Sonsuza kadar kalıcı kimyasalların (PFAS) çevresel etkileri

8. Kirleticiler PFAS polimerinin yaşam döngüleri boyunca yayılır

PFAS polimerlerinin yapımında kullanılan kimyasallar ve PFAS polimerlerinin yaşam döngüleri boyunca yayılan kimyasallar (Şekil 4) önemli etkilere ve kirliliğe yol açmıştır.

8.1. PFAS polimerlerinin üretimi

PFAS polimer üretim aşaması genellikle "kapalı sistemlerde" gerçekleşir. Bununla birlikte, kapalı sistemlerden sızan PFAS'tan dolayı işçilerin ve fabrikaların çevresindeki çevre ve toplulukların ağır şekilde kirlendiğine dair tekrarlayan vakalar mevcuttur. "Teflon grip ateşi", işçilerin PFAS polimeri politetrafloroetilenden (PTFE) çıkan dumanlara yüksek oranda maruz kaldıktan sonra yaşadıkları semptomları tanımlamak için kullandıkları bir terimdir. Avrupa ve ABD genelinde, PFOA ve GenX gibi polimerizasyon yardımcılarının ve çeşitli sentez yan ürünlerinin toprağı, içme suyunu, yiyecekleri ve fabrikalara yakın yaşayan insanları kirlettiği vakalar mevcuttur.

Daha az çalışılmış bir konu ise uçucu florlu maddelerin emisyonudur. Bunlar ozon tabakasına zarar verebilen güçlü iklim gazları veya maddelerdir. Bazı floropolimerleri üretmek için hammadde kimyasalları olarak kullanılırlar veya sentez yan ürünleri olarak oluşabilirler. Örneğin, sera gazı triflorometan (HFC-23) ve ozon tabakasını incelten madde dikloroflorometan (HCFC-22), PTFE üretiminde yan ürün olarak oluşur. HFC-23'ün küresel ısınma potansiyeli karbon dioksitten (CO2) 12 bin 400 kat daha fazladır. Tahminler, 2018'de 1.800 ton HFC-23'ün yan ürün olarak salındığını göstermektedir; bu rakam yalnızca PTFE üretiminden kaynaklanmaktadır.

8.2. PFAS polimerleri içeren ürünlerin üretimi

Ürünlerin üretim aşamasında, PFAS polimerleri ürün haline getirilir veya diğer ürünler üzerine film olarak uygulanır ya da ürünlere karıştırılır. Bu noktada, polimerler veya PFAS katkı maddeleri, safsızlıklar, sentez yan ürünleri veya bozunma ürünleri açığa çıkabilir. PFAS polimerleri, örneğin işçileri maruz bırakabilecek veya alternatif olarak hava ile havalandırılabilecek yüzey kaplamaları olarak uygulandığında veya yeterince temizlenmemiş atık su veya dökülmeler yoluyla emisyonlar meydana gelebilir.

8.3. PFAS polimerleri içeren ürünlerin kullanımı

Kullanım aşamasında, florlu polimerler performans açısından belirgin avantajlar sunabilir; bu, dayanıklılık, iticilik, sürtünmenin azaltılması, ısı direnci ve ayrıca örneğin yağ ve su emülsiyonlarını stabilize etme kabiliyetleriyle ilgilidir. Bu avantajlar, florlu polimerlerin çok çeşitli ürünlerde yaygın olarak kullanılmasını sağlamıştır. Sonuç olarak, toplumumuzda kritik roller üstlenen bazı ürün türlerine bağımlı hale gelinmiştir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ayrıca, PFAS polimerleri iklim değişikliğiyle mücadelede önemli kabul edilen ürünlerde kullanılmaktadır; bunlar arasında yakıt hücreleri, lityum iyon piller, güneş panelleri ve yarı iletkenler bulunmaktadır. Dijital ve düşük karbonlu bir ekonomiye geçişi destekleyen uygulamalarda florlu polimerlerin kullanılmasının gerekliliği konusunda birçok iddia bulunmaktadır. Uygun alternatifleri bulunmayan bu kullanımları belirlemek zor olabilir. Aynı zamanda, PFAS polimerleri kirliliğe yol açabilen ve uygun alternatifleri bulunan birçok günlük üründe bulunmaktadır. Örneğin, PFAS polimerleri atık su yoluyla nehirlere, göllere ve barajlara girebilir; örneğin, PFAS içeren tekstil ürünlerinin yıkanması sırasında. PFAS, atık su arıtma tesislerinden deşarj suyu yoluyla su ortamına salınabilir veya kanalizasyon çamuruna karışarak bazen (tarımsal) topraklara yayılabilir. Klasik arıtma yöntemleri ile PFAS gidermek mümkün değildir.

8.4. PFAS nelerde bulunur

Üretim, kullanım ve bertaraf sırasında atmosferik ve sulu kaçak salınımlar, bu bileşiklerin küresel dağılımına neden olmuştur. Uçucu PFAS'lar, genellikle karmaşık dönüşüm şemaları izleyen uzun mesafelere taşınabilir ve bu dönüşüm şemaları, çevre koşullarında bozulmayan, böylece çevrede dağılan ve biyotada birden fazla yolla biriken dirençli terminal PFAS'lara dönüşür.

PFAS'lar hem yağ hem de suyu itme kabiliyetleri nedeniyle çok çeşitli tüketici ürünlerinde kullanılır. PFAS olarak bilinen perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler anlamına gelen bir yapay kimyasal sınıfı, bu tüketim mallarını suya, lekeye ve yağa dayanıklı hale getiren unsurlardan biridir.

Su geçirmez, leke tutmaz ve yüzeyi kayganlaştıran sonsuza dek kalıcı sentetik kimyasallar olarak bilinen PFAS;

• Kağıt ve karton gıda ambalajlarında (örneğin paket servis kapları, patlamış mısır poşetleri, pizza kutuları, hazır kekler vb.)
• Yapışmaz tencere ve tavalarda,
• Leke tutmaz mutfak eşyalarında,
• Tekstilde (örneğin su geçirmez dış giyim ve ekipmanlar, halılar, yataklar vb.)
• Halı, döşeme, koltuk ve diğer kumaşlarda kullanılan leke tutmaz kaplamalarda,
• Kozmetiklerde (örneğin saç kremi, fondöten, güneş kremi vb.)
• Elektronik ekipmanlarda (örneğin akıllı telefonlar)
• Temizlik ürünlerinde,
• Yağmurluk, şemsiye ve çadır gibi suya dayanıklı kumaşlarda,
• Yağa dayanıklı gıda ambalajlarında,
• Şampuan, diş ipi, oje ve göz makyajı gibi kişisel bakım ürünlerinde,
• Pipetlerde,
• Yangın söndürme köpüklerinde,
• İtfaiye giysilerinde,
• Su geçirmez giysilerde,
• Bazı giysilerde, ayakkabılarda ve aksesuarlarda,
• Leke tutmayan ceketlerde veya daha nefes alabilen ancak suya dayanıklı spor şortlarında,
• Askeri üslerin çevresinde,
• Tek kullanımlık plastik kaplarda ve plastik şişelerde,
• Sızdırmazlık uygulamalarında,
• Baskı uygulamalarında,
• Askeri uygulamalarda,
• Soğutma ve ısı pompası sistemleri dahil florlu gazların uygulamalarında,
• Elektronik ve yarı iletkenlerde,
• Metal kaplama ve metal ürünlerin imalatında,
• Kayak mumlarında

bulunur.

PFAS'lar, evlerimizde, ofislerimizde, süpermarketlerimizde, kısacası hemen hemen her yerde bulunabilir.

8.5. İçme suları, atık su ve atık depolama

PFAS kaplı ürünler, kullanım sırasında tüketicileri doğrudan PFAS'a maruz bırakabilir. Yıkanıp sonunda çöplüklere atılan veya yakılan PFAS uygulanmış giysiler de yaşam döngüsünün sonunda çevreye kimyasallar sızdırır. Uzaklarda oluşan kirlilik de, örneğin denizlerde ve okyanuslarda veya yağmur yoluyla dünyayı sararak geniş kapsamlı etkilere neden olur.

Ve;

1. İçme sularında,
2. Yüzeysel su kaynaklarında,
3. Çöp depolama alanlarında,
4. Evsel atık sularda,
5. Endüstriyel atık sularda,
6. Arıtma çamurlarında,
7. Kirlenmiş toprakta,
8. Kirlenmiş yangın alanlarında (havaalanları gibi),
9. Yangın eğitim alanlarında,
10. Çöp depolama alanı sızıntı sularında,
11. Yeraltı su kaynaklarında,
12. Muhtemelen ithal ve ihraç edilen tarımsal topraklarda,
13. Kirlenmiş topraktan yağmur suyunun akışı ile alıcı ortamlarda,
14. Balıklarda,

PFAS bulunmaktadır. Bu yüzden tüm göl, göller, baraj ve yeraltı sularında PFAS taraması yapılmalı ve özellikle PFAS içeren içme suları ve tarım alanlarında kullanılan sular ileri kademe arıtılmalı.

İçme suyu kaynaklarında PFAS kirliliği izlenmeli ve şebeke suyunda sık aralıklarla PFAS analizleri yapılmalıdır.

10. PFAS ve insan sağlığı

PFAS ile ilişkili sağlık etkileri riski şunlara bağlıdır:

• Maruz kalma faktörleri (örneğin doz, sıklık, yol ve süre).
• Bireysel faktörler (örneğin duyarlılık ve hastalık yükü).
• Sağlığın diğer belirleyicileri (örneğin, güvenli suya erişim ve kaliteli sağlık hizmeti).

Kan testlerinin nasıl yorumlanacağı 2022 Ulusal Bilim ve Tıp Akademisi (NASEM) raporunda kısaca şöyle özetlenmiştir: PFAS maruziyetine bağlı olumsuz sağlık etkileri,

• 2 ng/ml (nanogram/mililitre)'nin altında olumsuz sağlık etkisi olması beklenmemektedir.
• Özellikle hassas popülasyonlarda, 2 ile 20 ng/mL arasında olumsuz etkiler görülebilir.
• 20 ng/ml'nin üzerinde olumsuz etkiler görülme riski artmaktadır.

Serum PFAS konsantrasyonu 2 ng/ml (nanogram/mililitre) veya daha yüksek ve 20 ng/ml'den düşük olan hastalar için, klinisyenler, maruz kalma kaynağı tespit edildiğinde, özellikle hamile kadınlar için PFAS maruziyetinin azaltılmasını teşvik etmelidir.

Klinisyenler, maruz kalan hastaların klinik bakımını bilgilendirmek için PFAS toplamının serum veya plazma konsantrasyonlarını kullanmalı.

PFAS'ların kanser, kısırlık, doğum kusurları ve bağışıklık sistemi bozuklukları gibi bir dizi ciddi sağlık sorunuyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Zararlı maddeler ayrım gözetmez. Herkes maruz kalabilir, nerede ve nasıl yaşarsa yaşasın, hiç kimse kimyasal kirliliğe karşı bağışık değildir.

Epidemiyolojik ve toksikolojik çalışmalar, PFAS'ı üreme, endokrin ve nörogelişimsel hastalıkların yanı sıra bazı kanser türleriyle ilişkilendirmiştir. Bu kimyasalların; kısırlık, preeklampsi, düşük bebek doğum ağırlığı, Tip 2 diyabet, erken ergenlik, tiroid hastalığı, aşıya karşı zayıf tepki, çocuklarda nörobilişsel bozukluk (IQ düşüklüğü), gebelikte hipertansif bozukluklar dışında üreme etkileri, meme kanseri riskinin artması ve böbrek ve testis kanserleri de dahil olmak üzere malignitelerle ilişkili olduğu bilinmektedir.

Ve aşağıdaki hastalıklar ve sağlık sonuçları için bir ilişkiye dair sınırlı veya düşündürücü kanıt buldu:

• Böbrek, meme kanseri riskinin artması,
• Karaciğer enzim değişiklikleri (yetişkinlerde ve çocuklarda) artması
• Gebelik kaynaklı hipertansiyon (gestasyonel hipertansiyon ve preeklampsi) riskinin artması,
• Testis kanseri riskinin artması (yetişkinlerde),
• Tiroid hastalığı ve disfonksiyonu (yetişkinlerde), (tiroid hormon düzeyleri dışındaki endokrin bozuklukları) artması,
• Antikor yanıtının azalması ve ülseratif kolit riskinin artması (yetişkinlerde),
• Solunum etkilerinin artması,
• Kematolojik etkiler,
• Nörolojik etkiler.

Rahim içinde veya erken çocukluk döneminde maruz kalmanın sağlık üzerindeki etkileri yıllar sonra bile ortaya çıkmayabilir.

AB Komitesi, aşağıdaki hastalıklar ve sağlık sonuçları için bir ilişkiye dair yeterli kanıt buldu:

• Azalmış antikor yanıtı (yetişkinlerde ve çocuklarda),
• Dislipidemi (yetişkinlerde ve çocuklarda),
• Bebek ve fetal büyümenin azalması.

PFAS'a maruz kalmanın toplumsal maliyeti önemlidir: İskandinav Konseyi, PFAS maruziyetinden kaynaklanan yıllık Avrupa sağlık maliyetlerini 52-84 milyar avro olarak tahmin ederken, daha yeni bir analiz, Avrupa ve İngiltere'de PFAS kirliliğinin temizlenmesinin 20 yıl içinde 1,6 trilyon sterlinden fazla maliyete yol açabileceğini öne sürmüştür.

PFAS maruziyetinin çok çeşitli olumsuz sağlık etkilerine yol açtığını ileri sürmektedir, bunlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Zayıflamış bağışıklık sistemi fonksiyonu
• Karaciğer hasarı
• Yüksek kolesterol seviyeleri
• Astım riskinin artması
• Doğurganlık sorunları

Anneler ve bebekler için maruziyet aynı zamanda şu riskleri de artırır:

• Hamilelikte hipertansiyon
• Daha düşük doğum ağırlığı
• Gebelik diyabeti
• Çocukluk çağı obezitesi, preeklampsi
• Fetal büyüme kısıtlaması
• Kemik gelişimindeki farklılıklar

2023 yılında, Dünya Sağlık Örgütü'nün kanser ajansı, PFOA'yı insan kanserojeni (kansere neden olan madde), PFOS'u ise potansiyel kanserojen ilan etti.

ABD ve Avrupa'daki zirve kuruluşlar, bu kimyasallardan bazılarının düşük doğum ağırlığı, yüksek kolesterol, azalmış böbrek fonksiyonu, tiroid hastalığı ve çeşitli kanserler gibi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu bulmuştur.

10.1. Maruz kalanlar

Yangın söndürme görevlileri, başkalarını korumak için yanan binalara giren insanlar, mesleki kanser vakalarında artışla karşı karşıyadır. Giderek artan sayıda araştırma, bunu PFAS ile doyurulmuş yangın söndürme kıyafetleriyle ilişkilendiriyor.

Şu ana kadar en ciddi şekilde etkilenen topluluklar ve çalışanlar, kimyasal üretim tesisleri, askeri tesisler, havaalanları ve PFAS katkılı yangın söndürme köpüğünün kullanıldığı diğer tesislerde veya yakınında yaşayanlardır. Kışın havaalanlarında uçakların uçmadan önce buzlanmasını önlemek için kullanılan sulu film oluşturucu köpükler PFAS katkı maddesi içerir.

PFAS, havaalanlarında ve askeri tesislerde petrol bazlı yangınları söndürmek için kullanılan yangın söndürme köpüklerinin bir bileşenidir. Böbrek ve testis kanseri risklerinin artması da dahil olmak üzere PFAS'a maruz kalmanın olası sağlık etkileri konusunda endişeler vardır.

Per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS), "sonsuza kadar kimyasallar" (forever chemicals) olarak da bilinen ve çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalabilen endüstriyel kirleticiler olup, AB 2020 revizyonunda ilk kez PFAS toplamı için 0,5 μg/L ve yirmi belirli PFAS bileşiği toplamı için 0,1 μg/L limitleri getirmiştir.

10. PFAS içeren atıklar ve geri dönüşüm

Kullanım ömrü sonu aşamasında, PFAS polimerleri tekrar insan ve ekosistem sağlığına ve ozon tabakasına zarar verme potansiyeli olan ve/veya sera gazı olan maddelere parçalanabilir. Bu, atıkların düzenli depolama veya yakma yoluyla bertaraf edilmesi yoluyla gerçekleşebilir.

Bu nedenle, çevrede polimerik PFAS'ın varlığı, polimerik olmayan PFAS'ın önemli bir uzun vadeli kaynağı olabilir. PFAS polimerlerinin çeşitli ürünlerde yaygın olarak kullanılması - ve her üründe oldukça küçük miktarlarda olması - tüm bu ürünler için toplama ve ayrı imha şemaları oluşturmanın zor ve maliyetli olduğu anlamına gelir. Atık aşamasındaki ürünlerdeki PFAS içeriğinin izlenmesi veya tanımlanması şu anda yalnızca ayrı toplama sistemlerine sahip belirli ürün tipleri için mümkündür.

PFAS içeren malzemelerin geri dönüşümü, uzun süreli maruziyete yol açabilir. Örneğin, tekstil ürünlerinin geri dönüşümünde, PFAS, amaçlanmadığı halde yeni ürün türlerine dahil edilebilir. Dolayısıyla, kullanım ömrü sonunda PFAS içeren ürünler, geri dönüşüm sonucunda insanlarda kontrolsüz maruziyete ve çevreye salınıma neden olabilir. Alternatif olarak, malzemeleri döngüsellikten çıkarıp çöplüklere veya yakma tesislerine göndererek geri dönüşüme engel teşkil edebilirler.

PFAS polimerleri içeren ürünlerin çöpe atılması, PFAS'ın kirletici sızıntı sularına yol açmasına neden olabilir. Tüm PFAS polimerleri çevrede son derece kalıcıdır. Şimdiye kadar, zaman içinde daha küçük moleküllere bozunma potansiyelleri tam olarak anlaşılmamıştır. Ancak, ana PFAS polimer türlerinden biri olan yan zincirli florlu polimerlerin çevrede bozunarak polimerik olmayan PFAS oluşturması beklenmektedir. Son derece dirençli floropolimerler bile zamanla hava koşulları ve fiziksel stres nedeniyle daha küçük moleküllere parçalanacak ve bu da PFAS'ın canlı organizmalar tarafından emilimini artırabilir.

10.1. PFAS içeren atıkların yakılması

PFAS içeren atıklar kontrolsüz şekilde yakılamaz. Yakılırsa ciddi oranda çevreye kalıcı kirleticiler salımlanır.

Laboratuvar çalışmaları ve malzeme performans testleri, yaklaşık 1000 °C'nin altındaki sıcaklıklarda çeşitli florlu gazların ve trifloroasetik asit (TFA) gibi asitlerin oluştuğunu açıkça göstermektedir. Bu çalışmalar, hidrojen florüre (HF) tamamen parçalanmanın yüksek sıcaklıklarda (1050-1400 °C) ve 2-3 saniye bekleme süresinde meydana geldiğini göstermektedir. Ancak, AB Atık Yakma Direktifi tehlikesiz atıklar için >850 °C sıcaklık gerektirmektedir; bu da PFAS polimerlerinin atık yakma tesislerinde tam olarak parçalanamayabileceğini düşündürmektedir. Bir çalışma, belirli floropolimerlerin yakılmasının yağmur suyundaki TFA yükünün %14'üne kadarını oluşturabileceğini bildirmektedir. Başka bir çalışma, 860 °C ve 1095 °C'lik iki sıcaklık ayarında optimum koşullar altında yakma sırasında PFAS polimerlerinin çok yüksek oranda mineralizasyonunun (tamamen parçalanması) bulunduğunu iddia etmiştir.

Sonuç olarak, PFAS polimerlerinin Avrupa genelindeki atık yakma tesislerinde yakıldığında ne ölçüde daha küçük ve potansiyel olarak daha biyoyararlanımlı PFAS bileşiklerine parçalandığını hâlâ bilinmiyor ve çalışmalar devam ediyor. Bu yüzden atık yakma tesislerinin çevresinde TFA artık dünya genelinde yağmur suyunda ve içme suyunda yaygın olarak bulunmaktadır. Dolayısıyla PFAS içermesi muhtemel atıkların yakma tesislerinde 1100 °C ve üzerinde ve 2-3 saniye bekleme süresinde yakılması neredeyse tam PFAS mineralizasyonuna ulaşabileceği ve %99,99'u aşan imha verimlilikleri elde edileceği belirtiliyor.

12. Avustralya'da üç tür PFAS yasaklandı

Avustralya'da üç tür "kalıcı kimyasalın" ithalatı, kullanımı ve üretimi yasaklandı. Bu kimyasallar - PFOA, PFOS ve PFHxS - uzun ömürlüdür ve parçalanmaya karşı dirençlidirler.

• Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi'ne (NHANES) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından sağlanan verilere göre, PFAS ile kirlenmiş su veya gıdalar yoluyla yoğun PFAS maruziyeti nedeniyle Amerikalıların %97'sinin kanında PFAS tespit edilmiştir. Bu veriler, PFAS kimyasallarının pazarın her alanında yoğun bir şekilde kullanıldığını göstermektedir.

• Eylül 2024'te Amerikan Kimya Konseyi (ACC), Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) Merkezi Veri Değişimi (CDX) sisteminin kapsamlı testlerini sağlamak için PFAS kimyasallarının endüstrileri ve alt kullanıcıları ile iş birliği yapma çabalarını takdir etti.

12. Sonuç ve sonraki adımlar

PFAS polimerlerinin sentezi kapalı sistemlerde gerçekleşse de, kanıtlar polimerik olmayan PFAS emisyonlarının yaşam döngüsü boyunca meydana gelebileceğini göstermektedir. Bileşen üretiminden polimerin üretimine; ürünün yeniden şekillendirilmesinden ürünün kullanımına; ürünün geri dönüştürülmesinden veya yeniden kullanılmasından çöp depolama veya yakma yoluyla bertarafına kadar her aşamada PFAS emisyonu meydana gelebilir.

Ortaya çıkan kirlilik geniş çapta yayılarak suda, havada, toprakta, insanlarda, biyotada ve gıdalarda birikebilir. Her ne kadar birçok kaynak iyileştirme yöntemlerinin geliştirilmesine yönlendirilse ve şüphesiz ilerleme kaydedilse de, mevcut tekniklerle kirliliği gidermek pratik ve ekonomik olarak imkânsızdır.

AB'nin sürdürülebilirlik için kimyasallar stratejisi (CSS), PFAS'ı bir kimyasal grubu olarak ele almayı öngören bir yaklaşım da dahil olmak üzere PFAS polimerlerini hedef alan çeşitli eylemler içermektedir. Diğer eylemler arasında, kimyasalların ve ürünlerin yaşam döngüleri boyunca kirliliğe odaklanmak ve kalıcı ve hareketli kirleticileri (PMT/vPvM) CLP (sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama yönetmeliği) kapsamında bir tehlike kategorisi olarak dahil etmek yer almaktadır.

PFAS yaşam döngüsü çevre ve insan sağlığını da etkileyebilir ve bazıları iklim değişikliğiyle de bağlantılıdır. Bu etkiler, genel faydalarını sorgulatmaktadır. Bu bilgilendirme ayrıca, PFAS polimer üretimi, kullanımı ve kullanım ömrü sonu gibi farklı yaşam döngüsü adımlarında ortaya çıkan farklı etki türlerinin ele alınması ve böylece önemli etkilerin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizmektedir.

Danimarka, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç tarafından yakın zamanda REACH kapsamında önerilen evrensel bir PFAS kısıtlaması, belirli süreli muafiyetlere sahip kullanımlar dışında tüm PFAS'ların (PFAS polimerleri dahil) yasaklanmasını amaçlamaktadır. Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA) ve dosya sunanlardan gelen yakın tarihli bir bildirimde, yasaklama dışında kısıtlama seçeneklerinin de bazı kullanımlar için değerlendirildiği belirtilmiştir.

Önerilen REACH kısıtlaması kapsamında halihazırda yürütülen PFAS polimerlerinin gelecekteki kullanımının değerlendirilmesi, ikame olasılıklarını ele almanın yanı sıra, belirli kullanımların toplum açısından önemini de hesaba katma olanağını içermektedir. Öneri şu anda Avrupa Kimyasallar Ajansındaki (ECHA) bilimsel komiteler tarafından görüşülmekte olup, ardından karar için Avrupa Komisyonu'na havale edilecektir.

Avrupa'da PFAS ile kirlenmiş toprak ve suyun iyileştirilmesinin 2 trilyon avroyu aşacağı tahmin ediliyor. PFAS emisyonları azaltılmazsa, yalnızca su arıtma maliyetinin 238 milyar avro olması öngörülmektedir.

Kaynaklar:

1. https://eeb.org/wp-content/uploads/2023/05/uPFAS-restriction-10-page-explainer-1.pdf
2. https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK584702/#pz32-4
4. https://www.bund.net/themen/aktuelles/detail-aktuelles/news/pfas-im-trinkwasser-bund-findet-ewigkeits-chemikalien-in-leitungs-und-mineralwasser/
5. https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/
6. https://chemtrust.org/pfas/
7. https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/
8. https://chemtrust.org/pfas/
9. https://eeb.org/european-citizens-alarmingly-high-chemical-exposure/
10. https://eeb.org/high-level-european-politicians-polluted-by-pfas/
11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK584702/#pz32-4
12. https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2023/02/23/forever-chemicals-what-are-the-health-effects-of-pfas_6016910_8.html
13. https://www.theguardian.com/environment/2024/apr/10/pfas-forever-chemicals-limits-drinking-water
14. https://pfas-1.itrcweb.org/2-5-pfas-uses/
15. https://hls.harvard.edu/today/the-impact-of-the-epas-first-ever-federal-pfas-rule-limiting-toxic-forever-chemicals-in-drinking-water/
16. https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1936674/FULLTEXT03.pdf
17. https://www.waterboards.ca.gov/pfas/docs/master_pfas_faq_mar.pdf
18. https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2023/02/23/forever-pollution-explore-the-map-of-europe-s-pfas-contamination_6016905_8.html
19. https://www.towardschemandmaterials.com/insights/per-and-polyfluoroalkyl-substances-chemicals-market
20. https://www.atsdr.cdc.gov/pfas/about/index.html

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

© The Independentturkish

DAHA FAZLA OKU

• Sonsuza kadar kalıcı kimyasallar, PFAS

Hakkında daha ayrıntılı: PFASkalıcı kimyasalÇevrePROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK

DAHA FAZLA HABER OKU

TÜRKİYE'DEN SESLER

Gürbüz Evren "Bize ne Yahudi yerleşimcilerin estirdiği terörden, sana ne Filistinlilerden"

TÜRKİYE'DEN SESLER

Gürsel Tokmakoğlu Yemen elleri yine ağlar

TÜRKİYE'DEN SESLER

Celalettin Can 12 Eylül sürüyor...

TÜRKİYE'DEN SESLER

Hasan Kanaatlı Hak din nasıl tanınır? (II)