Yapay zekâda “yavaşlama” krizi büyüyor: OpenAI, Anthropic, Google ve xAI'ya dava

YAYIN TARİHİ, 21 Eylül 2026 08:15

• ABD'de OpenAI, Anthropic, Google ve xAI hakkında, yapay zeka geliştirme hızını koordineli biçimde yavaşlatmak suretiyle antitröst yasalarını ihlal ettikleri iddiasıyla toplu dava açıldı.

Fotoğraf: iStock

Anthropic, OpenAI, SpaceXAI ve Google hakkında, yapay zeka geliştirme hızını koordineli biçimde yavaşlatmak üzere yasa dışı bir anlaşma yaptıkları iddiasıyla ABD'de dava açıldı.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

Cuma günü ABD Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi'nde açılan davada, önde gelen yapay zeka şirketlerinin geliştirme faaliyetlerini yavaşlatma konusunda koordinasyon sağlayarak antitröst yasalarını ihlal ettiği öne sürüldü. Davacılar, böyle bir uygulamanın ücretli yapay zeka aboneliklerinden tüketicilerin elde ettiği değeri azaltacağını savundu.

12 Eylül'deki açıklamalar davanın merkezinde

Dava dilekçesine göre şirketler arasındaki koordinasyon büyük ölçüde 12 Eylül'de şekillendi. Anthropic CEO'su Dario Amodei, o gün yayımladığı yazıda güvenlik önlemlerini güçlendirmek amacıyla yapay zekadaki ilerlemenin yavaşlatılması konusunda sektör genelinde iş birliği çağrısında bulundu.

Aynı gün OpenAI CEO'su Sam Altman, SpaceXAI CEO'su Elon Musk ve Google DeepMind Kurucu Ortağı ve Başkanı Demis Hassabis'in Amodei'nin önerilerine kamuoyu önünde destek verdiği belirtildi.

Davacılar, koordinasyonun aylar önce oluşmaya başladığını da ileri sürdü. Temmuz 2026'da önde gelen yapay zeka laboratuvarlarından üst düzey çalışanların imzaladığı bir açıklamada, şirketlerin gelişimi tek taraflı olarak yavaşlatmaması yönünde "yoğun rekabet baskısı" bulunduğunun ifade edildiği ve hükümetten otomatik yapay zeka geliştirme hızını küresel çapta azaltacak bir süreci desteklemesinin istendiği hatırlatıldı.

Ücretli aboneler adına toplu dava talebi

Davayı ChatGPT, Claude, Grok veya Gemini için ücretli aboneliği bulunan dört kişi adına hareket eden avukatlar açtı. Davacılar, bu hizmetlerin diğer ücretli abonelerini de kapsayacak ülke çapında toplu dava statüsü talep ediyor.

Davacılar, şirketlerin güvenlik gerekçesiyle kendi yapay zeka geliştirme hızlarını bireysel olarak azaltmasına itiraz etmediklerini, ancak rakip şirketlerin ortak hareket ederek "bireysel sorumluluk yerine kolektif kısıtlama" getirmesinin antitröst yasalarını ihlal ettiğini savundu.

Davacıların baş avukatı Nick Rowley, yapay zeka güvenliği ve protokollerinin dünyanın en güçlü kar amaçlı teknoloji şirketleri arasındaki özel anlaşmalarla kontrol edilmemesi gerektiğini söyledi.

Şirketlerden henüz açıklama gelmedi

Anthropic, OpenAI, Google ve SpaceXAI temsilcileri cumartesi günü yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

Amodei, daha önceki yazısında şirketler arası güvenlik görüşmelerinin antitröst sorunları doğurabileceğini kabul etmiş ve ABD hükümetinin bu görüşmelere aracılık etmesinin veya belirli güvenlik görüşmeleri için dar kapsamlı bir muafiyet sağlamasının yararlı olacağını belirtmişti.

Altman ise OpenAI'ın tutarlı güvenlik gereklilikleri belirleyecek federal bir çerçeve fikrini desteklediğini, ancak bu yönde çalışmaya başlamak için antitröst muafiyeti veya yeni bir yasa beklenmesi gerektiğine inanmadıklarını söylemişti.

POPÜLER HABERLER

Fon soruşturmasında yeni gelişme: Kripto ve yurt dışı transferler mercek altında

Borsa İstanbul haftayı kayıpla kapattı! 10 hisse %37’nin üzerinde değer kaybetti

Bu hafta hangi fon kazandırdı, hangisi yüzde 84,13 kaybettirdi?

Converse'ten özür: "Ku Klux Klan" çağrıştıran reklam geri çekildi

Bu hafta 7 hissede tedbirler sona eriyor: İşte yasakların kalkacağı hisseler