Petrol, Asya paralarını vurdu

YAYINLAMA 25 Eylül 2026 00:00

GÜNCELLEME 25 Eylül 2026 00:06

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

EVRİM KÜÇÜK

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enerji ithalatçılarının dış ticaret dengelerini bozması, enflasyonist baskıyı artırması ve kamu maliyesini zorlaması, Asya para birimleri üzerinde büyük baskı yaratıyor. MSCI gelişen piyasa para birimleri endeksi dün yüzde 0,4 gerileyerek mayıs ortasından bu yana en büyük günlük düşüşünü kaydetti. Maybank Döviz Stratejisti Fiona Lim, petrol fiyatlarının bölge merkez bankaları açısından Fed ve ABD tahvil getirilerindeki hareketlerden bile daha önemli bir faktör haline gelebileceğine dikkat çekti.

En sert darbe rupah ve rupye

Bölgenin enerji ithalatçısı para birimleri arasında Tayland bahtı, Filipin pesosu ve Hindistan rupisi gün içinde yüzde 0,1 ila yüzde 0,3 arasında değer kaybetti. Endonezya rupisi ise yüzde 0,6’ya varan kayıpla bölgenin en zayıf performansını gösterdi ve dolar karşısında 17.900 seviyesine kadar gerileyerek ağustos başından bu yana en düşük düzeyini gördü.

Para birimi üzerindeki baskıda yakıt sübvansiyonlarının maliyeti, kamu harcamaları ve ekonomi politikalarına ilişkin yatırımcı endişeleri etkili olurken, Endonezya Merkez Bankası çarşamba günü faizleri sabit tuttu. Banka bu yıl faizleri toplam 100 baz puan artırmasına karşın, bundan sonraki süreçte rupiyi desteklemek için yeni faiz artışları yerine piyasa temelli araçlara ağırlık verme sinyali verdi.

Asya para birimlerinin son aylardaki performansı da kırılganlığın boyutunu gösteriyor. Yılbaşından bu yana Endonezya rupisi yüzde 6,81, Hindistan rupisi yüzde 6,27, Filipin pesosu yüzde 6,21 ve Tayland bahtı yüzde 5,77 geriledi. Tayvan doları da yüzde 1,26 değer kaybetti. Buna karşılık Güney Kore wonu yüzde 5,17, Çin yuanı yüzde 4,08 ve Singapur doları yüzde 0,48 değer kazandı. Wonun performansında yapay zekâ bağlantılı sermaye girişleri etkili olurken, Çin yuanı da bölgedeki ayrışan para birimleri arasında yer aldı.

Petrol ile tahvil faizi aynı anda vurdu

Asya para birimleri açısından asıl sorun, petrol şokunun ABD tahvil getirilerindeki yükselişle aynı döneme denk gelmesi. Güçlü ABD imalat verileri Fed’in yeniden faiz artırabileceği beklentilerini güçlendirirken, zayıf geçen ABD Hazine tahvili ihalesi getirilerin tüm vadelerde yükselmesine yol açtı. Dolar da iki ayın zirvesine yakın seyrini korudu.

Yükselen ABD faizleri, yatırımcıların dolar cinsi varlıklara yönelmesini teşvik ederken gelişen Asya para birimlerini baskılıyor.

Petrol, merkez bankalarının hesabını değiştiriyor

Yüksek petrol fiyatlarının kalıcı hale gelmesi, Asya merkez bankalarının önündeki denklemi de zorlaştırıyor. Enerji maliyetleri yükseldikçe enflasyonun yeniden hızlanması faiz indirimleri için alanı daraltırken, para birimlerindeki değer kaybı ithal enflasyon riskini büyütüyor. Özellikle Endonezya, Hindistan, Filipinler ve Tayland gibi enerji ithalatına duyarlı ekonomilerde petrol faturası kur üzerindeki baskıyı artırıyor. Hindistan rupisi için 96 dolar seviyesi son haftalarda kritik eşik olarak izlenirken, petrol fiyatlarının düşmesi geçtiğimiz günlerde rupiyi destekleyen başlıca unsurlardan biri olmuştu. Öte yandan Güney Kore wonu gibi teknoloji ve ihracat döngüsüne daha fazla maruz kalan para birimleri petrol şokundan görece farklı etkilenebiliyor. MUFG stratejisti Lloyd Chan'a göre, teknoloji döngüsüne sınırlı maruziyeti bulunan ve yüksek enerji fiyatlarına daha duyarlı ekonomilerin para birimleri üzerindeki baskı yeniden artabilir.

Bölgede kur değişimi (Yılbaşından bu yana)

• Endonezya rupisi: %-6,81
• Hindistan rupisi: %-6,27
• Filipin pesosu: %-6,21
• Tayland bahtı: %-5,77
• Tayvan doları: %-1,26
• Japon yeni: %-0,79
• Malezya ringgiti: %-0,44
• Singapur doları: %+0,48
• Çin yuanı: %+4,08
• Güney Kore wonu: %+5,17