Petrol 102 doları aştı: Piyasalar Çin’in ham petrol talebine odaklandı

YAYINLAMA 13 Eylül 2026 10:38

GÜNCELLEME 13 Eylül 2026 10:49

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Petrol fiyatlarının bu haftaki yükselişini sürdürüp sürdüremeyeceğinde Çin’in ham petrol talebi belirleyici olacak. Petrol piyasası haftayı yaklaşık yüzde 9 yükselişle tamamlarken, ABD ham petrolü perşembe günü varil başına 102 doların üzerine çıkarak mayıs ayından bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

ABD ham petrolü, Washington ile Tahran arasında 17 Haziran’da imzalanan ancak başarısızlıkla sonuçlanan mutabakat zaptının ardından yaz aylarında görülen 68,55 dolarlık dip seviyeye kıyasla yaklaşık yüzde 50 değer kazandı. Brent petrol ise cuma günü yükselişini durdurarak varil başına yaklaşık 104 dolardan haftayı tamamladı.

Hürmüz Boğazı görüşmeleri takip ediliyor

İran devlet medyasında yer alan bilgilere göre Tahran, Hürmüz Boğazı’nın durumunu görüşmek üzere Umman’da Körfez ülkeleriyle bir araya gelecek. Körfez İşbirliği Konseyi diplomatlarının, boğazdan geçişlerin yönetilmesine yönelik olası geçici bir düzenlemeyi görüşmek üzere pazartesi günü İranlı yetkililerle temas kurması bekleniyor.

Petrol fiyatlarını aşağı yönlü etkileyebilecek gelişmeler arasında ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) 2027 yılı ABD ham petrol üretim tahminini günlük 14,3 milyon varile yükseltmesi bulunuyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise küresel petrol talebi beklentisini önemli ölçüde aşağı çekerek 2026’da günlük 2,5 milyon varillik daralma öngördü.

Çin’in eylül ayında gerçekleştireceği ham petrol ithalatının ise ağustos ayına yakın seviyede kalması bekleniyor. Ülkenin petrol alımları, haziranda son 10 yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından temmuz ve ağustos aylarında toparlanmıştı.

Öte yandan Suudi Arabistan, düzenlenen çok sayıda saldırının ardından güvenlik gerekçesiyle Doğu-Batı ham petrol boru hattını kapattı. İran destekli Husilerin ise Yemen'deki Perim Adası'na doğru ilerlediği bildirildi.

Petrol piyasasında risk primi yeniden yükseliyor

Rapidan Energy Başkanı Bob McNally, başarısızlıkla sonuçlanan mutabakatın ardından ve ABD’nin temmuz ayında İran’a yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya başlamasıyla petrol piyasasında risk priminin kademeli olarak yükseldiğini belirtti.

Buna karşın ABD ham petrolü, 7 Nisan’da savaş döneminde kaydedilen 112,95 dolarlık kapanış zirvesinin altında bulunuyor.

CIBC Private Wealth kıdemli enerji tüccarı Rebecca Babin ise Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanmasının büyük ölçüde fiyatlara yansıdığını, ancak Çin’in petrol ithalatını artırmasının henüz tamamen fiyatlanmadığını söyledi. Babin, Çin’deki rafinerilerin üretimi artırması halinde ham petrole yönelik talebin güçlenebileceğini ve piyasanın daha da sıkılaşabileceğini ifade etti.

Çin’in petrol talebi yeniden güçleniyor

McNally’ye göre Çin, İran savaşı sırasında petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan önemli bir dengeleyici rol üstlendi. Çin’in ham petrol ithalatını günlük 3 milyon ila 5 milyon varil azalttığını belirten McNally, Pekin’in kullanabileceği 1 milyar varilden fazla petrol rezervi bulunduğuna dikkat çekti.

McNally, savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturan en önemli unsurlardan birinin Çin’in sıkı ithalat politikası olduğunu söyledi. Çin’in bu politikadan kademeli olarak uzaklaşmaya başladığını ve ham petrol talebinin yeniden güçlendiğini belirtti.

İran ve Ukrayna’daki savaşların küresel rafineri kapasitesinin önemli bölümünü devre dışı bırakması da dizel üretimindeki kâr marjlarını yükseltti. Bu durumun Çinli rafinerilerin yeniden yüksek miktarda ham petrol almasına yönelik teşvik oluşturduğu belirtiliyor.

Babin, yüksek rafineri kâr marjlarının Çinli rafinerileri ham petrol alarak üretim yapmaya ve gelir elde etmeye yöneltebileceğini ifade etti. Energy Aspects'in kurucusu Amrita Sen ise Çin’in petrol ithalatının savaş öncesindeki seviyelere dönmesini beklemediğini, ancak ilkbaharda görülen seviyelerin üzerine çıkabileceğini söyledi.

Çin’in petrol ithalatı haziranda yüzde 50’ye yakın düştü

Kpler verilerine göre Çin’in petrol ithalatı haziranda savaş döneminin en düşük seviyesine gerileyerek günlük yaklaşık 6 milyon varil oldu. Bu rakam, şubatta kaydedilen günlük 11,5 milyon varillik seviyeye göre yaklaşık yüzde 50’lik düşüş anlamına geliyor.

Çin’in petrol ithalatı temmuz ve ağustos aylarında ise günlük yaklaşık 7 milyon varile yükseldi. Kpler Emtia Araştırmaları Direktörü Matt Smith, eylül ayındaki alımların da temmuz ve ağustos seviyelerine yakın seyrettiğini belirterek önemli bir artış beklemediğini söyledi.

Smith, Pekin’in petrol fiyatlarının üç haneli seviyelere çıkması halinde yüksek fiyatlardan alım yapmak yerine stoklarını ve rafineri üretimini önceleyen bir politika izlediğini ifade etti.

Küresel petrol stokları 400 milyon varil azaldı

Petrol fiyatlarındaki yükselişi destekleyen bir diğer gelişme ise acil durum petrol stoklarından yapılan arzın yakında sona erecek olması. ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin verilerine göre, altı aydan uzun süren savaşın ardından küresel petrol stokları 400 milyon varil azaldı.

Stoklardaki bu gerileme, yılın başlarında fiyatların yükselmesini sınırlayan önemli tamponlardan birinin zayıflamasına neden oldu.

McNally, yaz döneminin sona ermesine rağmen bölgede barış sağlanmadığını ve savaşın sürdüğünü belirterek Trump yönetiminin piyasaları sakinleştirmeye yönelik girişimlerinin önceki döneme kıyasla daha az etkili olduğunu söyledi.

McNally ayrıca piyasadaki iyimserliğin azaldığını ve sözlü müdahalelerle kısa sürede barış sağlanacağı yönündeki beklentilere bağlı satış eğiliminin zayıfladığını ifade etti.