Öğrenciler okula geri dönüyor, peki kalacaklar mı?

Öğrenciler okula geri dönüyor, peki kalacaklar mı?

Okul zili yeniden çalmak üzereyken çocuk hakları üzerine çalışan Save The Children Türkiye iki farklı araştırmayla çocukların eğitime devamını desteklemek için bütüncül yaklaşımların önemine işaret ediyor. Çocukların eğitimden uzaklaşmasına yol açabilecek risklerin erken fark edilmesi ve gerekli destek ve hizmetlere yönlendirilmesi kritik öneme sahip.

12 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Yeni eğitim öğretim yılı baş­larken dünyanın önde gelen çocuk hakları kuruluşu Save the Children Türkiye ayağı iki araştır­mayla , çocukların yalnızca okula erişebilmesinin değil; eğitimleri­ne düzenli biçimde devam edebil­melerinin, okulda kendilerini gü­vende ve ait hissedebilmelerinin de önemine dikkat çekti.

İki araştırmanın ortak bulguları, çocukların eğitime devamını des­teklemek için bütüncül yaklaşım­ların önemine işaret ediyor. Buna göre çocukların eğitimden uzak­laşmasına yol açabilecek risklerin erken fark edilmesi kritik. Bu bağ­lamda çocukların ve ailelerin uy­gun hizmetlere yönlendirilmesi ve ulaşım ile okul giderleri nedeniy­le güçlük yaşayan ailelerin mevcut desteklere erişimi kolaylaştırmak atılması gereken adımlar olarak öne çıkıyor.

"Hatay ve Adıyaman’da Okul Dı­şı Kalmış ve Okuldan Ayrılma Ris­ki Altındaki Çocuklar Araştırması” , Şubat 2023 depremlerinin ardın­dan çocukların eğitime erişimini ve devamlılığını etkileyen ekono­mik, psikososyal ve yapısal faktör­leri ele aldı. Elde edilen bulguların Bir yandan eğitim altyapısı ve hiz­metlerinin yeniden tesis edilme­sine yönelik önemli çalışmalar sü­rerken bazı çocuklar ve aileler için eğitime düzenli katılımı etkileyen güçlüklerin devam edebildiğine işaret ettiğine dikkat çekiliyor.

14–17 Yaş grubundaki çocuklarda risk daha yüksek

Araştırmada okulla ilişkili gider­ler ekonomik engeller arasında öne çıkarken ulaşım maliyetleri ve me­safe, psikososyal güçlükler, öğren­me kayıpları, mevsimlik tarım iş­çiliği ve sosyal dışlanma da eğitime devamlılığı etkileyebilen faktörler arasında yer alıyor. Bulgular, özel­likle 14–17 yaş grubundaki çocuk­ların okuldan uzaklaşma açısından daha yüksek risk taşıyabildiğini gösteriyor. Ekonomik baskılar, öğ­renme açıkları, ulaşım güçlükleri ve geçim faaliyetlerine katılım gibi et­kenlerin bir araya gelmesiyle artan devamsızlık, zaman içinde öğren­me kayıplarını derinleştirerek ço­cukların motivasyonunu, özgüveni­ni ve okulla bağını zayıflatabiliyor.

Save the Children Türkiye, bu çerçevede Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2025 yılında başlatılan Eğitime Katılım ve Devamsızlığı İzleme Projesi (EKİP) , devamsız­lık ve okuldan ayrılma risklerinin erken tespit edilmesi ve çocukların eğitime devamlarının desteklen­mesi açısından yürütülen önemli çalışmalardan biri olduğuna işaret ediyor. Araştırmanın bulgularında da erken uyarı, zamanında destek ve yönlendirme mekanizmalarının çocukların eğitimle bağlarının ko­runmasındaki önemli etken olarak öne çıkıyor.

İkinci araştırma ise İstanbul’un Sultanbeyli ve Avcılar ilçelerinde­ki dört devlet okulunda gerçekleş­tirilen “Güvenli, Kapsayıcı ve Da­yanıklı Okullar Araştırması”. Buna göre çocukların okulda kendileri­ni güvende hissetmesinde fiziksel koşullar kadar sosyal ilişkilerin ve aidiyet duygusunun da belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

Zorbalık ve ayrımcılık, akran ilişkileri, aidiyet duygusu ve ye­tişkinlerin çocukların sorunları­na yaklaşımı, güvenli bir okul orta­mını etkileyen faktörler arasında sıralanıyor. Araştırmada özellikle zorbalığın, çocukların aidiyet duy­gusunu ve eğitimle kurdukları iliş­kiyi etkileyebildiği vurgulanmış.

Çocukların görüşleri dikkate alınmalı

Save the Children Türkiye Ül­ke Direktörü Berna Köroğlu okula dönüşün eğitim hakkının yalnız­ca ilk adımı olduğunu vurgulaya­rak “Çocukların okulla bağlarını koruyabilmesi, öğrenmeye devam edebilmesi ve ihtiyaç duyduğun­da uygun desteğe erişebilmesi de aynı ölçüde önemli. Bunun için çocukların ihtiyaçlarının erken fark edildiği ve görüşlerinin dik­kate alındığı destekleyici okul or­tamlarına ihtiyaç var” dedi.

Araştırmanın bulgularını değer­lendiren Save the Children Türki­ye Eğitim ve Psikososyal Destek Uzmanı Yeşim Hancı Kaya şunları söyledi: “Ekonomik zorluklar, ula­şım sorunları, öğrenme kayıpları, psikososyal güçlükler ve zorbalığa maruz kalma gibi etkenler zaman içinde bir araya gelerek çocukla­rın eğitimden uzaklaşma riskini artırabiliyor. Bu nedenle risklerin erken fark edilmesi, çocukların ve ailelerin ihtiyaçlarının birlikte ele alınması ve eğitim, sosyal hizmet­ler ve çocuk koruma alanlarında destek sağlayan kurum ve kuruluş­lar arasındaki iş birliğinin güçlen­dirilmesi kritik önem taşıyor. Gü­venli bir okul ortamı oluştururken çocukların kendilerini etkileyen konularda görüşlerini ifade edebil­melerini sağlamak ve bu görüşleri dikkate almak da bu sürecin önem­li bir parçası”.

Kaynak: DÜNYA - İSTANBUL