Karadeniz’de normalleşme umudu suya düştü: Ambrey’den “gemi saldırıları 2026 boyunca sürecek” uyarısı

Karadeniz’de normalleşme umudu suya düştü: Ambrey’den “gemi saldırıları 2026 boyunca sürecek” uyarısı

Denizcilik istihbarat şirketi Ambrey Analytics, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların 2026’nın geri kalanında da devam edeceği uyarısında bulundu. İMEAK Deniz Ticaret Odası Başkanı Tamer Kıran ise Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna’ya sunduğu güvenli deniz taşımacılığı anlaşma taslağına ilişkin henüz uzlaşma sağlanamadığını açıkladı.

28 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Aysel YÜCEL
aysel.yucel@dunya.com

Karadeniz’de savaş riski alanı genişletilirken, ticari gemi­lere yönelik ölümcül saldı­rılar da sürüyor. Denizcilik istihba­rat şirketi Ambrey Analytics, Müş­terek Savaş Komitesi’nin (JWC) Karadeniz’deki “Listelenen Alan”ı genişletmesine yol açan koşulların 2026’nın geri kalanında da devam etmesini beklediğini açıkladı. JWC, 16 Eylül’de Karadeniz’deki Listele­nen Alan’ı, Bulgaristan, Gürcistan, Romanya ve Türkiye’nin karasuları hariç olmak üzere tüm Karadeniz’i kapsayacak şekilde genişletmiş­ti. Ambrey Kıdemli Analisti Tomas Alexa, listenin genişletilmesinin de­niz taşımacılığına yönelik tehditleri önceden tahmin etmekten ziyade fi­ilen artan tehditleri takip ettiğini be­lirtti. Alexa’nın verdiği bilgilere gö­re, 21 Eylül 2026’ya kadar olan son 12 aylık dönemde, daha önce liste­lenen alanın dışında 45 ticari gemi vuruldu. Önceki 12 ayda ise bu sayı sıfırdı. Bu saldırıların 33’ü yalnızca son üç ayda gerçekleşti.

Ambrey’nin analizini yayımla­dığı 23 Eylül günü, deniz güvenliği şirketi Vanguard Tech de gece sa­atlerinde Antigua ve Barbuda bay­raklı bir kargo gemisine yönelik bir Rus saldırısı bildirildiğini ak­tardı. Ukraynalı gemi kaptanının hayatını kaybettiği saldırı, gemide yangına yol açtı. Ukrayna’nın Ode­sa Limanı’na yaklaşmakta olan ge­miyle ilgili olarak Rusya Savunma Bakanlığı, geminin askeri kargo ta­şıdığı yönünde doğrulanmamış bir iddiada bulundu. Ambrey Kıdem­li Analisti Tomas Alexa, limanlara yönelik saldırıların çeyreklik bazda 21’den 139’a yükseldiğine ve taraf­ların hiçbirinin bir deniz ateşkesini kabul etmediğine dikkat çekerek, öngörülebilir gelecekte açık Kara­deniz’in çekişmeli bir harekât alanı olarak kalmasının kuvvetle muhte­mel olduğunu değerlendirdi.

Saldırılar açık denizlere kaydı

Ambrey, Karadeniz’deki saldırı­ların güneye ve daha açık denizlere doğru kaydığını belirtti. Eylül 2025’e kadar, önceki Listelenen Alan sını­rının dışında yalnızca beş geminin vurulduğu kayda geçmiş, bunlardan dördünün sürüklenen deniz mayın­larından kaynaklandığı bildirilmiş­ti. 2026’nın üçüncü çeyreğine gelin­diğinde ise eski sınırın ötesindeki saldırılar rutin hale gelerek çeyrek genelinde şimdiye kadar 29’a ulaştı.

Ambrey, artan saldırılar sebebiyle gemilerin sürüklenme/bekleme ko­numları ve Rus limanlarına yaklaş­ma rotalarındaki değişikliklerin de saldırıların eski sınırın dışına taş­masına yol açtığını; çünkü eski riskli alan içerisinde hedef alınacak daha az gemi bulunduğunu ifade etti.

Risk gemi türlerine de yayılıyor

Şirket ayrıca riskin, Ukrayna’nın Temmuz 2026’da gemilere yönelik başlattığı yoğun harekâtın ilk hedef­leri olan tankerlerin ötesine geçerek dökme yük gemilerini, genel kargo gemilerini, konteyner gemilerini ve ro-ro gemilerini de kapsayacak bi­çimde yayıldığını belirtti.

Ambrey, savaşın ilk yılında tespit edilen 17 patlamamış mühimmat­tan 15’ini deniz mayınları oluşturur­ken, bu yıl saptanan 53 vakadan yal­nızca 2’sinin deniz mayını olduğu­nu; dolayısıyla İHA’lar ile SİDA’ların (insansız deniz araçları) Karade­niz’de baskın tehlike haline geldiğini açıkladı. Listelenen Alan’ın genişle­tilmesi Rusya ve Ukrayna dışındaki kıyıdaş Karadeniz ülkelerinin kara­sularını hariç tutsa da bu muafiyet o suların tamamen güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Ambrey, kıyıdaş karasularının hariç tutulmasının risk yokluğu olarak algılanmama­sı gerektiğini belirterek, Romanya, Bulgaristan ve Türkiye kıyılarının en yüksek patlamamış mühimmat yoğunluğunu kaydetmeye devam et­tiğini ve en az bir tankerin İstanbul Boğazı’nın yaklaşık 11,6 deniz mili kuzeyinde vurulduğunu açıkladı.

Tamer Kıran: Türkiye’nin anlaşma taslağına ilişkin henüz uzlaşma yok

İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO) Başkanı Tamer Kıran, geçen hafta yapılan DTO eylül ayı meclis toplantısında yaptığı konuşmada, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların sektörün öncelikli gündem maddelerinden biri olduğunu söyledi. Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna’ya sivil ve ticari gemilere yönelik saldırıların sona erdirilmesi ve deniz taşımacılığının güvenliğinin sağlanması amacıyla bir anlaşma taslağı sunduğunu belirten Kıran, diplomatik görüşmelerin henüz somut bir sonuç vermediğini söyledi. Taslağın, daha önce tahıl ve gübre taşımacılığı için oluşturulan tahıl koridoruna benzer bir mekanizma öngördüğünü ifade eden Kıran, saldırıları sona erdirecek ortak bir mekanizma üzerinde henüz uzlaşma sağlanamadığını vurguladı. Kıran, Karadeniz’in büyük bölümünün yüksek savaş riski taşıyan bölgeler kapsamına alınmasının bölgeye sefer yapan gemiler üzerindeki mali baskıyı artırdığını belirtti. Gemilerin sigorta kapsamına daha uygun maliyetlerle alınabilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı ve ilgili kuruluşlarla görüşmeler yürüttüklerini aktardı. Armatör ve işletmecilere risk değerlendirmelerini titizlikle yapmaları, kamu kurumlarının uyarılarını yakından takip etmeleri ve seyir planlamalarında azami tedbir göstermeleri çağrısında bulunan Kıran, özellikle stajyer öğrencilerin güvenliğine dikkat çekti. Kıran, “Karadeniz’e gitmesi planlanan gemilere katiyetle stajyer öğrenci alınmamasını sizlerden istirham ediyorum” dedi. Kıran ayrıca, Türk sahipli ve Türk bayraklı gemilere yönelik saldırıların Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS) ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi gündemine taşındığını belirterek, uluslararası kuruluşlar nezdindeki çalışmaların önemine dikkat çekti.