Varlık barışı hangi dönemleri kapsar, 2026 dönemi için varlık barışından yararlanılabilir mi?

Ana SayfaYazarlarDr. Ekrem ÖncüMaliyeci gözüyle

Dr. Ekrem Öncü [email protected]

Varlık barışı hangi dönemleri kapsar, 2026 dönemi için varlık barışından yararlanılabilir mi?

25 Eylül 2026, 03:27 ---

7582 sayılı Kanunla 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa Geçici 19. madde eklenmiştir. 7582 sayılı Kanun 04.06.2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Kanun metninde bu kanunun hangi dönemleri kapsadığına ilişkin hiçbir düzenleme bulunmamaktadır. Bilindiği gibi matrah artırımı kanunlarında hangi vergi dönemlerinin ve hangi vergi türlerinin kapsandığı açıkça yer almaktadır. Varlık barışı kanununda ise hangi vergi dönemlerinin kapsandığına yer verilmemiştir. Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen Geçici 19. Maddede dönemlerle ilgili sayılabilecek kanuni düzenlemeler ve kanaatimiz aşağıdaki gibidir.

YURT DIŞINDAN VARLIK GETİRME BAKIMINDAN DÖNEMLER

“1) Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir.

(2) Birinci fıkra uyarınca bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekir. Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıkların yurda getirildiği, Gümrük İdaresine yapılacak beyana ilişkin belgeler ile tevsik olunur. Gümrük İdaresi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir.”

Birinci fıkrada 31/7/2027 tarihine kadar kanundan yararlanılabileceği ancak hangi vergi dönemleri için yararlanmanın mümkün olabileceğine yer verilmemiştir. Bilindiği gibi, Vergi Usul Kanununa göre 5 yıllık zaman aşımı vardır. Dolayısı ile 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 dönemleri zaman aşımına henüz uğramadığı için bu kanun kapsamına girecektir. Burada bir tartışma yoktur. Kanun da 04/6/2026 tarihinde yayımlandığı ve yürürlüğe girdiği için bu dönemler bakımından beyan süreleri de aşıldığından 2021-2025 dönemleri kanun kapsamına girecektir.

Buradaki kritik soru 2026 dönemi için de varlık barışından yararlanılıp yararlanılamayacağı meselesidir. Kanunda hangi dönemler için yararlanılabileceği belirlenmediğinden ve kanundan son yararlanma tarihi 31/7/2027 olarak düzenlendiğinden, bu tarih itibari ile 2026 beyan döneminin de geçeceğinden 2026 döneminin kanun kapsamına girmesini engelleyen bir düzenleme bulunmamaktadır.

GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ BAKIMINDAN DÖNEMLER

“(3) Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir. Bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunludur.

(4) Birinci ve üçüncü fıkra kapsamında bildirilen varlıklar 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilir. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açarlar. Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez, sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmez. Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterirler. Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.”

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerince yapılan düzenleme için de yukarıda söylediğimiz şekilde dönemler bakımından özel bir düzenleme yapılmamıştır. Yurt dışından varlık getirecekler için yaptığımız değerlendirme aynen burada da geçerlidir.

GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLAR BAKIMINDAN DÖNEMLER

“(5) Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar, bildirimde bulundukları varlıklarını ikinci fıkrada yer alan sürede Türkiye’ye getirmeleri, yurt içindeki varlıklarını bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırmak suretiyle tevsik etmeleri durumlarında dördüncü fıkrada yer alan şartlar aranmaksızın madde hükümlerinden yararlanırlar.”

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar bakımından da yukarıda ifade ettiğimiz değerlendirmeler aynen geçerlidir. Burada da vergilendirme dönemleri bakımından bir sınırlama bulunmamaktadır.

“(8) Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Şu kadar ki, diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirler bu düzenlemeden etkilenmez. Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmaz. Bulunan matrah farkının, bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması durumunda sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılır. Vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda bildirime konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu madde kapsamında bildirilen tutarlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılır.”

Vergi incelemesi yapılmayacağına dair yukarıda yer verilen düzenlemede de dönemlere yer verilmemiştir. Yani 2026 dönemi için yararlanmayı engelleyen bir düzenleme bulunmamaktadır.

HANGİ DURUMLARDA VERGİ İNCELEMESİNE GİRMEME HAKKINDAN YARARLANILAMAYACAKTIR?

- Yurt dışı varlıklar bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmemesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi

- Ya da gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince bildirildiği halde aynı belirtilen sürede banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması ile bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde vergi incelemesine tabi olmama hakkından yararlanılamaz.

Şartlar ihlal edildiğinde zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunacaktır. Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten sonra bu madde kapsamında yapılan bildirim dolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları sonucunda yapılacak tarhiyatlar için de vergi incelemesine tabi olmama hükmü uygulanmayacaktır. Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsiline engel teşkil etmeyecek ve tahsil edilmiş olan vergiler red ve iade edilmeyecektir.

Dolayısı ile kanundan yaralananlar için şartlara uyulması ve zamanında ödeme yapılması çok önemlidir. Ödeme yapılmayacak ise bu kanun kapsamında başvuru yapılmamalıdır. Aksi türlü hem vergi incelemesine tabi olmama hakkından yararlanılamayacak hem de ödeme yapılmayan tutar vergi dairelerince zorla tahsil edilecektir.

Sonuç olarak, 2026 dönemi için bu kanun kapsamında varlık barışından yararlanılamayacağına ilişkin herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Yararlanılan tutar üzerinden yüzde 5 vergi ödemesi aslında ciro üzerinden yüzde 5 vergi ödemesi yapıldığı gibi algılanabilir. Örneğin, varlık barışından 1.000.000.-TL beyan edilmesi halinde 50.000.-TL vergi ödenecektir. Eğer ki, varlık barışından yararlanacak bir kurumlar vergisi mükellefinin karlılığı yüzde 20 ise (1.000.000 x %20=) 200.000.-TL kar elde edilecektir. 200.000.-TL üzerinden %25 kurumlar vergisi hesaplandığında da ödenecek vergi 50.000.-TL olacaktır. Bu halde de örnekteki gibi 2026 döneminde kayıt dışı bırakılan 1.000.000.-TL üzerinden varlık barışından yararlanıldığında, yüzde 20 karlılık olduğu kabul edilmiş olacaktır.

ETİKETLER :

YAZARIN DİĞER YAZILARITümünü Göster FİNANS HATTI

BANKA HİSSELERİ Hisse Fiyat Değişim(%) Piyasa Değeri AKBNK 70,65 -3,15 367.380.000.000,00 ALBRK 8,37 0,24 20.925.000.000,00 GARAN 129,40 -3,29 543.480.000.000,00 HALKB 45,18 -1,91 324.608.271.937,56 ICBCT 16,24 -4,08 13.966.400.000,00 ISCTR 13,20 -3,23 330.000.000.000,00 SKBNK 5,30 -4,33 13.250.000.000,00 TSKB 10,45 -2,97 29.260.000.000,00 VAKBN 33,76 -1,97 334.761.510.616,48 YKBNK 35,70 -3,20 301.559.730.838,80

Finans Gundem