Anthropic’in yaklaşık 950 Claude ajanı, 21 saat boyunca dev bir DNA veri tabanını taradı. Yapay zekâ 200 binden fazla enzimi inceleyerek CRISPR’ı hatırlatan, işlevi henüz çözülememiş yeni bir biyolojik sistem belirledi.
Murat Ali Oral 24 Eylül 2026 06:57 24 Eylül 2026 07:06 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Anthropic, yapay zekânın bilimsel araştırmadaki rolünü başka bir aşamaya taşıyan ilk laboratuvar sonucunu açıkladı. Şirketin Claude ajanları, yüz binlerce genetik veriyi kendi kararlarıyla eleyerek daha önce tanımlanmamış bir enzim sistemine ulaştı. Keşfin biyolojik işlevi henüz bilinmiyor ancak sistemin bazı özellikleri gen düzenleme teknolojisi CRISPR’ın ilk keşfedildiği yapıları hatırlatıyor.
950 ajan aynı anda işe koyuldu
Anthropic’in çalışması tek bir Claude sohbetinden çok farklı bir yöntemle yürütüldü. Şirket, büyük DNA veri tabanlarını araştırmak üzere yaklaşık 950 Claude ajanını paralel biçimde çalıştırdı.
Ajanlara, ters transkriptaz adı verilen enzimlerin ilginç ve daha önce yeterince incelenmemiş örneklerini bulmaları için genel bir görev verildi. Ardından Claude ajanları veri tabanını taradı, farklı enzim ailelerini karşılaştırdı, literatürü inceledi ve dikkate değer buldukları adayları kendi değerlendirmeleriyle elemeye başladı.
Süreç yaklaşık 21 saat sürdü ve toplam 210 milyon token kullanıldı.
İnsan bilim insanlarının rolü başlangıçtaki araştırma hedefini belirlemek ve daha sonra ortaya çıkan adayları laboratuvarda test etmekle sınırlı kaldı.
200 bin adaydan 20'sine kadar indi
Araştırmanın ölçeği sonuçlardan da görülüyor. Claude ajanları önce 200 binden fazla ters transkriptaz örneğini topladı.
Bunların arasından yaklaşık 3 bin 500 yeni aday sistem belirledi ve daha ayrıntılı inceleme sonunda listeyi 20 güçlü adaya kadar düşürdü.
Anthropic’e göre uzman araştırmacıların benzer kapsamda bir genom taramasını gerçekleştirmesi haftalar, hatta aylar sürebiliyor.
Claude ise yüzlerce ayrı ajanı aynı anda kullanarak araştırmanın büyük bölümünü yaklaşık bir günde tamamladı.
Asıl keşif de bu eleme sırasında geldi. Ajanlardan biri, daha önce bilinen ancak çevresindeki yapıların önemi fark edilmemiş sıra dışı bir enzimin yanında düzenli biçimde tekrar eden DNA dizileri tespit etti.
DNA'daki tekrarlar Claude'un dikkatini çekti
Claude, enzimin çevresindeki ham DNA dizisini incelerken düzenli aralıklarla tekrarlanan bir yapı fark etti.
Ajan daha sonra tekrarların sayısını ve aralarındaki mesafeyi ölçtü, bilinen biyolojik sistemlerle karşılaştırdı ve benzer yapının daha önce bilimsel literatürde tarif edilip edilmediğini araştırdı.
Sonuçta bunun yalnızca sıra dışı bir DNA dizisi olmayabileceği sonucuna vardı ve sistemi insan araştırmacıların değerlendirmesine sundu.
Anthropic bilim insanlarının yaptığı laboratuvar testleri de yapının daha önce tanımlanmamış bir enzim sisteminin parçası olduğuna işaret etti.
Şirket bu sisteme **array-associated reverse transcriptases**, kısa adıyla **ART** adını verdi.
CRISPR'a benziyor ama ne yaptığı bilinmiyor
ART sistemi esas olarak bakterileri enfekte eden virüslerde, yani bakteriyofajlarda bulunuyor. Sistem üç temel bölümden oluşuyor: ters transkriptaz enzimi, yanında yer alan başka bir gen ve düzenli aralıklarla tekrarlanan uzun DNA dizileri.
Araştırmacıların dikkatini çeken nokta, bu tekrarların düzeninin CRISPR sistemlerinde görülen yapılara benzemesi oldu.
CRISPR da ilk keşfedildiğinde bakterilerin DNA'sındaki sıra dışı tekrar dizileri olarak fark edilmiş, yıllar sonra bu sistemin genetik materyali kesmek ve değiştirmek için kullanılabileceği anlaşılmıştı.
Ancak Anthropic’in bulduğu ART sisteminin CRISPR olduğu ya da gen düzenlemede kullanılabileceği henüz söylenemiyor. Sisteminin temel biyolojik görevi bile şu aşamada bilinmiyor.
İlk deneyler yalnızca ART içindeki tekrar dizilerinden kısa RNA parçalarının üretildiğini gösteriyor. Bunun ne işe yaradığı ise yeni çalışmalarla araştırılacak.
Keşfin büyüklüğünü bilim dünyası belirleyecek
Anthropic sonucu önemli bir yapay zekâ destekli bilimsel keşif olarak sunarken, bulgunun gerçek bilimsel öneminin bağımsız araştırmalarla ortaya çıkması gerekiyor.
CRISPR araştırmalarının öncü isimlerinden MIT ve Broad Institute profesörü Feng Zhang da ön baskıyı inceledikten sonra ters transkriptazlarla bağlantılı RNA tekrarlarının dikkat çekici olduğunu ve daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini belirtti.
Ayrıca keşifte yer alan enzimin kendisi tamamen yeni değil. Daha önceki bilimsel çalışmalarda bu ters transkriptaz tespit edilmişti. Claude’un fark ettiği yeni unsur, enzimin yanındaki DNA tekrarları ve ek proteinle birlikte oluşturduğu daha geniş sistem oldu.
Bu nedenle çalışmanın en dikkat çekici taraflarından biri yalnızca bulunan biyolojik yapı değil, yapay zekânın milyarlarca genetik veri arasından insan araştırmacının dikkatinden kaçabilecek bir modeli kendi başına seçebilmiş olması.
Laboratuvar deneylerini hâlâ insanlar yapıyor
Anthropic, çalışmanın yapay zekânın tek başına laboratuvar işletmesi anlamına gelmediğinin de altını çiziyor.
Claude DNA veri tabanlarını tarıyor, bilimsel yayınları okuyor, aday sistemleri seçiyor ve hipotezler üretiyor. Ancak fiziksel laboratuvar deneylerinin tamamı insan bilim insanları tarafından gerçekleştiriliyor.
Şirketin San Francisco Körfez Bölgesi'nde kurduğu moleküler biyoloji laboratuvarı düşük biyogüvenlik seviyelerindeki çalışmalarla faaliyet gösteriyor ve insanlarda hastalık oluşturabilen patojenlerle çalışmıyor.
Anthropic şimdi ART sisteminin gerçekte ne yaptığını çözmeye çalışıyor. Eğer sistemin programlanabilir bir biyolojik mekanizmaya sahip olduğu ortaya çıkarsa bulgu, yapay zekânın yalnızca mevcut bilimsel bilgiyi özetleyen bir araç olmaktan çıkıp yeni araştırma alanlarının keşfinde doğrudan rol üstlenebileceğinin daha güçlü örneklerinden biri olabilir.
Kaynak: HABER MERKEZİ
teknoloji
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.