JPMorgan, temmuzda yapay zekâ hisselerindeki çöküşle portföyü yüzde 67 eriyen Situational Awareness fonuna kredi vermeyi durdurdu. Fon, margin call sonrası halka açık pozisyonlarının büyük bölümünü Citadel’e satmış ve kaldıracı düşürmüştü.
Murat Ali Oral 12 Eylül 2026 10:44 12 Eylül 2026 10:47 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Wall Street’te yapay zekâ yatırımlarındaki aşırı kaldıraç tartışmasını yeniden alevlendirecek bir gelişme yaşandı. JPMorgan Chase, eski OpenAI araştırmacısı Leopold Aschenbrenner tarafından kurulan Situational Awareness adlı hedge fona kredi sağlamayı durdurdu.
Karar, fonun temmuz ayında küresel çip hisselerinde yaşanan sert satış sırasında portföy değerinin yüzde 67’sini kaybetmesinin ardından geldi. Yüksek kaldıraçla alınan pozisyonların ters yönde hareket etmesi fonu margin call’larla karşı karşıya bırakmış ve büyük çaplı pozisyon tasfiyesine zorlamıştı.
JPMorgan kredi ilişkisini kesti
JPMorgan, Situational Awareness ile yürüttüğü kredi ilişkisini fonun temmuzdaki ağır kayıplarının ardından sonlandırdı. Banka, hedge fonlara finansman ve işlem altyapısı sağlayan prime brokerage birimi üzerinden Situational Awareness’ın önemli kreditörlerinden biri konumundaydı.
JPMorgan’ın geri çekilmesi fon açısından yalnızca yeni krediye erişim sorunu anlamına gelmiyor. Prime broker ilişkileri hedge fonların kaldıraç kullanması, menkul kıymet ödünç alması ve karmaşık işlemler gerçekleştirmesi açısından temel finansman kanallarından biri olduğu için karar fonun risk alma kapasitesini de sınırlayabilir.
Goldman Sachs, Citigroup ve Bank of America’nın ise Situational Awareness ile broker ilişkilerini sürdürdüğü belirtiliyor. Fon ayrıca portföyünü yeniden oluşturma sürecinde daha küçük ölçekli finans kuruluşu Clear Street ile çalışmaya başladı.
Yüzde 67 kayıp margin call getirdi
Situational Awareness’ın sorunları temmuz ayında yapay zekâ ve yarı iletken hisselerinde yaşanan sert satışla ortaya çıktı. Fonun portföyü yalnızca bir ay içinde yüzde 67 değer kaybetti ve kaldıraçlı pozisyonlar nedeniyle zarar çok daha hızlı büyüdü.
Fonun özellikle yapay zekâ altyapısı, yarı iletkenler ve teknoloji şirketlerinde yoğunlaşan pozisyonları bulunuyordu. Piyasa yön değiştirdiğinde borçla büyütülen pozisyonlar fonun teminat gereksinimini artırdı ve kreditörlerden yeni teminat talepleri gelmeye başladı.
Margin call olarak bilinen bu süreçte yatırımcı, pozisyonlarını koruyabilmek için ek nakit veya teminat koymak zorunda kalıyor. Bunun yapılamaması halinde varlıkların satılması gerektiği için piyasa düşüşü fon açısından daha da büyük zarara dönüşebiliyor.
Citadel devreye girdi
Kayıpların büyümesi üzerine Ken Griffin’in yönettiği Citadel, Situational Awareness’ın halka açık hisse senedi pozisyonlarının büyük bölümünü satın aldı. Bu işlem fonun acil nakit ihtiyacını karşılamasına ve kaldıraç seviyesini hızla azaltmasına yardımcı oldu.
Situational Awareness böylece tamamen kapanmaktan kaçındı ancak yatırım stratejisini önemli ölçüde değiştirmek zorunda kaldı. Fonun yeni dönemde borçla büyütülen pozisyonlar yerine bedeli tamamen ödenmiş opsiyonlar ve kaybı daha kontrollü tutmayı amaçlayan özel opsiyon yapıları kullanmaya yöneldiği belirtiliyor.
Aschenbrenner, yaşanan kayıpların fonun kalıcı sermaye kaybına karşı ne kadar savunmasız olduğunu ortaya çıkardığını kabul etti. Buna rağmen yapay zekâ altyapısına yönelik uzun vadeli yatırım tezinin geçerliliğini koruduğunu savunuyor.
SEC de kaldıraç kullanımını inceliyor
Fonun yaşadığı çöküş yalnızca kreditörlerin değil ABD düzenleyicilerinin de dikkatini çekti. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, Situational Awareness ile çalışan bazı büyük Wall Street kurumlarından fonun işlemleri ve kaldıraç kullanımı hakkında bilgi istedi.
Düzenleyicinin talebi özellikle fonun işlemlerinin zamanlaması, ne kadar borç kullandığı ve kreditörlerle yapılan görüşmelere odaklanıyor. SEC’in bilgi istemesi tek başına herhangi bir şirket veya kişinin kural ihlali yaptığı anlamına gelmiyor ve inceleme yaptırım kararı çıkmadan da sonuçlanabiliyor.
Situational Awareness ise yüksek profilli ve büyük fiyat hareketleri yaşayan fonların düzenleyici kurumlar tarafından incelenmesini beklenen bir süreç olarak değerlendirdi. Fon, resmi taleplerle tam iş birliği yapacağını bildirdi.
Yapay zekâ rallisinin riskli yüzü
Situational Awareness vakası, yapay zekâ hisselerindeki yükselişin yalnızca değerleme riskini değil finansal kaldıraç riskini de gündeme taşıdı. Bir yatırım temasının doğru çıkması, borçla alınan büyük pozisyonların kısa vadeli piyasa hareketlerine karşı dayanıklı olduğu anlamına gelmiyor.
Fonun yapay zekâ yatırımlarına ilişkin uzun vadeli görüşü değişmemiş olsa da temmuzdaki satış, piyasanın geçici biçimde ters yönde hareket etmesinin bile yüksek kaldıraç kullanan yatırımcıları nasıl zorlayabileceğini gösterdi. JPMorgan’ın kredi ilişkisini kesmesi ise bu riskin artık yalnızca fonun bilançosuyla sınırlı görülmediğine işaret ediyor.
Wall Street açısından bundan sonraki kritik soru diğer büyük kreditörlerin Situational Awareness ile ilişkilerini sürdürüp sürdürmeyeceği olacak. Yapay zekâ hisselerinde yeni bir sert dalgalanma yaşanması halinde benzer biçimde yüksek kaldıraç kullanan fonlar da bankaların risk kontrolünün merkezine girebilir.
Kaynak: HABER MERKEZİ
New York borsası ABD
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.