BRICS ülkelerindeki anlık ödeme sistemleri son 18 ayda 10 trilyon doları aşan işlem hacmine ulaştı. UPI ve Pix için sınır ötesi bağlantılar gündemde. Yeni ağlar kart komisyonları ve dolar üzerinden ödeme maliyetlerine baskı yapabilir.
Murat Ali Oral 12 Eylül 2026 08:39 12 Eylül 2026 08:46 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Dijital ödemelerde yıllardır Visa, Mastercard ve geleneksel banka transferlerinin belirlediği yapı yeni bir rekabetle karşı karşıya. BRICS ülkelerinde büyüyen yerel anlık ödeme sistemleri artık kendi sınırlarının dışına çıkmaya hazırlanıyor.
Hindistan’ın UPI sistemi ile Brezilya’nın Pix sistemi bu dönüşümün merkezinde bulunuyor. İki sistemin de kullanıcı ve işlem hacmi hızla büyürken, BRICS ülkeleri farklı ödeme altyapılarının birbirleriyle doğrudan konuşabileceği modeller üzerinde çalışıyor.
18 ayda 10 trilyon doları geçti
BRICS ülkelerindeki hızlı ödeme sistemlerinin toplam işlem hacmi son 18 ayda 10 trilyon doların üzerine çıktı. Bu büyüklük, söz konusu altyapıların yalnız küçük para transferleri için kullanılan alternatif uygulamalar olmaktan çıktığını gösteriyor.
Hindistan’ın UPI sistemi 550 milyondan fazla kullanıcıya ulaşırken, yalnız ağustos ayında yaklaşık 24,5 milyar işlem gerçekleştirildi. Brezilya’nın Pix sisteminde ise 170 milyondan fazla bireysel kullanıcı bulunuyor.
Bu ölçek, anlık ödeme sistemlerinin kartlı ödeme ve banka transferlerinden pazar payı alabilecek seviyeye ulaştığını gösteriyor. Şimdi asıl yarış, bu başarının ülke sınırlarının dışına taşınıp taşınamayacağı konusunda yaşanıyor.
UPI ve Pix sınır ötesine açılıyor
UPI halihazırda bazı ülkelerde kullanılabilir hale gelirken Hindistan, ticaret ve vatandaş hareketliliğinin yoğun olduğu ülkelerle yeni bağlantılar kurmaya çalışıyor. Brezilya tarafında ise Pix’in Avrupa’nın anlık ödeme altyapısı TIPS ile bağlanması üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
Bu tür bağlantılar gerçekleşirse kullanıcıların farklı ülkelerdeki banka hesapları arasında daha hızlı transfer yapması ve alışveriş ödemelerinde klasik kart altyapısına daha az ihtiyaç duyması mümkün olabilir.
BRICS içerisindeki tartışmanın bir sonraki aşaması da bu sistemlerin birbirleriyle bağlanması. Amaç, ülkelerin kendi para birimleriyle daha hızlı ve düşük maliyetli sınır ötesi ödeme yapabilmesi.
Kart ağlarında komisyon baskısı büyüyebilir
Sınır ötesi ödemelerde bugün yalnız ödeme tutarı değil, döviz dönüşümü, banka transferi ve aracı kuruluş ücretleri de toplam maliyeti artırıyor. Anlık ödeme sistemlerinin doğrudan bağlanması, bu aracılık zincirinin bazı bölümlerini ortadan kaldırabilir.
Bu nedenle gelişme yalnız BRICS’in dolar kullanımını azaltma arayışı olarak görülmüyor. Visa ve Mastercard gibi küresel kart ağları ile geleneksel sınır ötesi banka transferlerinin fiyatlama gücü açısından da yeni bir rekabet alanı oluşuyor.
Ancak kart sistemlerinin küresel kabul ağı, tüketici koruması ve ödeme garantisi gibi önemli avantajları bulunuyor. Yeni sistemlerin gerçek anlamda rakip haline gelebilmesi için yalnız hızlı değil, aynı zamanda güvenli ve uluslararası ölçekte yaygın olması gerekecek.
Önünde büyük engeller de var
10 trilyon doları aşan hacme rağmen sınır ötesi kullanım halen toplam işlemlerin küçük bir bölümünü oluşturuyor. Farklı ülkelerin döviz rejimleri, sermaye kontrolleri, teknik standartları ve finansal güvenlik düzenlemeleri sistemlerin doğrudan bağlanmasını zorlaştırıyor.
Bir diğer sorun ticaret dengesizlikleri. İki ülke arasında sürekli aynı yönde para akışı oluşması halinde hangi para biriminin kullanılacağı ve fazla bakiyelerin nasıl tasfiye edileceği konusunda ek mekanizmalara ihtiyaç duyuluyor.
Bu nedenle BRICS içinde tek bir ortak para veya tek bir ödeme sistemi kurulmasından ziyade mevcut ulusal sistemlerin birbirleriyle bağlantılı hale getirilmesi daha uygulanabilir seçenek olarak öne çıkıyor.
Türkiye için maliyet tarafı önemli
Türkiye açısından gelişmenin doğrudan etkisi bugün için sınırlı olsa da yeni ödeme ağlarının yayılması dış ticaret yapan şirketler açısından önemli olabilir. Türkiye’nin BRICS ekonomileriyle yüksek hacimli ticareti bulunması, sınır ötesi ödeme maliyetlerindeki değişimi daha önemli hale getiriyor.
İhracatçı ve ithalatçılar açısından daha hızlı tahsilat, daha az aracı banka ve düşük döviz dönüşüm maliyeti avantaj yaratabilir. Buna karşılık farklı ödeme sistemlerinin hızla yayılması bankalar ve kart şirketleri üzerinde komisyonları aşağı çekme baskısını artırabilir.
Asıl değişim, bu sistemlerin BRICS dışındaki ülkelere ne kadar açılacağıyla ortaya çıkacak. UPI ve Pix benzeri ağlar Avrupa, Körfez ve Asya’daki diğer sistemlerle bağlandıkça küresel ödemelerde kart ve klasik banka transferlerinin karşısına gerçek bir alternatif çıkabilir.
Kaynak: HABER MERKEZİ
dolar
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.