Reel sektörde teminat baskısı yoğunlaşıyor

YAYINLAMA 23 Eylül 2026 00:00

GÜNCELLEME 23 Eylül 2026 00:04

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ŞEBNEM TURHAN

Yatırım fonu krizi Borsa İstanbul şirketlerini negatif etkilemeye devam ediyor. Borsada yeni haftaya 134 şirket tabanla başlarken dün de 60’ın üzerinde şirket taban serisini sürdürdü. Borsada işlem gören şirketlerin yarısından fazlası ise negatif fiyatlandı. Sahip oldukları kendi şirket veya başka şirket hisselerini teminat göstererek kredi kullanan reel sektör ise bankalardan geri ve teminat tamamlama çağrılarıyla boğuşuyor. EKONOMİ’ye bilgi veren kaynaklar hisselerdeki düşüşün teminatların değerini azaltması nedeniyle reel sektörün hisselerde satış baskısı yaşadığını bunun çok daha büyük çaplı bir soruna neden olabileceğini vurguladı.

TVF’nin alımları BİST30’da yoğunlaşıyor

Sermaye Piyasası Kurulu başta olmak üzere yatırım fonlarına yönelik geçen hafta zirveye ulaşan likidite krizi sonrasında atılan adımlara rağmen borsa üzerindeki baskılar giderilebilmiş değil. Sadece yatırım fonlarında yoğunlukla yer alan şirket hisseleri değil genele yayılan bir satış eğilimi günlerdir sürüyor. Türkiye Varlık Fonu Ziraat Portföy üzerinden haftanın ilk işlem günü 22 milyar liranın üzerinde alımla tarihi bir rekora imza atsa da alımları banka ve BİST30 hisselerinde yoğunlaşıyor. Ve diğer hisse senetlerindeki negatif seyre bir etkisi olmuyor. Reel sektör kaynaklarının EKONOMİ’ye verdiği bilgiye göre çok daha büyük bir zorluk yaşanmaya başladı.

Kaynaklar, bankalardan kredi kullanırken teminat gösterdikleri hisse senetlerindeki değer kaybı nedeniyle sıkıntı yaşadıklarını vurgularken bankaların teminat tamamlama ve yenileme çağrılarının ise bu sıkıntıları büyüttüğüne dikkat çekti. Taahhütleri yerine getirmek için kredi kullanan şirketlerin ya kendi hisselerini ya da ellerindeki hisse senetlerini fiyata bakmaksızın satmak zorunda kaldığına işaret eden reel sektör kaynakları Türkiye Varlık Fonu’nun alımlarının da banka ve BİST30 şirketleriyle sınırlı kalmasını eleştirdi. Bir an önce reel sektöre bu konuda bir tedbir açıklanmasının şart olduğunu vurgulayan kaynaklar aksi takdirde bir iki gün içinde bu sorunun çok daha büyük bir krize dönüşebileceği uyarısı yaptı.

Teminat sorunu daha uzun sürecek

Bankacılık sektörü kaynakları da TVF devreye girip borsada alım yapsa da bunun büyük şirketlerde yoğunlaştığını hatta TVF destek atmasa BİST100’de günlük düşüşün yüzde 4-5’i bulabileceğini dile getirdi. Kaynaklar birçok reel sektör şirketinin ya kendi hissesini ya da sahip olduğu hisseyi teminat göstererek kredi kullandığını hatta para piyasası fonlarında da yüklü miktarlarda parası olduğunu dile getirdi.

Türkiye’nin dev şirketlerini teminat göstermiş olsa da borsada yaşanan düşüş trendi nedeniyle bankaların hem teminat tamamlama hem de teminat değiştirme çağrısı yaptığına dikkat çeken bankacılık sektörü kaynağı reel sektörün bu teminatlar yerine koyacak bir varlığı olmadığı için dönüp borsada fiyata bakmaksızın satış yaptığını vurguladı. Bu teminat kaynaklı satışın yatırım fonu likidite krizinden daha uzun süreceğine işaret eden bankacılık sektörü kaynağı SPK’nın bu gelişmeyi okuyamadığını sadece fonlara odaklandığını söyledi. Bankacılık sektörü kaynağı teminat tarafından çok daha büyük bir baskı geldiğine de dikkat çekti.