Belirsizlik, panik satış getirdi

YAYINLAMA 22 Eylül 2026 00:00

GÜNCELLEME 22 Eylül 2026 00:24

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ŞEBNEM TURHAN

Yatırım fonlarında yaşanan krizin etkisi Borsa İstanbul’u sarsmaya, en düşük riskli para piyasası fonlarından nakit çıkışını artırmaya devam ediyor. Her ne kadar başta Sermaye Piyasası Kurulu olmak üzere regülatörler krizin en sıcak konusu likidite krizini aşmak ve sorunlu fonlarda tasfiyeyi başlatmak için harekete geçse de yatırımcılara ödemelerin nasıl olacağına ilişkin süren belirsizlik ve soru işaretleri paniği artırıyor.

Fonlarla ilgili soruşturmaya yeni kurumların eklenmesi ve genişlemesi ayrıca takip ediliyor. Bunun yanı sıra piyasa uzmanlarının borsada işlem gören şirketlere bu krizin bulaşmasını önlenmesi için daha etkili adım beklentileri büyürken dün gün içinde BİST100 yüzde 2’nin üzerinde düştü, 134 hisse taban görürken tasfiye kararı verilen fonlarda yoğun yer alan şirketlerin taban serileri devam etti.

PPF’lerden 313.7 milyar TL çıktı

Geçen haftayı fon krizinin sıcak etkisiyle yüzde 8,18 kayıpla tamamlayan BİST100 endeksi yeni haftaya da düşüşle başladı. Borsa İstanbul’da işlem gören 607 hissenin sadece 21 tanesi dün pozitif bir performans sergilerden 134 şirket taban gördü, 140 hisse açılışta yüzde 5 ve üzeri kayıp yaşadı. BİST100 endeksi gün içinde 13 bin seviyesinin altına gerileyerek Mart 2025’ten bu yana en düşük seviyeye indi. Halka arz endeksinde gün içi kayıplar yüzde 8'in üzerine çıkarken finansal kiralama faktöring endeksi yüzde 9,6 düşüşe imza attı.

Borsada kayıpların yanı sıra en düşük riskli yatırım fonu olan para piyasası fonlarından çıkışlar da hızlandı. TEFAS verilerine göre geçen hafta para piyasası fonlarını 313 milyar 717,8 milyon lira terk etti. Dünkü döviz kuru üzerinden kabaca bir hesapla 1 haftada 2.7 milyar dolar PPF’lerden çıktı. Satışlar sadece işleme kapatılan veya tasfiye kararı alınan fonlarda yoğunlaşmadı dev bankaların para piyasası fonlarında da sert satış gözlendi. Para piyasası fonlarından 1 haftada çıkan yatırımcı sayısı da 54 bini aştı. Halen para piyasası fonlarında 3.96 milyonun üzerinde yatırımcı bulunuyor.

Soruşturma her gün genişliyor

EKONOMİ’ye konuşan SPK’ya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre hafta sonu hem kurum hem de görevlendirilen portföy yönetim şirketleri aralıksız çalıştı. SPK hatırlanacağı gibi geçen hafta büyüklüğü 20 milyar doları aşan 131 fonun tasfiyesine karar verdi ve bunun için de 3 ay süre belirledi. Ancak dün sabah SPK yaptığı açıklama ile bu süreyi 6 aya çıkardı. Fon soruşturması kapsamında gözaltılar ve malvarlığı dondurma kararları dün yine devam etti. Ayrıca yeni şirketler de soruşturma kapsamına alındı. Katılımevim’de piyasa dolandırıcılığı gerçekleştirildiği tespit edilirken bu kapsamda 25 kişi hakkında adli işlemler başlatıldı. Pusula Portföy, Pusula Yatırım, Tera Yatırım, Tera Portföy, Hedef Holding, Hedef Portföy, Bulls Yatırım, Bulls Portföy ve Ufuk Yatırım ile bağlantılı yönetici ve yetkililerin para ve malvarlığı hareketleri donduruldu. MASAK’tan soruşturma kapsamındaki yöneticilerin 2024’ten bu yana hesap ve yurtdışı transferlerine ilişkin rapor istendi.

Soru işaretleri büyüyor

Bu gelişmeler ve artan belirsizlik hem yatırım fonları hem de borsayı negatif etkiliyor. Piyasa uzmanlarının verdiği bilgiye göre tasfiye kararı alınan 131 fonun yanı sıra işleme kapatılan fonlarla ilgili bir adım atılmaması da sorunları büyütüyor. Uzmanlar panik satışları olmasın diye böyle bir hamle yapılmış olabileceğini ancak işlem yapamayan yatırımcının paniğinin daha da arttığı görüşünde. Yine EKONOMİ’ye konuşan SPK’ya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre henüz portföy hesaplamaları yapılamadı. Ayrıca portföylerdeki yoğun bulunan hisselerdeki taban seviye durmuyor.

Daha sert önlem beklentisi

Piyasa uzmanlarının verdiği bilgiye göre hem SPK’nın tasfiye ve işleme kapattığı 7 kurumda fon sahibi olan yatırımcı hem de borsa ile diğer fon yatırımcıları tüm bu belirsizlik ve soru işaretleri gölgesinde hareket ediyor. Uzmanlar fon kriziyle birlikte ilk etapta yapılan satışların piyasa üzerinde baskı oluşturduğunu bunların piyasa üzerindeki etkisinin azaltılabilmesi için yeni adımlar atılması gerektiğini vurguluyor. Borsada devam eden satış dalgasının yeni mağdurlar oluşturmaması için de hızlı hareket edilmesi gerektiğini dile getiren uzmanlar güven kaybının giderilmesi için de adım bekliyor.

Diğer hisseler sabit kalırsa 18 hissedeki taban serisi nasıl etkiler?

Marbaş Menkul Değerler "BİST100'deki diğer hisseler sabitken fon krizi başladığından bu yana taban serisi süren 18 hissede fiyatlama böyle devam ederse ne olabilir" senaryosuna dayanan bir olasılık analizi yayımladı. Kurumun analizine göre bu 18 hisse BİST100'ün ağırlığının yüzde 9,19'unu oluşturuyor ki bunun tek başına 4.02 puanı Destek Finans Faktoring'e ait. Bu hisseler günlerdir taban gidiyor ve seri 10 iş günü daha aynı şekilde devam eder ve diğer 83 hisse yerinde sayarsa hipoteziyle Marbaş uzmanları endeksin her gün ne kadar eriyeceğini hesapladı. Analize göre, ilk gün 122 puanlık bir kayıpla endeks 13 bin 284'ten 13 bin 162'ye iniyor; ancak burada kilit nokta şu; bu hisseler düştükçe endeks içindeki ağırlıkları da küçülüyor, dolayısıyla aynı taban hareketinin endekse yaptığı baskı her gün azalıyor. Beşinci güne gelindiğinde günlük katkı 80 puana, onuncu günde ise 47 puana kadar iniyor. Toplamda 10 günde kümülatif etki -795 puan oluyor ve diğer hisseler sabit kalırsa BIST1OO0 13 bin 284'ten 12 bin 489'a, yani yaklaşık yüzde 6'lık bir kayıpla geriliyor. Kümülatif düşüşün neredeyse tamamı ilk beş günde birikiyor; sonraki günler giderek sönümlenen bir etki yaratıyor. Tabloyu hisse bazında okuduğumuzda yükün büyük kısmını tek bir isim çekiyor: Destek Finans Faktoring'의 katkısı tek başına -348 puan ve toplam negatif etkinin yüzde 44'ü; onu Katılımevim, Işıklar Enerji Yatırım Holding, Ral Yatırım Holding ve Kuyaş izliyor, bu beş hisse birlikte düşüşün yaklaşık yüzde 85'ini açıklıyor.

Tasfiye planlanan fonlar için havuz oluşturulabilir mi?

Bloomberg dün yaptığı haberde SPK yetkililerine dayandırarak tasfiyesine karar verilen 131 fonun varlıklarından ortak bir havuz oluşturulmanın değerlendirildiğini belirtti. Haberde, SPK yetkilisi, ekonomi yönetiminin havuzu hangi kurumun yöneteceğini hâlâ tartıştığını kaydederken planların henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve değişebileceğini dile getirdi. Habere göre yetkili ayrıca hükümetin, nitelikli yatırımcılar için varlık alt sınırını mevcut 10 milyon liralık seviyenin üzerine çıkarmayı düşündüğünü vurguladı. EKONOMİ'ye bilgi veren kaynaklar varlıkların bir havuzda toplanması için SPK mevzuat değişikliği gerekebileceğini ifade etti.