Orta Doğu'daki arz kesintileri Brent petrolü yeniden üç haneli seviyelere taşırken ABD'de benzin ve motorin fiyatları hızla yükseldi. Enerji maliyetlerindeki artış enflasyonu körüklerken Fed'in para politikası ve yaklaşan ara seçimler üzerindeki baskıyı da artırdı.
18 Eylül 2026 11:17 18 Eylül 2026 11:43 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Orta Doğu'da yaşanan arz kesintilerinin etkisiyle 100 doların üzerine yükselen Brent petrol, ABD'de akaryakıt maliyetlerini yukarı çekerken enflasyon üzerindeki baskıyı da artırıyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, para politikası ve ekonomi gündeminde daha fazla öne çıkıyor.
Petrol fiyatlarının yeniden üç haneli seviyelere ulaşmasında Hürmüz Boğazı'nda tırmanan gerilimin yanı sıra Suudi Arabistan kaynaklı arz kesintileri de etkili oldu.
Hürmüz'deki gerilim petrolü 100 doların üzerine taşıdı
ABD'nin 5 İran petrol tankerini hedef almasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, 9 Eylül'de Hürmüz Boğazı'nda 2 ABD gemisi ile 8 tankere saldırdığını açıkladı. Suudi Arabistan'daki enerji tesislerine yönelik saldırıların da etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı aynı gün yüzde 3'ün üzerinde yükselerek 22 Mayıs'tan bu yana ilk kez 100 dolar seviyesini aştı.
Küresel petrol piyasasında yaşanan arz daralması, Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'na alternatif güzergahı olan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nın saldırılar sonrasında devre dışı kalmasıyla daha da belirginleşti.
Bazı rafinerilere yapılacak yüklemelerde gecikme yaşanacağının bildirilmesinin ardından Brent petrolün varil fiyatındaki yükseliş yüzde 6'yı aşarken fiyat 107,63 dolara ulaştı.
Avrupa'ya bazı sevkiyatlar iptal edildi
Arzdaki kesintinin fiili petrol sevkiyatlarını etkilemeye başlaması da fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı güçlendirdi. Piyasa kaynaklarına göre, salı günü Avrupa'ya eylül ayında gerçekleştirilmesi planlanan bazı petrol sevkiyatları iptal edildi.
Boru hattındaki kesintinin uzun sürmesi durumunda küresel petrol arzının yüzde 4'e varan bölümünün risk altına girebileceği belirtiliyor.
Petrol piyasasındaki arz sıkışıklığı fiyatları yükseltirken, maliyetlerin akaryakıt fiyatlarına yansıması ABD'deki tüketiciler üzerindeki yükü artırıyor. Bu durum enflasyon ve para politikası kanalıyla Amerikan ekonomisindeki dengeleri de etkiliyor.
Benzin yüzde 38,7 pahalandı
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD genelinde benzinin ortalama galon fiyatı 17 Eylül itibarıyla 4,44 dolara çıktı. Benzin fiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 38,7 yükseldi.
Motorinin ortalama galon fiyatı ise geçen yıl aynı dönemde kaydedilen 3,70 dolardan 6,40 dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı.
Akaryakıt maliyetlerindeki artış, enflasyon üzerinde enerji kaynaklı baskının da güçlenmesine neden oluyor. ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 yükselirken, benzin fiyatlarındaki yüzde 3,9'luk artış aylık enflasyonun üçte birinden fazlasını oluşturdu.
Petrol fiyatları Fed'in de gündeminde
Yüksek petrol fiyatlarının ulaşım ve üretim maliyetlerini artırarak daha geniş kapsamlı bir fiyat baskısına dönüşmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında da etkisini gösteriyor.
Fed, dün 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek politika faizini 25 baz puan yükseltti ve yüzde 3,75-4 aralığına çıkardı.
Faiz artışı petrol piyasasındaki arz sorununu doğrudan çözmese de yükselen borçlanma maliyetleri ekonomik aktiviteyi sınırlarken doların diğer para birimleri karşısında güçlenmesine neden oluyor. Doların değer kazanması, petrolü diğer para birimleriyle satın alan ülkeler açısından daha pahalı hale getirerek küresel talebi baskılıyor ve petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan bir unsur olarak öne çıkıyor.
Akaryakıt fiyatları seçim gündemine taşındı
Petrol fiyatlarındaki yükselişin ABD'deki etkileri yalnızca ekonomi ve para politikasıyla sınırlı kalmıyor. Benzin ve motorin fiyatlarındaki hızlı artış, 3 Kasım'daki Kongre ara seçimleri yaklaşırken Washington yönetimi üzerindeki enerji maliyetlerini düşürme baskısını da artırıyor.
Beyaz Saray, yüksek akaryakıt fiyatlarının tüketiciler ve işletmeler üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla ABD'nin petrol rafinaj kapasitesinin artırılmasında Savunma Üretim Yasası'nın kullanılmasını değerlendiriyor.
Bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la çatışmanın sona ereceği ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının devam ettiği yönündeki mesajları da petrol piyasaları tarafından yakından takip ediliyor.
Petrol fiyatlarının 9 Eylül'de yeniden 100 doların üzerine çıktığı sırada Trump, savaşın 3 Kasım'daki ara seçimlerin hemen ardından sona ereceğini savundu.
İran'ın seçimleri etkilemeye çalıştığını ileri süren Trump, Hürmüz Boğazı'nda ABD donanmasının "tam kontrol" sahibi olduğunu ve boğazdan her gün çok sayıda petrol tankerinin geçtiğini öne sürdü. Trump ayrıca savaşın sona ermesiyle benzin fiyatlarının düşeceğini söyledi.
Trump sonraki günlerde savaşın seçimlerden önce de bitebileceğini belirtirken, İran'a karşı "tüm güçleriyle" saldırmadıklarını savundu. ABD Başkanı, 13 Eylül'de de savaşın sona ermesi durumunda benzin fiyatlarının hızla gerileyeceği yönündeki söylemini tekrarladı.
Trump'ın açıklaması sonrası Brent kazançlarını geri verdi
ABD Temsilciler Meclisinde Amerikan güçlerinin İran'la çatışmalardan çekilmesine yönelik girişimler de savaşın ekonomik maliyetlerinin tartışıldığı süreçte gündemdeki yerini koruyor.
Trump, 14 Eylül'de İran'ın Washington ile "hızlı ve çok istekli bir şekilde" anlaşmaya varmak istediğini ileri sürdü.
Gün içinde yaklaşık yüzde 5 yükselişle 109,80 doları gören Brent petrol, Trump'ın açıklamalarının ardından kazançlarının önemli bölümünü geri verdi ve günü yüzde 1 artışla 105,68 dolardan tamamladı.
İran ise şartları karşılanana kadar ABD ile herhangi bir görüşme yapılmayacağını açıkladı.
Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ABD'de benzin ve motorin maliyetlerini artırırken, enerji fiyatlarını ara seçimler öncesinde ekonomi gündeminin öne çıkan başlıklarından biri haline getiriyor. Washington ile Tahran arasındaki çatışmanın nasıl seyredeceği de önümüzdeki dönemde akaryakıt fiyatlarının yönü açısından önemini koruyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.