Yıl 2026… 12 Eylül darbesinin üzerinden 46 yıl geçti, ancak 12 Eylül darbe rejimi hâlâ sürüyor...
Nasıl mı?
Tekçi, baskıcı, darbeci özüyle iç içe katlanarak sürüyor...
12 Eylül darbecilerinin hazırlattığı silahların gölgesinde yapılan bir plebisit ile halka kabul ettirdiği darbe anayasası, korunaklı temel unsurlarıyla sürüyor...
Tüm itiraz ve mücadelelere karşın; 12 Eylül darbe anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, RTÜK Kanunu, sendikalar kanunu başta olmak üzere, 12 Eylül devletinin yasal temellerini oluşturan 1980-83 döneminde darbecilerin düzenlediği 600 yasa ve binlerce kararname, istisnalar bir yana, kaldırılmadı ve hâlâ yürürlükte...
Millî Güvenlik Konseyine askerlerin başta siyaset olmak üzere, hayatımızın her alanını düzenleme yetkisi veren yasalar hâlen Türk hukuk sistemindeki yerini koruyor...
Darbeden sonra beş orgeneral tarafından oluşturulan cunta tarafından hazırlanan tüm bu yasalar, demokratik temsili ortadan kaldıran nitelikleriyle sürüyor.
Gerçekte 12 Eylül darbecilerinin istediği de buydu. Türkiye ve uluslararası toplumun demokrasiden, insan hak ve özgürlüklerinden, çağdaşlaşmadan yana olan kesimlerinin başarısızlığı maalesef darbecilerin başarısı oldu.
12 Eylül darbe rejimi reforme edilemez...
12 Eylül 1980 darbesi, toplumu ve devleti yukarıdan aşağıya doğru antidemokratik, totaliter bir anlayışla yeniden düzenledi.
Bu düzenlemeyi siyasal ve askerî zor kullanarak gerçekleştirdi.
Darbe öncesinin halkta yurttaşlık ve hukuk bilincinin geliştiği nispi demokratik süreç tasfiye edildi. Yerine kayıtsız şartsız itaat eden, demokratik değerleri tüketen bir toplum biçimi ikame edildi.
12 Eylül darbecileri "anarşi ve terör” hadiselerine karşı darbe yaptıklarını ilan ettiler.
Kötücül sonuçları günümüze kadar gelen dünyanın en kalıcı ve en köklü totaliter rejimlerinden birini inşa ettikleri gibi darbe yıllarında vahşi bir devlet terörü uygulayan da yine 12 Eylülcüler oldu.
Bugünden geriye doğru bakıldığında, 12 Eylül darbeciliğinin kendi içinde son derece tutarlı olduğu ortaya çıkıyor.
Neden mi?
Özgürlük ve demokrasi düşüncesine karşı kapılar sonuna kadar kapatıldı.
Emsal olsun, AB üyelik sürecinde Türkiye yıllardır ülke hayatından darbe anayasasını, yasaları ve antidemokratik uygulamaları kendi meşrebince temizlemeye çalışıyordu. Ancak AB aday üyeliği için peş peşe düzenlemeler yapılırken, her defasında da 12 Eylül Anayasası'nda yer alan bir hüküm yeni bir engel olarak ortaya çıkıyordu.
Bütün bunlar 12 Eylül rejiminin reforme edilemez olduğunu, külliyen tasfiye edilmesi gerektiğini gösteriyordu. Ancak reforme edilemediği gibi tasfiyesi de ciddi olarak denenmeyince, itiraz edilmezlik kanunları ve kurumları ile kurumlaşmasını kolaylaştırırken, davranış kalıplarıyla toplumda içselleşti.
12 Eylülcülerin "Ulusal Güvenlik Devleti” ideali
12 Eylülcülerin temel amacı demokratik bir şal altında darbe rejimini kurumsallaştırmaktı. Başka bir ifadeyle Ulusal Güvenlik Devleti inşa etmekti.
Bunu başardılar.
Ulusal Güvenlik Devleti aynı ismi taşıyan doktrin çerçevesinde, Pentagon patentli bir Soğuk Savaş ürünü idi.
Bu anlayışın bir sonucu olarak, 12 Eylülcüler, demokrasi ve özgürlük fikirlerinin geliştiği 1970 yılları ve sonlarına doğru mücadele içinde boy veren, başta Türkiye solu, Kürt halkının en dinamik kesimleri ve bizim kuşak olmak üzere, toplumun siyaseten itiraz eden kesimlerini iç düşman kabul ettiler.
Darbecilere göre, boyun eğmeyi reddeden, resmî ideolojiyi benimsemeyen, verilmek istenen tek boyutlu kimliği kabul etmeyen, kendi toplumsal ve kültürel kimliklerini savunan farklı kesimlerle barış içinde birlikte yaşamak mümkün değildi.
Bu tür görüşlerin yaygınlaşmasını engellemek için her türlü yasağı uyguladılar ve bu düşünceleri savunanları cezalandırdılar.
Kendilerince tasarımlarına yararlı buldukları aşırı milliyetçi, şoven ve dinin dinbaz istismarına dayalı unsurların ve görüşlerin önünü açtılar.
Bu marifetlerinin yanı sıra yurttaşların işlevini ise, devlet karşısında itaatkâr olmak ve görevlerini eksiksiz bir biçimde yerine getirmekle sınırladılar.
Pentagon'un Ulusal Güvenlik Devleti, Türkiye'deki derin tarihsel köklere sahip tutucu, bürokratik, milliyetçi devlet geleneği ile örtüştü.
Gerçi böyle bir doktrin olmasa da Türkiye'deki sistem bunu yaratacak tarihsel ve toplumsal potansiyele fazlasıyla sahipti.
Gelişmeler de bu yönde oldu. Devlet ve toplum ilişkilerinde dengenin tamamen toplum aleyhine bozulduğu, yurttaş karşısında devletin yüceltildiği ve kutsallaştırdığı bir durum ortaya çıktı.
Ez cümle...
Toplumsal barış ve demokratik toplum için darbecilerle toplumsal suç ortaklığını reddedelim!
Darbecilerle hesaplaşmayı beceremeyen bir toplum, darbe üstüne darbe yemeye mahkûmdur.
Türkiye toplumunun yıllar ve yıllardır kararan vicdanı aydınlansın.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
Hakkında daha ayrıntılı: 12 eylülCelalettin Can
DAHA FAZLA HABER OKU
Hasan Kanaatlı Hak din nasıl tanınır? (II)
Dilara Ergül Seçmen hangi ekonomiye oy verir?
Hatice Keltek Odysseia: İnsan neden eve dönmek ister?
Prof. Dr. Uğur Batı Süper beyin teorisi! 100 beyin teorisi ve çocuk zekâ gelişimi için
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.