtildi. Duyuruda, şunlar kaydedildi: "Dolayısıyla, 17 Eylül'de tasfiyeye konu fonların TEFAS üzerinden alım ve satım işlemlerine kapatılması nedeniyle bu tarihte TEFAS'a iletilen ve platform tarafından 17 Eylül ve 57/1707 sayılı Kurul kararının gereğini yerine getirmek amacıyla iptal edilen talimatların sahiplerine, tasfiye bakiyesinden, fondaki katılma payı sahipliği oranında ödeme yapılacaktır. Diğer taraftan, 17 Eylül ve 2026/61 sayılı Kurul Bülteni’nde ilan edilen tasfiye usul ve esaslarının A/6 hükmünün uygulanması bakımından, 16 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilmekle birlikte ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar da tasfiye kapsamındadır."

Fitch’ten finansal istikrar mesajı

Fitch Ratings, fon tasfiyelerinin ardından yetkililerin attığı adımların hisse piyasasının istikrar kazanmasına yardımcı olduğunu değerlendirdi. Fitch’in değerlendirmesinde Merkez Bankası’nın likidite desteği ile türev piyasalardaki teminat koşullarına yönelik adımların piyasa üzerindeki baskıyı sınırlamaya yardımcı olduğu belirtildi. Kuruluş, yaşanan gelişmelerin Türkiye’nin ülke kredi notu üzerinde önemli bir etki yaratmasını beklemediğini bildirdi.

Kaynak: HABER MERKEZİ