Almanya'da birleşmeden 36 yıl sonra doğu-batı gelir, servet farkı sürüyor

Almanya'nın 1990'daki birleşmesinden 36 yıl sonra eski Doğu Almanya ile batı bölgeleri arasındaki ekonomik fark bazı alanlarda büyük ölçüde kapanırken, hanehalkı servetindeki belirgin ayrışma devam ediyor. Doğuda istihdam oranları batıya yaklaşırken, ortalama hanehalkı serveti batının yaklaşık yarısı seviyesinde bulunuyor.

İşsizlik farkı büyük ölçüde kapandı

Birleşmenin ardından doğu bölgelerinde işsizlik oranı 1990'ların sonunda yüzde 20'ye yaklaşarak batının yaklaşık iki katına çıkmıştı. 2025 itibarıyla kayıtlı işsizlik doğuda yüzde 8,6, batıda yüzde 6,4 olarak gerçekleşti.

Çalışma çağındaki nüfusun istihdam oranı doğuda yüzde 75,9'a ulaşırken batıyla fark 1,6 puana indi. Kadınlarda ise oranlar neredeyse tamamen eşitlendi; batıda yüzde 74,1, doğuda yüzde 74,0 oldu.

Gelir farkı daraldı

Berlin dahil doğu eyaletlerinde medyan kullanılabilir hane geliri 2008'de batının yaklaşık yüzde 82'si seviyesindeyken, 2024'te yüzde 92'ye yükseldi.

2024'te medyan kullanılabilir gelir doğuda yaklaşık 25 bin 900 euro, batıda 28 bin 100 euro olarak kaydedildi. Yıllık fark yaklaşık 2 bin 200 euro oldu.

Tam zamanlı çalışanların 2025 medyan brüt yıllık kazancı ise Berlin hariç doğuda 46 bin 13 euro, batıda 55 bin 435 euro seviyesinde gerçekleşti. Aradaki fark 9 bin 422 euroya ulaştı.

Buna karşılık Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Thüringen gibi doğu eyaletlerinde talep edilen kiralar ülke ortalamasının yaklaşık yüzde 30-40 altında bulunuyor.

Servet farkı çok daha belirgin

Berlin dahil doğu eyaletlerinde ortalama net hanehalkı varlığı 2013'te 61 bin 200 eurodan 2023'te 125 bin 500 euroya yükseldi.

Batı bölgelerinde ise aynı dönemde ortalama net varlık 140 bin 300 eurodan 257 bin 100 euroya çıktı. Böylece doğudaki hanelerin ortalama serveti 2023 itibarıyla batının yaklaşık yüzde 49'u seviyesinde kaldı. Hane başına fark yaklaşık 132 bin euro olarak hesaplandı.

Ekonomik farklılıklar siyasette de tartışılıyor

Doğu bölgelerinde bazı kesimler süregelen ekonomik farkları ikinci sınıf vatandaşlık hissiyle ilişkilendiriyor. Bu farklılıkların, bölgede AfD'nin yükselişine katkıda bulunduğu değerlendiriliyor.

AfD, bu ay Saksonya-Anhalt eyalet seçimindeki başarısının ardından 20 Eylül'de yapılacak Mecklenburg-Vorpommern seçimlerinde de oylarını artırmayı hedefliyor.