YAYIN TARİHİ, 20 Eylül 2026 12:19 GÜNCELLEME, 20 Eylül 2026 12:30
- ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Donald Trump ile Xi Jinping arasında Washington’da yapılacak zirve öncesinde yapay zeka, gümrük vergileri ve kritik mineraller başta olmak üzere ticaret başlıklarında olası anlaşmaları görüşmek üzere bir araya geliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında bu hafta Washington’da yapılması planlanan zirve öncesinde bir araya geliyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + EkleABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’in de katılacağı görüşmelerde yapay zeka, gümrük vergileri ve kritik mineraller konusunda potansiyel anlaşmaların ele alınması bekleniyor.
Toplantıların, JP Morgan Chase’in Manhattan’daki genel merkezinde yerel saatle yaklaşık 10.30’da (TSİ17:30) başlaması ve gün boyunca sürmesi bekleniyor.
Görüşmelerin öne çıkan başlıkları arasında 10 Kasım’da sona ermesi beklenen ABD-Çin ticaret ateşkesinin durumu, Çin’den gelen nadir toprak mıknatısları ve kritik minerallerin akışı ile yapay zeka alanında uygulanabilecek güvenlik önlemleri bulunuyor.
ABD’li yetkililer, Çin’den gelen nadir toprak mıknatısları ve kritik minerallerin akışının yetersiz olduğunu belirtiyor. Yapay zeka tarafında ise yapay zeka modellerini içeren önemli güvenlik ihlallerine ilişkin raporların ardından yeni güvenlik önlemleri gündeme geliyor.
Analistlere göre görüşmelerden çıkabilecek sonuçlar arasında Washington ve Pekin’in, küresel ekonomi açısından önem taşıyan ticari ilişkide gerilimi artırmaktan kaçındıklarını göstermek amacıyla sınırlı adımlar üzerinde anlaşması bulunuyor.
Uzun yıllardır Çin ticareti analisti ve Ashton Intelligence'ın kurucusu Anna Ashton, başkanlık zirvesinin yaklaşması nedeniyle bazı somut sonuçların ortaya çıkmasını beklediğini ancak bir atılımın eşiğinde olunduğunu düşünmediğini söyledi. Ashton, her iki taraf açısından genel olarak en iyi beklentinin mevcut durumun korunması olduğunu belirtti.
He, Bessent ve Greer'in Trump ile Xi için çözmesi gereken konuların bir bölümü, iki liderin mayıs ayında Pekin'de gerçekleştirdiği görüşmeden kalan meselelerden oluşuyor.
Bu başlıklar arasında her iki tarafın stratejik olmayan mallara uygulanan gümrük vergilerini düşürme çabası ile Çin'in ABD tarım ürünleri alımlarını yıllık 17 milyar dolar artırma ve 200'den fazla Boeing uçağı satın alma taahhütleri bulunuyor.
16 aylık görüşme trafiği
Bessent, He ve Greer arasındaki görüşme, son 16 ayda üç yetkilinin Trump ve Xi için potansiyel anlaşmalar hazırlamak üzere Avrupa ve Asya'daki şehirlerde bir araya geldiği sürecin devamı niteliğinde.
Bu görüşmeler kapsamında, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Çin mallarına uygulanan ABD gümrük vergilerinin yaklaşık yüzde 20 ile sınırlandırılmasını ve karşılıklı misillemeler sonucunda her iki tarafta da üç haneli seviyelere ulaşan vergi artışlarının önlenmesini sağlayan Kasım 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde varılan ateşkes de yer alıyor.
ABD Yüksek Mahkemesi daha sonra, ulusal acil durum yasası kapsamında yürürlüğe konulan ve fentanil kaçakçılığıyla ilgili vergileri de içeren Trump'ın gümrük vergilerini iptal etti.
Trump yönetimi ise zorunlu çalıştırma iddiaları nedeniyle Çin mallarına uygulanan yüzde 12,5'lik gümrük vergisini yeniden yürürlüğe koymak da dahil olmak üzere yeni yetkiler kapsamında bu alanları yeniden düzenliyor.
Yönetim ayrıca Çin'de yaygın olduğunu belirttiği aşırı sanayi kapasitesini sınırlamayı amaçlayan ayrı bir gümrük vergisi soruşturmasını da sonuçlandırma aşamasında bulunuyor.
Ticaret ateşkesi kapsamında Çin, ABD'ye ve küresel kullanıcılara kritik minerallerin akışını yeniden başlatma sözü vermişti. Ancak üst düzey bir ABD yetkilisi cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Çin'in bu konudaki performansının beklentilerin altında kaldığını ve konunun Trump-Xi zirvesi öncesinde görüşüleceğini söyledi.
Yapay zeka görüşmeleri
Bessent ile He arasındaki görüşmelerde yapay zeka başlığının da ele alınması bekleniyor. ABD ve Çin, gelişmiş yapay zeka araçlarının geliştirilmesi ve teknolojinin küresel ölçekte benimsenmesinde öne çıkan iki ülke konumunda bulunuyor.
Nadir toprak elementleri ise yapay zekayı destekleyen gelişmiş yarı iletken teknolojisinin üretiminde önemli bir rol oynuyor.
Bessent cuma günü yaptığı açıklamada, görüşmelerin hem açık ağırlıklı hem de kapalı ağırlıklı modelleri kapsamasını beklediğini söyledi.
Açık ağırlıklı modeller, kullanıcıların belirli görevler için indirebildiği ve üzerinde ince ayar yapabildiği, temel unsurları kamuya açık yapay zeka sistemlerinden oluşuyor.
Çin yapımı açık ağırlıklı modeller, Anthropic, OpenAI ve diğer ABD şirketleri tarafından geliştirilen kapalı ağırlıklı yapay zeka araçlarına kıyasla daha düşük maliyetli olabildikleri için ABD şirketleri arasında giderek daha fazla kullanılıyor.
Bessent, ABD'nin yapay zeka alanındaki liderliğini sürdürdüğünü belirterek, ortak risklerden kaçınmak ve iki sistemin birbirinden ayrışmasını önlemek konusunda görüşmelere açık olduklarını söyledi.
Bessent ayrıca ABD ve Çin'in güçlü yapay zeka modellerinin kötü niyetli devlet dışı aktörlerin eline geçmesini önlemeyi amaçlayan yapay zeka koruma önlemleri konusunda anlaşmaya varmaları çağrısında bulundu.
Tarifeler ve yatırımlar da gündemde
ABD ve Çin, mayıs ayında “Ticaret Kurulu” adı verilen bir mekanizma kapsamında stratejik olmayan mallara uygulanan gümrük vergilerini azaltmak üzere görüşmelere başlama konusunda anlaşmıştı. Benzer bir forumun belirli yatırım konularını ele alması da planlanmıştı.
Trump yönetimi, ABD şirketlerinin Çin'deki bazı sektörlere yatırım yapmasına yönelik kısıtlamaları sıkılaştırırken, Reuters'ın cuma günü aktardığına göre ABD ilaç şirketlerinin gelecek vadeden Çin ilaçlarına yatırım yapmasına ve bu ilaçlar için lisans anlaşmaları yapmasına izin verecek kurallar üzerinde çalışıyor.
Çin Ticaret Bakanlığı da cumartesi günü yaptığı açıklamada, zirve öncesinde ekonomik ve ticari istişarelere katılmak üzere Çinli şirketlerden oluşan bir heyete başkanlık edeceğini duyurdu.
İş dünyası heyeti, Trump'ın mayıs ayında Pekin'e götürdüğü ABD'li CEO'lardan oluşan grubun ardından gündeme geldi. Bu adım, Trump'ın Çinli otomobil üreticilerinin ABD'de fabrika kurmasına açık olduğunu söylediği dönemde duyuruldu.
ABD otomotiv sektörü grupları ise cuma günü Trump'a, ulusal güvenlik gerekçesiyle Çin araçlarının ABD'deki satışlarına yönelik fiili yasağın sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Kaynak: Reuters POPÜLER HABERLERBorsa İstanbul haftayı kayıpla kapattı! 10 hisse %37’nin üzerinde değer kaybetti
Halka açık şirkete kayyum atandı: Borsa şirketinde yönetim değişti
Bu hafta hangi fon kazandırdı, hangisi yüzde 84,13 kaybettirdi?
Bilanço belli oldu: "TCMB çarşamba günü 5 milyar dolar döviz sattı"
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.