İran'dan Fed'e olay yaratan faiz göndermesi: Taylor kuralını Hürmüz için yeniden yazdı

YAYIN TARİHİ, 18 Eylül 2026 17:38 GÜNCELLEME, 18 Eylül 2026 17:42

• İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Fed’in 25 baz puanlık faiz artışını Hürmüz Boğazı üzerinden eleştirdi.
• Kalibaf, Taylor kuralını yeniden yorumlayarak denkleme Hürmüz ve Bab el-Mendeb’i ekledi ve faiz artışlarının fiziksel enerji arzındaki kesintileri çözemeyeceğini savundu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasını Hürmüz Boğazı üzerinden eleştirdi.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

Kalibaf, merkez bankalarının faiz kararlarını değerlendirmede kullanılan Taylor kuralını yeniden yorumlayarak denkleme Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mendeb’deki gelişmeleri ekledi.

Kalibaf, X hesabından yaptığı paylaşımda "Straits Taylor Rule" adını verdiği bir denklem yayımladı. Paylaşım, Fed'in faiz kararından saatler önce geldi.

Kalibaf, 25 baz puanlık faiz artışının Hürmüz Boğazı'ndaki arz ve taşımacılık sorunlarını çözemeyeceğini savundu. "Bir faiz artışı Hürmüz Boğazı'nı açabilir mi ya da tek bir varil petrol üretebilir mi?" mesajıyla para politikasının fiziksel enerji arzındaki kesintileri doğrudan gideremeyeceğine işaret etti.

Taylor kuralına Hürmüz ve Bab el-Mendeb eklendi

Ekonomist John Taylor tarafından geliştirilen Taylor kuralı, merkez bankalarının faiz oranlarını belirlerken enflasyon ve ekonomik aktivite gibi göstergeleri dikkate alan bir referans çerçeve olarak kullanılıyor.

Kalibaf ise bu formüle Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mendeb’e ilişkin değişkenleri ekledi. Böylece enerji arzındaki fiziksel kesintilerin ve deniz taşımacılığı riskinin enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Paylaşımındaki "You can't 25bp a chokepoint" ifadesiyle de Fed’in 25 baz puanlık faiz artışının stratejik bir deniz geçişindeki arz sorununu ortadan kaldıramayacağını savundu.

Fed faizi 25 baz puan artırdı

Fed, politika faizini 25 baz puan artırarak federal fonlama faiz aralığını yüzde 3,75-4 seviyesine yükseltti. Söz konusu artış, 2023'ten bu yana Fed'in gerçekleştirdiği ilk faiz artırımı oldu.

Kalibaf’ın paylaşımının temel mesajı ise faiz politikasının enerji arzındaki fiziksel kesintileri doğrudan çözemeyeceği yönünde oldu.

Hürmüz'de gemi trafiği sert geriledi

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, bölgede devam eden çatışmalar nedeniyle son haftalarda belirgin biçimde geriledi.

Reuters'ın Kpler verilerine dayandırdığı bilgilere göre 16 Eylül'de Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 4 gemi geçti. Bu sayı, 10 günlük ortalama olan 18 geminin oldukça altında kaldı. Bab el-Mendeb'de ise aynı gün 22 gemi geçişi kaydedildi.

18 Eylül tarihli son Kpler verilerinde ise Hürmüz'den bir önceki gün 6 olan ticari gemi geçişlerinin 4'e gerilediği, Bab el-Mendeb’de ise 23 geminin geçiş yaptığı bildirildi.

Para politikası ve arz şoku ayrımı

Kalibaf’ın paylaşımı, merkez bankalarının faiz politikası ile jeopolitik kaynaklı arz şokları arasındaki ayrıma dikkat çekiyor.

Faiz artışları talebi ve enflasyonist baskıları etkilemek için kullanılan bir para politikası aracı olurken, Hürmüz ve Bab el-Mendeb gibi kritik deniz geçişlerindeki fiziksel kesintilerin petrol ve enerji arzı üzerindeki etkisini doğrudan ortadan kaldırmıyor.

Bu nedenle Kalibaf, Taylor kuralını değiştirerek enerji taşımacılığındaki jeopolitik riskleri denklemin içine taşıyan satirik bir yaklaşım ortaya koydu.

POPÜLER HABERLER

SPK'dan 7 portföy yönetim şirketinin toplam 130 fonuna tasfiye kararı

Merkez Bankası'ndan likidite koşullarına yönelik yeni adımlar

Katılımevim'den KAP'a kritik açıklama: Yönetim kurulunda değişiklik yok

Emlak Katılım, Katılımevim ve Birevim'i satın almak için görüşmelere başladı

BDDK, bankaların hisse geri alımlarına kolaylık getirdi