Prof. Dr. Hakan Bektaş: Sepet küçülüyor, yüksek faiz ve enflasyon yeni normal oluyor

YAYINLAMA 26 Eylül 2026 08:56

GÜNCELLEME 26 Eylül 2026 09:01

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ABD Hazinesi'nin tahvil geri alımlarına karşılık tahvil faizlerindeki tırmanışın sürdüğünü belirten Prof. Dr. Hakan Bektaş, ABD 10 yıllık ve 30 yıllık tahvil getirilerindeki yükselişin konut kredi faizlerini %7 seviyesinin üzerine taşıdığına dikkat çekti. Küresel ölçekte tırmanan kamu borç stoku, Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye sorunları ve enerji arz şoklarının yarattığı ikinci tur enflasyonist etkilerin merkez bankalarının faiz indirim süreçlerini zora soktuğunu ifade etti. Geçmiş dönemlerde Avrupa ve ABD'de görülen sıfıra yakın faiz oranlarının geride kaldığını vurgulayan Prof. Dr. Bektaş, küresel ekonominin uzun bir süre daha yüksek enflasyon ve yüksek faiz ortamıyla yaşamak zorunda kalacağını söyledi.

Küresel durgunluğa karşı teknoloji kalkanı

Geleceğe ilişkin belirsizlikler ve korumacı politikalar sürerken, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin ekonomik büyümeyi ayakta tutan ana unsur olduğuna değinen Prof. Dr. Bektaş, ABD GSYH'sinin yaklaşık %3,5'ine ulaşan yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının küresel bir durgunluğu engellediğini kaydetti. Çin tarafında da benzer bir kararlılıkla teknoloji odaklı harcamaların sürdürüldüğünü dile getiren Bektaş, bu büyük yatırımlar büyüme motorunu çalıştırsa da kamu borçlarının döndürülmesi ve enflasyonist baskıların devam etmesi sebebiyle belirsizlik döneminin sürdüğünü belirtti.

Gelir düştükçe gıdanın payı büyüyor

Tüketici fiyat endeksinde açıklanan manşet enflasyonun ortalama bir değeri temsil ettiğini söyleyen Prof. Dr. Bektaş, hanehalklarının harcama yapısına göre hissettiği enflasyonun çok daha yüksek olabildiğine dikkat çekti. Gelir seviyesi düştükçe toplam bütçeden gıdaya ayrılan payın oransal olarak arttığının altını çizen Prof. Dr. Bektaş, gıda, konut ve ulaşım gibi kaçınılmaz harcamaların yüksek enflasyonla birleşmesi sonucu dar ve orta gelirli grupların bütçesinde hareket alanının son derece daraldığını aktardı.

Market sıklığı arttı, sepetteki ürün sayısı düştü

Ipsos hanehalkı tüketim paneli verilerine değinen Prof. Dr. Bektaş, 2026 yılının ilk 7 ayında hızlı tüketim harcamaları %31 artış gösterirken hanehalkının ortalama 150 kez markete giderek alışveriş sıklığını artırdığını bildirdi. Buna karşılık incelenen her 100 sepetin 75'inde yalnızca 1 ila 3 ürün yer aldığını açıklayan Prof. Dr. Bektaş, tüketicilerin harcamalarını günlere böldüğünü ve kampanya takibine yöneldiğini ifade etti. Piyasada market markalı (private label) ürünlerin harcamalar içindeki payının %22'ye ulaştığını ve Google Trends verilerinde indirim arama ilgisinin %20 oranında arttığını belirten Bektaş, tüketicinin artık fiyat-kalite dengesini gözeten temkinli ve seçici bir optimizasyona gittiğini vurguladı.